Tagarchief: Rusland

Kolja – Arthur Japin

Heeft jouw bibliotheek dit boek?

De dood van de grote Russische componist Pjotr Iljitsj Tsjaikovski is omgeven door een mysterie. De officiële lezing is dat hij is overleden aan cholera. Er zijn echter hardnekkige geruchten dat hij zelfmoord gepleegd heeft. Dit interessante gegeven heeft Arthur Japin uitgewerkt tot een roman.

Kolja is een doofstom jongetje van acht jaar, zijn ouders zijn wanhopig en weten niet wat zij met hem aanmoeten. Kan hij ooit volwaardig functioneren? Zij roepen de hulp in van Modest Tsjaikovski, de broer van de componist. Modest reist met Kolja naar Lyon, waar een beroemde arts een revolutionaire methode heeft uitgevonden om doofstommen taal aan te leren. Geen gebarentaal, maar liplezen en zelf spreken. Hoewel dat aanvankelijk moeizaam gaat, blijkt Kolja intelligent en leergierig. Hij maakt goede vorderingen. Ondertussen nemen de broers Tsjaikovski, beiden homoseksueel, hem mee op reizen door Europa. De ouders laten weinig van zich horen, zeker nadat ze eenmaal gescheiden zijn.

Kolja blijft jarenlang, tot zijn volwassenheid, bij de broers wonen en leert de (homoseksuele) kringen rond beiden kennen. Totdat hij, eenmaal volwassen, zich begint te ergeren aan Modest. Modest is als een vader voor hem, maar elk kind wil op een gegeven moment op eigen benen staan. Er ontstaat een verwijdering tussen hen, vooral nadat Kolja het landgoed van zijn vader erft en hierdoor ook financieel zelfstandig wordt. Hij zet Modest de deur uit en de verstandhouding bekoelt danig.

Dan komt het onverwachte bericht dat Pjotr Iljitsj (Petja voor intimi), de componist, is overleden. Kolja ontmoet in het sterfhuis Modest en verneemt dat de doodsoorzaak cholera is, maar hij vertrouwt de zaak niet: cholera is uiterst besmettelijk en er worden geen specifieke hygiënische voorzorgsmaatregelen genomen. Als een heuse detective gaat Kolja op onderzoek uit. Hij spreekt met mensen die Petja in zijn laatste levensdagen nog hebben ontmoet en gesproken en het choleraverhaal wordt in zijn ogen steeds onwaarschijnlijker. Is Petja gedwongen om zelfmoord te plegen? Door wie? En waarom?

Japin heeft weer een mooie (en spannende) historische roman geschreven. De sfeer van het negentiende-eeuwse Rusland is goed getroffen en het is interessant om te lezen hoe een doofstomme kon leren communiceren met de inzichten van toen.

Deze titel is ook beschikbaar als e-book in de onlinebibliotheek.

 

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Historische roman

Anna Karenina – Lev Tolstoj

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Alle gelukkige gezinnen lijken op elkaar, elk ongelukkig gezin is ongelukkig op zijn eigen wijze.

Zo begint Tolstoj het klassiek geworden boek Anna Karenina. Het zet meteen de toon. Hoofdpersoon Anna Arkadjevna zit in zo’n ongelukkig huwelijk, al wordt ze zich daar pas echt van bewust als ze, op weg naar Moskou om in een ander ongelukkig huwelijk (dat van haar broer Oblonski en zijn vrouw Dolly) te bemiddelen, in de trein graaf Vronski ontmoet. Vronski is rijk en knap en het uitgesproken tegendeel van haar man Aleksej Karenin, een saaie en veel oudere ambtenaar. De twee vallen voor elkaar en beginnen een affaire, tot verdriet van Kitty (zus van Dolly) die op Vronski verliefd is en daarom haar aanbidder Konstantin Levin (de tweede hoofdpersoon) heeft afgewezen.

In de adellijke kringen van Petersburg, waar Anna woont, wordt heel wat afgeroddeld over deze affaire. Als Anna zwanger raakt van Vronski wil zij scheiden, maar Karenin stemt niet toe in een scheiding. Anna verlaat haar echtgenoot en gaat samenleven met Vronski, maar zij voelt zich verstoten door de gemeenschap. Als zij het idee heeft dat Vronski´s liefde voor haar tanende is, wordt zij depressief en ziet zij geen andere uitweg dan zelfdoding.

Konstantin Levin (alter ego van Tolstoj) woont buiten Moskou op het familielandgoed en houdt zich het liefst verre van het stadse uitgaansleven. Hij worstelt met het karakter van zijn arbeiders, dat volgens hem er de oorzaak van is dat de bedrijfsvoering niet optimaal kan worden uitgeoefend. Tot zijn  geluk trouwt hij uiteindelijk toch met Kitty, nadat zij over haar liefdesverdriet heen is.

Ik wilde de klassieker Anna Karenina altijd al eens lezen, maar ja: 925 bladzijden, het kwam er maar niet van. Maar omdat op 1 november dit boek besproken gaat worden in de lezingenserie Spraakmakende Boeken, ben ik toch maar van start gegaan. En daar heb ik geen spijt van. Het is een zeer leesbaar en lezenswaardig boek en het verrassende is dat er ook veel humor in zit. Dat had ik niet verwacht.

De scenes in het mondaine Petersburg zie je als een film voor je. Doordat het boek destijds als feuilleton is verschenen in vele afleveringen krijgt het boek hier en daar ook het karakter van een soapserie, maar dan in de goede zin van het woord. De scenes op het platteland zijn vaak idyllisch en vormen een mooie tegenstelling met het stadse leven.

 

 

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Historische roman, Literaire roman, Psychologische roman

Het einde van de rode mens; leven op de puinhopen van de Sovjet Unie – Svetlana Alexijévitsj

Heeft jouw bibliotheek dit boek?

In de reeks Spraakmakende Boeken gaf Dr. Sander Brouwer op 12 april jl. een inspirerende lezing over dit boek. Ik ga het nu zeker lezen en wil de inhoud van de lezing graag met u delen. De eerste vraag die opkwam was: waarom heeft deze schrijfster de Nobelprijs voor de literatuur gewonnen? Haar boeken bestaan uit interviews. Wat haar boeken tot literatuur maakt, is dat ze meer zijn dan de weerslag van het vertelde, maar dat het duidelijk wordt hoe het werkelijk was voor de mensen. De interview-vragen zijn weggehaald en alles is in één stijl gezet. Deze manier van schrijven is een trend in de literatuur die hyperrealisme genoemd wordt.

In dit boek komen drie soorten herinneringen naar voren: het eerste soort is dat de Sovjet Unie niet goed was. Iedereen werd passief omdat de staat alles voor je deed. Mensen zijn blij dat het voorbij is. Het tweede soort zijn herinneringen van mensen die niet kunnen wennen aan de huidige tijd. Ze hebben moeite met de geldontwaarding en de sobere manier van leven daardoor. De meest voorkomende soort is een vergoelijkende houding. De Sovjetbeschaving was goed. Na het imperium is het leven saai. Het was misschien een gevangenis, maar wel een fijne. Deze houding vloeit voort uit de situatie dat slachtoffers en beulen uit die tijd nu samenleven: om Stalin te veroordelen moet je ook je eigen verwanten en kennissen veroordelen. Een eyeopener voor je kijk op de Russische volksaard.

De laatste dertig jaar is er veel belangstelling voor documentaire fictie. Dit heeft volgens de spreker ook te maken met de manier waarop moderne mensen in het leven staan, met alle informatie die ze via internet tot hun beschikking hebben. Mensen worden daardoor steeds meer aangesproken om informatie te filteren en te beoordelen en zoeken dat daarom ook in de literatuur. Dit boek past daarbij: de auteur kan de werkelijkheid niet overzien en beschrijven, maar laat de getuigen spreken. De auteur is niet de baas over de karakters. Dit boek werd vergeleken met literatuur over de holocaust. Het niet kunnen praten over het trauma is het meest traumatische. Als je weet dat er in Wit-Rusland 660 dorpen volledig zijn uitgemoord krijg je pas door hoeveel verschrikkingen er in de Sovjet Unie hebben plaats gevonden. De spreker raadt aan om de documentaire van Marleen Gorris – 900 dagen te bekijken om hiervan een indruk te krijgen. Hierbij de link naar de presentatie over dit boek.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Overige

Het einde van de rode mens – Svetlana Alexijevitsj

rodemens

Heeft jouw bibliotheek dit boek?

In de succesvolle lezingenreeks Spraakmakende Boeken bespreken vooraanstaande specialisten, die veelal verbonden zijn aan de Faculteit der Letteren van de Rijksuniversiteit Groningen, boeken die sterk in de belangstelling staan. Via Volksuniversiteit Fryslân komen deze lezingen ook naar Leeuwarden.
Op 12 april 2017 bespreekt  dr. Sander Brouwer in Bibliotheek Leeuwarden het boek Het einde van de rode mens van Svetlana Alexijevitsj.  De Wit-Russische journalistieke schrijfster Svetlana Alexijevitsj  werd de winnares van de Nobelprijs voor de Literatuur in 2015.

