Tagarchief: vrijheid

De ondergrondse spoorweg – Colson Whitehead

Heeft uw bibliotheek dit boek?

In Wikipedia staat: “De ondergrondse spoorweg was een clandestien netwerk van (vaak informele en ad hoc-) smokkelroutes in de Verenigde Staten, waarlangs ontsnapte slaven de zuidelijke staten van de VS konden verlaten en een veilig heenkomen konden zoeken in de noordelijke staten die weggelopen slaven beschermden, of anders in Canada.”

Schrijver Colson Whitehead heeft er in zijn boek, waarmee hij de prestigieuze National Book Award 2016 won, een echte ondergrondse spoorlijn van gemaakt.

De jonge Cora is slavin op een grote katoenplantage in Georgia. De beheerder is streng en erg wreed. Veel slaven proberen te ontsnappen, maar de meeste worden weer opgepakt door slavenjagers, die voor (veel) geld slaven naar hun eigenaar terugbrengen. Ze zijn tenslotte zijn persoonlijk bezit. Toch is het Cora’s moeder ooit gelukt om uit handen van de slavenjagers te blijven, al is nooit duidelijk geworden wat er met haar gebeurd is.

Als Cora wordt benaderd door Caesar – die vroeger een betrekkelijk goed leven had, in een veel vrijere dienstbetrekking bij een witte eigenaar –  met het verzoek samen met hem te vluchten, aarzelt ze in eerste instantie. Uiteindelijk stemt ze toe en dan begint een spannende reis via de ondergrondse spoorweg door de staten Zuid- en Noord-Virginia, Tennessee en Indiana. Ze worden op de hielen gezeten door slavenjager Ridgeway, die er een persoonlijk belang in lijkt te stellen om Cora te pakken te krijgen. Ze worden geholpen door mensen van de ondergrondse spoorweg, die deze hulp voor hun omgeving verborgen houden, omdat het erg gevaarlijk werk is. Cora is een enorme doorzetter, dat komt haar goed van pas tijdens alle ontberingen en gevaren van haar vlucht.

Het is schokkend om te lezen hoe slaven werden behandeld. De Verenigde Staten kennen een lange geschiedenis van slavernij en uitgesproken racisme. In sommige staten is het ook tegenwoordig nog aan de orde van de dag. Een belangrijk boek, dat eigenlijk iedereen zou moeten lezen!

Advertenties

2 reacties

Opgeslagen onder Historische roman, Sociale roman

Lichtjaren – James Salter

lichtjaren

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Dit is het verhaal van Viri en Nedra. Het begint in 1958 en speelt zich af in de nabijheid van New York. Viri en Nedra lijken een modelhuwelijk te hebben: 2 mooie dochtertjes, een prachtig huis in een natuurgebied, vrienden, feestjes en etentjes, huiselijke rituelen met verjaardagen en kerstmis, vakanties aan zee. Een benijdenswaardig leven.

Toch knaagt er iets. Viri is architect en droomt van roem in zijn vakgebied. Het zit er niet echt in, hij blijkt te middelmatig. Ook Nedra lijkt iets te missen. Zij wil meer rijkdom en vrijheid. Beiden beginnen zij een affaire, die ze voor de ander verborgen weten te houden, maar voor beiden lost dit niets op. Ze worden er niet gelukkiger van. Een reis naar Europa – een langgekoesterde wens – brengt daar geen verandering in.

Als de kinderen groot zijn, verlaat Nedra haar man en ook haar minnaar. Zij vertrekt naar Europa om van haar vrijheid te genieten, maar keert uiteindelijk naar Amerika terug. Zij bezoekt oude vrienden en begint een nieuwe affaire met een acteur. Het lijkt of ze moeite heeft om haar leven richting te geven.

Viri beproeft ook zijn geluk in Europa, in Rome ontmoet hij Lia, met wie hij trouwt. Het huwelijk is niet erg gelukkig, hij mist Nedra nog steeds.

Na Nedra’s dood keert Viri terug naar het huis waar ze ooit gelukkig waren. Het is er erg veranderd, de landelijke omgeving is volgebouwd, hij vindt er weinig meer. Alles is voorbij.

Ik vond Lichtjaren een heel mooi boek. Salter kan in weinig woorden en met maar enkele details prachtige sfeerbeelden oproepen. De jaren van het huwelijk, die achteraf toch de gelukkigste blijken te zijn, worden zo lichtend beschreven dat je als lezer er door betoverd wordt. Het trieste einde stemt weemoedig.

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologische roman

Trans-Atlantisch – Colum McCann

trans-atlantischDit bijzondere boek begint met drie historische verhalen:

In 1919 vindt de eerste Trans-Atlantische vlucht plaats tussen Newfoundland en Ierland. Deze vlucht werd uitgevoerd door Alcock en Brown, twee Britse piloten, die “de oorlog uit het vliegtuig wilden halen”.

In 1845 brengt de Amerikaanse (ex)slaaf Frederick Douglass een bezoek aan Engeland en Ierland om aandacht te vragen voor het vraagstuk van de slavernij in de Verenigde Staten, maar Ierland heeft zo zijn eigen problemen: de Engelse overheersing en een enorme hongersnood veroorzaakt door mislukte aardappeloogsten.

In 1998 is de (van oorsprong Ierse) Amerikaanse senator George Mitchell aanwezig in Belfast voor besprekingen inzake het vredesproces in Noord-Ierland, die uiteindelijk leiden tot het Goede Vrijdag-akkoord.

Deze drie op zich al boeiende verhalen zijn de opmaat voor een nog boeiender familiegeschiedenis, die begint in Ierland en via de Verenigde Staten en Canada weer terugkomt in Ierland.

Lily Duggan, geïnspireerd door de gedrevenheid van Frederick Douglass, ontvlucht op haar zeventiende de armoede en uitzichtloosheid van Ierland en komt terecht in Amerika. Daar sticht zij een gezin, waarvan haar dochter Emily uiteindelijk terechtkomt in Newfoundland. Daar is zij met haar dochter Lottie getuige van de eerste Trans-Atlantische vlucht. Lottie op haar beurt vertrekt (met haar moeder) naar Ierland, waar ze trouwt en dochter Hannah krijgt. Zij is erbij als George Mitchell in Belfast het vredesakkoord bereikt. Het boek eindigt in 2011 bij Hannah en het raadsel van een ongeopende brief uit 1919.

Zo staat de “kleine” familiegeschiedenis van deze vier sterke vrouwen opgetekend tegen de achtergrond van de “grote” geschiedenis waarin de mannen domineren. Door sommige recensenten wordt McCann gebrek aan eenheid verweten en een te afstandelijke schrijfstijl. Mij heeft dat bij het lezen niet gestoord. Ik vond veel passages erg sfeervol en kon me goed inleven in de personages. Ik vind het een heel geschikt boek voor leesclubs, genoeg stof voor discussie!

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Historische roman, Literaire roman, Overige

De laatkomer – Dimitri Verhulst

laatkomerDésiré Cordier heeft genoeg van zijn vrouw! De gepensioneerde bibliothecaris met een ijzersterk geheugen, koestert al tijden geen warme gevoelens meer voor zijn vrouw Moniek. ‘Moniek De Petter. Mooie naam, voor op een grafsteen.’ Samen hebben ze twee inmiddels volwassen kinderen. Het had een liefdevol huwelijk kunnen zijn. ‘Maar naarmate de jaren en de haren verstreken leerde ik ongevoeliger te worden voor haar verbale fusillades en hield ik mijn replieken op zak. Tegen de tijd dat het huis was afbetaald, zat het om mij heen als een gevangenis.’ Désiré laat zich namelijk voortdurend door Moniek commanderen. Zij ontzegt hem alles wat het leven zin geeft. Geen wijntje of zoetigheid. Geen seks of muziek. Het moet gaan zoals het hoort. Zolang de buren er maar niets van denken…

Dan verzint Désiré een plan om te ontkomen aan deze allesverslindende sleur. Hij doet alsof hij dement wordt. Op zijn verjaardag gaat Désiré taart halen en keert terug met een broodrooster. ‘Mijn voorstelling was begonnen. Het voorprogramma.’ Hij zet vervolgens thee in de wc-pot en stopt afwas in de wasmachine. Koopt onzinnige literatuur bij zijn favoriete boekhandel, steelt hysterische kleding uit een winkel en laat zich door de politie thuis brengen. De familie besluit dat Désiré moet worden opgenomen in het verzorgingshuis Home Winterlicht. Tot zijn grote genoegen ontdekt Désiré dat zijn jeugdliefde Rosa Roozendaal daar ook woont. Is hij nog op tijd om zijn kleinburgerlijke leven een andere wending te geven?

Het personage Désiré is een man voor wie ik persoonlijk weinig sympathie kan opbrengen. Het veinzen van dementie is een nogal wrange wraak op zijn omgeving. Als mens is het aan jou om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor je eigen leven.  Laat zien wie je bent en doe niet alsof. Dit is wat Désiré veel eerder had moeten doen (zo’n belezen man zou toch beter moeten weten!). Nu toch een gevalletje ‘mosterd na de maaltijd’. Wat ik in deze novelle echter vooral gemist heb, is de terloopse droge humor waarmee Dimitri Verhulst mij altijd weet te bekoren.  Voor wie echt wil genieten van de taalkunsten van Verhulst (her)pak dan De helaasheid der dingen (2006) en lach hard met een traan.

Voor het lezen van een boek is het nooit te laat!

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman