Tagarchief: tijd

Tijdmeters – David Mitchell

tijdmeters

heeft uw bibliotheek dit boek?

Ongeveer halverwege dit boek zegt schrijver Crispin Hershey tegen zijn uitgever dat zijn nieuwe boek maar voor een derde fantasy is, hooguit voor de helft. De uitgever zegt: “Een boek kan niet voor de helft fantasy zijn, net zomin als een vrouw voor de helft zwanger kan zijn”.

Een leuke grap, want schrijver David Mitchel doet precies dát in het boek Tijdmeters: het is voor een derde tot de helft fantasy. De rest is gewoon, of wat je maar gewoon noemt. Gelukkig maar, want anders zou ik dit boek niet gelezen hebben, ik hou namelijk niet van fantasy.

Maar Mitchell is een literaire duizendpoot, het boek kent dan ook nauwelijks grenzen. Het voert je van het verleden naar de toekomst en over de gehele wereld van noord naar zuid en van oost naar west, en zelfs naar een parallelle geestelijke wereld. Je wordt letterlijk meegesleurd in de talloze verhalen en situaties waarin de hoofdpersonen terechtkomen. Van een aardbeienplukkerij in Oost-Engeland, naar een wintersportoord in Zwitserland. Van een bruiloft in Brighton naar een oorlogssituatie in Bagdad. Van een literair festival in Colombia naar een zelfde soort festival in Shanghai. Het is duizelingwekkend, maar uiteindelijk komen alle touwtjes bij elkaar.

Het verhaal in het kort: Holly Sykes is 15 jaar in 1984. Zij loopt weg van huis als haar vriendje haar bedriegt, en zij ontmoet onderweg een vrouw die haar in ruil voor een slokje thee om “asiel” vraagt. Holly heeft geen idee wat dat betekent, maar ze heeft dorst, dus ze stemt toe. Als later blijkt dat Holly’s kleine broertje Jacko verdwenen is, staat de deur open naar allerlei spannende en geheimzinnige gebeurtenissen. Het verhaal eindigt in 2043 in Ierland, waar Holly als oude vrouw haar intrek heeft genomen in het huis van haar oudtante Eilísh. In de tussentijd speelt er zich een oorlog af tussen Chronometristen (tijdmeters) en Anachoreten, oftewel Goed en Kwaad: het fantasy-element.

Lezers die al meer boeken van David Mitchell lazen, zullen in dit boek “oude bekenden” uit zijn eerdere werk tegenkomen. Een belangrijke rol is weggelegd voor dokter Marinus uit De niet verhoorde gebeden van Jacob de Zoet. En in 1991 maken we opnieuw kennis met Hugo Lamb, het nare neefje van Jason Taylor uit Dertien.

Klik hier voor discussietips bij Tijdmeters.

Een playlist met alle muziek uit Tijdmeters:

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Fantasy, Literaire roman

Als niet dan zou – Ali Smith

alismithTijdens een etentje bij Genevieve en Eric Lee, in upperclass Greenwich, neemt genodigde Mark een onbekende gast mee. Deze man, Miles Garth, staat halverwege het diner op, loopt naar de bovenverdieping en sluit zichzelf op in de logeerkamer. Hij weigert naar buiten te komen en praat met niemand.  Hij blijft daar maanden zitten.

Wie is Miles Garth?

Het weinige dat we over hem te weten komen wordt ons verteld door vier mensen die hem op enig moment in hun leven ontmoet hebben: Anna, die hem heeft meegemaakt op een reis door Europa die ze als 17-jarigen maakten, Mark die hem in de schouwburg ontmoette tijdens een opvoering van The Winter’s Tale van Shakespeare, May Young, die hem kent via haar jong gestorven dochter Jennifer, en Brooke Bayoude een slim, uitzonderlijk welbespraakt meisje van negen dat met haar ouders ook bij het etentje aanwezig was.

Wat we te weten komen is dat Miles een aimabele, attente, zachtmoedige,vriendelijke en behulpzame man is, maar niemand kent hem echt goed. Als lezer mag je je zelf een beeld vormen van deze man en zijn redenen om zich af te sluiten van de wereld.

In dit briljante boek speelt taal een belangrijke rol, evenals tijd. Niet geheel toevallig speelt dit boek in Greenwich, waar de nulmeridiaan loopt, referentie voor tijdmeting en geografische meting (lengte- en breedtegraden). Geschiedenis en persoonlijke herinneringen komen door het hele boek heen voor. Verhalen zijn een belangrijk middel om herinneringen vast te houden, evenals rijm (in poëzie).

Ik heb genoten van Als niet dan zou en van het originele, speelse en sprankelende taalgebruik. De vertalers zullen hier een ongelooflijke klus aan gehad hebben, petje af! De opzet van het boek en het genoemde taalgebruik zal overigens niet iedereen aanspreken en lezers die houden van een verhaal met een kop en een staart kunnen misschien beter een ander boek kiezen. Maar voor wie daar wél van houdt: lezen dit boek!

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman, Overige

Onvoltooide liefdesbrieven – Michaïl Sjisjkin

sjisjkinSasjenka en Volodjenka zijn verliefd, maar omdat Volodjenka met het Russische leger afgereisd is naar de oorlog in China schrijven ze elkaar brieven. In de eerste brieven halen ze herinneringen op aan hun prachtige tijd samen. Deze eerste brieven zijn adembenemend, omdat ze het geluk heel overtuigend beschrijven.