Op de website van uitgeverij De Bezige Bij staat over dit boek het volgende:

Meer dan twintig jaar geleden viel de Sovjet-Unie uit elkaar, ontdekten de Russen de wereld, en ontdekte de wereld de Russen. Even leek een romance in de maak, maar de liefde was snel voorbij. Terwijl men in het Westen nog steeds Gorbatsjov idealiseert en in het Oosten Poetin het begrip ‘democratie’ wel erg ruim interpreteert, grijpen vele voormalige Sovjetburgers – ook jongeren – vol nostalgie terug naar de socialistische staatsmannen van weleer. Onderzoeksjournaliste Svetlana Alexijevitsj laat honderden getuigen aan het woord over hun leven tijdens en na de Sovjet-Unie: goede mensen en minder goede mensen; schuldigen en slachtoffers; aanhangers van de perestrojka en hardleerse stalinisten. Met een opmerkelijke openheid vertellen zij hoe de omwenteling van 1991 hun levensloop beïnvloedde, hoe hun wereldbeeld veranderde, hoe ze op zoek moesten naar een nieuwe identiteit. Het einde van de rode mens ontbloot de ziel van een getraumatiseerd, verdeeld volk. Ook zij zijn Europa.

Het boek werd lovend ontvangen:

´Magnifiek epos over Rusland in de 20ste eeuw aan de hand van individuele getuigenissen.’ – ***** NRC Handelsblad
‘Een magistraal boek’ – Sheila Sitalsing in de Volkskrant
‘Een puik staaltje geschiedschrijving […] Alexijevitsj weet de ziel van een volk bloot te leggen.’ – FD Persoonlijk
‘Alexijevitsj brengt de Sovjetmens tot leven […] Het is haar grote verdienste dat ze de voormalige Sovjetburgers aan het praten heeft gekregen, gewend als ze waren hun mond te houden. […] Het boek zit barstensvol hartverscheurende verhalen die als reeks een grote impact hebben.’ – Trouw

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Overige

Misschien Esther – Katja Petrowskaja

Omslag Misschien Esther

Heeft jouw bibliotheek dit boek?

De overgrootmoeder van de schrijfster heette misschien Esther. In deze familiegeschiedenis wordt niet de hele stamboom ontrafeld, maar blijven er nog zaken onduidelijk. Katja Petrowskaja, afkomstig uit Kiev, vertelt over haar haar zoektocht naar informatie betreffende haar voorouders uit Rusland en Polen. Haar voorouders hebben de gruwelen van het nazisme en het stalinisme meegemaakt. Dit boek is daardoor niet gemakkelijk, maar het bevat indringende portretten van verschillende familieleden.

We lezen over een oom die in Rusland een aanslag zou hebben gepleegd op de Duitse ambassadeur. Na een showproces werd hij ter dood veroordeeld.

De grootmoeder van Katja zag haar man tijdens de Tweede Wereldoorlog vertrekken naar het front. Hij kwam daar in een omsingeling terecht en belandde als krijgsgevangen Oekraïner in kamp Mauthausen. Hij overleefde het kamp, maar door wat hij had meegemaakt keerde hij niet terug naar zijn vrouw Rosa. Pas toen hij al in de tachtig was kreeg hij weer contact met zijn familie.

Het gezin van Katja’s vader ontvluchtte Kiev in 1941 toen alle joden opgeroepen werden om zich op 29 september 1941 te melden bij Babi Jar. Van haar familie gingen haar overgrootmoeder en oudtante er naar toe. Net als alle anderen werden ze daar doodgeschoten en in het ravijn gegooid. Binnen twee dagen zijn daar 33.771 mensen vermoord. Katja ging er van jongs af aan jaarlijks met haar ouders naartoe maar wist slechts vaag wat er gebeurd was. Onder Stalin mochten de slachtoffers niet openlijk herdacht worden. Pas in de zestiger jaren werd er een monument opgericht.

Door dit ongemakkelijke boek kom je heel veel te weten over de recente geschiedenis van Rusland en Polen en wat dat betekende voor de inwoners. Hoe de familie precies in elkaar zit wordt niet duidelijk, maar er trekken allerlei beelden voorbij. Het boek bestaat uit een serie indrukwekkende schetsen, waarin de voorouders van Katja een gezicht krijgen. Het  is daarmee een monument voor de mensen die er niet meer zijn. Op 2 november 2016 wordt dit boek besproken in Bibliotheek Leeuwarden in de reeks Spraakmakende Boeken.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Historische roman