Langzamerhand ontstaat er echter een andere toon. Terwijl het leven voor Sasjenka in Sint Petersburg doorgaat heeft haar geliefde het niet gemakkelijk in de oorlog. In het boek is dat de Bokseropstand in China (rond 1900), maar eigenlijk doet dat er niet zo toe. Het verhaal zou zich in elke tijd en in elke oorlog kunnen afspelen. Dat blijkt ook wel uit toespelingen op veel latere gebeurtenissen die Sjisjkin Volodjenka in zijn brieven laat vermelden.

Naarmate de tijd vordert merk je als lezer dat er iets vreemds aan de hand is met de brieven. Ze zijn gericht aan de geliefde, maar er wordt door de schrijvers niet gereageerd op de inhoud van voorgaande brieven. Het is alsof het eigenlijk dagboekfragmenten zijn en ze de brieven vooral voor zichzelf schrijven. Volodjenka schrijft ook ergens: Waarom schrijft men? Zolang we schrijven betekent dat dat we nog in leven zijn.

Als lezer vraag je je op een gegeven moment wel af of dat klopt, want al vrij snel kom je erachter dat Sasjenka het bericht krijgt dat Volodjenka gesneuveld is. Toch blijven ze elkaar brieven schrijven, alleen lopen ze niet meer synchroon in de tijd. Sasjenka beschrijft haar verdere leven, dat niet erg gelukkig verloopt. Volodjenka beschrijft de verschrikkingen van het front, hij is degene die namens het leger familieleden op de hoogte moet stellen van het overlijden van soldaten. Bij hem blijft de tijd steken in 1900.

De dood speelt een allesoverheersende rol in dit boek. Niet alleen voor wat betreft de oorlog, maar ook Sasjenka blijft in haar leven niet gespaard voor het overlijden van dierbaren. Het is de kracht van hun liefde die hen op de been houdt en de moed geeft om verder te gaan. Dat is ook de kracht van dit boek: liefde is sterker dan de dood.

Onvoltooide liefdesbrieven is een rijk boek. Het lezen van dit intrigerende verhaal kostte mij enig doorzettingsvermogen, vooral ook door de vrij sombere sfeer en het ontbreken van een echte verhaallijn, maar het is de moeite wel waard. Er komen veel thema’s aan de orde en alleen al daarom zou je het moeten herlezen.

Op woensdag 26 november 2014 wordt Onvoltooide liefdesbrieven besproken in de lezingenserie van Volksuniversiteit Leeuwarden  “Spraakmakende Boeken“.

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman, Oorlogsroman, Overige

Grip – Stephan Enter

Vincent en Paul treffen elkaar op het station in Brussel. Zij stappen in de Eurostar om naar Wales te reizen waar zij hun vroegere alpinistenvrienden Martin en Lotte, inmiddels getrouwd, voor het eerst in lange tijd weer zullen ontmoeten.

Twintig jaar geleden brachten ze met zijn vieren een vakantie door op de Lofoten om daar de bergen te beklimmen. Tijdens deze vakantie gebeurde er een bijna-ongeluk. Lotte, die een strook sneeuw lopend wilde oversteken, hoewel ze wist dat zo’n sneeuwveld zeer verraderlijk kan zijn, zakte helemaal weg in een bergspleet. Gelukkig wist Paul haar, met gevaar voor eigen leven, hieruit te bevrijden, maar de herinnering zit hem niet lekker. Het was of er iets niet klopte. Ook de charismatische Vincent, de leider van de groep, heeft zo zijn eigen herinneringen aan deze vakantie. Hij wist dat Lotte verliefd op hem was en iets van hem verwachtte, maar hij is daar, tot haar woede en teleurstelling, nooit op in gegaan. Uiteindelijk blijft dat toch aan hem knagen.

Voor Martin lag de zaak iets anders. Van eenvoudige komaf, voelde hij zich niet altijd thuis bij de rijkeluisstudenten Paul en Vincent, al bleek hij als organisator talenten te hebben die door hen wel gewaardeerd werden. Toen na het bijna-ongeluk van Lotte bleek dat haar arm gebroken was, vergezelde hij haar naar huis. Dit zou zijn leven voorgoed veranderen.

In dit boek zijn de hoofdpersonen (ook letterlijk) onderweg naar elkaar en naar het verleden, waarop ze proberen grip te krijgen. Aangekomen in Wales worden ze afgehaald door Martin en zijn dochtertje Fiona. Voor ze naar zijn huis gaan, waar ze Lotte zullen ontmoeten stelt Martin nog een mooie wandeling voor.  Daar, aan de kust van Zuid-Wales in een ogenschijnlijk rustige baai, komt de roman tot een dramatisch einde.

De manier waarop dit boek gecomponeerd is, sprak me heel erg aan. Als lezer ben je voortdurend op reis: met Vincent en Paul in de trein naar Wales, met Martin en Fiona in de bus van zijn woonhuis naar het station in Swansea, met alle bovengenoemde personen op hun wandeling langs de kust van Zuid-Wales. Waar brengt het hun? Het boek gaat onder meer over herinneringen en hoe die soms door de tijd kunnen worden vertekend, een boeiend thema.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman