Tagarchief: rouwproces

Heb je ooit familie gehad – Bill Clegg

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Op de avond voorafgaand aan de bruiloft van haar dochter brandt het huis van June Reid af. In het huis ligt haar hele familie te slapen, waardoor zij in een klap alles kwijt is. June was zelf niet in huis en ze had haar jas aan met de autosleutels en haar beurs. Ze gaat weg op reis door Amerika zo ver mogelijk verwijderd van haar woonplaats in Connecticut.

Nadat we dit weten wordt het verhaal verteld vanuit allerlei betrokkenen. Als lezer had ik wel eens moeite om te bedenken wie de betreffende persoon was en wat die met het verhaal te maken had, maar elke keer werd dat achteraf duidelijk.

Het is een verdrietig verhaal waarin veel mensen kampen met schuldgevoelens. Iedereen heeft wel dingen gedaan die beter hadden gekund. Iedereen schaamt zich wel ergens voor. De personen in dit boek weten die ervaringen uiteindelijk in te zetten om anderen te helpen en te vergeven. Het boek roept veel gevoelens op en is moeilijk weg te leggen. Hoe verder je komt in het boek hoe spannender het wordt. Aan het eind is er een verrassende draai. Een happy end zou ik het niet willen noemen, maar de puzzelstukjes vallen op hun plaats en er komt langzaam ruimte voor terugkeer en contact met de mensen die er nog wel zijn.

Met Heb je ooit familie gehad haalde Bill Clegg in 2015 zowel de longlist van de National Book Award als de Man Booker Prize. Op Tzum, literair weblog, staat te lezen: Heb je ooit familie gehad gaat uit van een hartverscheurend gegeven, maar is in al zijn medemenselijkheid een hartverwarmende vertelling.

Lees hier de recensie op Tzum.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Overige, Psychologische roman

Nora – Colm Tóibín

nora

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Nora Webster is een heel gewone huisvrouw, moeder van vier kinderen, wonend in een kleine stad in Ierland in de jaren zestig. Als haar man Maurice, na een ernstig ziekbed komt te overlijden staat ze er alleen voor. Haar twee zoons wonen nog thuis. Familie en buren springen goedbedoeld bij, ook financieel, maar toch moet zij een baan erbij nemen om het hoofd boven water te houden. Zij komt weer in dienst bij dezelfde werkgever van 21 jaar geleden, waarvan ze nog de herinnering heeft dat ze zich er opgesloten voelde.

Voor de kinderen probeert ze het leven zo normaal mogelijk door te laten gaan, maar dat valt niet altijd mee. Ze missen hun vader en de oudste van de twee jongens is door alle stress gaan stotteren. Ze ziet gebeuren dat hij zich in zichzelf terugtrekt en steeds meer tijd doorbrengt bij zijn oom en tante.

Op haar twee dochters, die niet meer thuis wonen, heeft ze steeds minder grip. De ene dochter is erg geïnteresseerd in de Ierse politiek en doet actief mee aan demonstraties. Ook Nora begint zich steeds meer een eigen mening te vormen en wordt lid van de vakbond die wordt opgericht op haar werk, zeer tegen de zin van haar werkgever. Door toedoen van een vrouw bij wie ze in een muziekgroepje zit, gaat ze zangles nemen en ontdekt ze de helende kracht van muziek. Dat is voor haar een bevrijding. Langzaam vindt ze haar weg in het leven zonder Maurice. Ze blijkt meer te kunnen dan ze altijd gedacht had, ze is sterk en ondanks alle moeilijkheden gaat ze het redden.

Colm Tóibín heeft een prachtig boek geschreven, op een heel subtiele manier. Het verdriet van Nora wordt nergens expliciet beschreven, maar lees je als het ware tussen de regels door. Het is daardoor des te aangrijpender. Het laatste hoofdstuk van het boek vond ik ronduit indrukwekkend en ontroerend.

 

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Sociale roman

Schaduwkind – P.F. Thomése

schaduwkind1

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Rake woorden.

Na de dood van zijn jonge dochter is het leven van Thomése en zijn vrouw dichtgeslagen als een boek. Ze pakken het weer op, maar kunnen de bladzijde niet meer vinden waar ze gebleven waren.

Soms lees je een boek waarvan het thema je niet aanspreekt. Of je hebt geen ervaring met het onderwerp. Maar desondanks raakt het je en word je als het ware opgenomen in de tekst. Dat is de beste literatuur volgens mij. Dit had ik met Schaduwkind van P.F. Thomése (2003) jaren geleden. Onlangs las ik het opnieuw, nu ik zelf moeder ben en het zoontje van een kennis enkele weken na de geboorte stierf.

‘Woorden schieten tekort’, wordt vaak gezegd als we niet meer weten hoe we verdriet in taal moeten gieten. Een cliché uit onmacht. Thomése vond wél woorden na het overlijden van zijn zes weken oude dochter. De woorden schieten niet tekort, maar raak.
Het boek is geen verhaal dat van a tot z de gebeurtenissen beschrijft, maar bestaat uit 49 korte scenes, fragmenten en overdenkingen. Hierin zoekt de auteur naar de juiste taal om zijn gevoelens precies weer te geven.
In het ziekenhuis waar het gezin terecht komt, blijft de hoop op een goede afloop nog een tijdje bestaan. De hoop is als een lentetak die maar blijft uitbotten, zo schrijft Thomése. Dat is zo’n voorbeeld van een beeld dat duidelijker en mooier is dan dramatische woorden die alles uitleggen.

Het boekje zal ouders van gestorven kinderen troost geven. Maar ook al heb je niets met het onderwerp en heb je zelfs geen kinderen, dan ook is dit een meesterwerkje. Van een schrijver die wél woorden vond voor verlies.

 

De Boekendeler-bijdrage komt deze week van gastblogger Ellen Schat (redacteur/tekstschrijver).

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologische roman

Roxy – Esther Gerritsen

roxy

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Roxy, zevenentwintig en moeder van de driejarige Louise, krijgt op een avond twee politieagenten aan de deur. Erg vervelend, want ze laat liever geen onverwacht bezoek binnen, maar het zal in dit geval wel moeten, want ze vertellen haar dat haar man bij een auto-ongeluk is overleden. Ook zijn stagiaire, die bij hem in de auto zat, heeft het niet overleefd.

Roxy weet in eerste instantie niet goed hoe ze met dit nieuws om moet gaan, dus gaat ze weer naar bed. De volgende ochtend kan ze echter niet om de waarheid heen als haar vaste oppas Feike, en de secretaresse van haar man, Jane, bij haar thuis komen. Feike en Jane nemen het heft in handen om alle nodige zaken te regelen. Roxy is tot niets in staat, niet zozeer van verdriet, maar omdat ze tamelijk onzelfstandig is. Haar veel oudere echtgenoot had haar op 17-jarige leeftijd uit haar ouderlijk huis verlost en alle praktische zaken van het leven op zich genomen. Roxy kon zich wijden aan het schrijven van autobiografische boeken, die redelijk succesvol waren.

Als Roxy ter ore komt dat haar man een geheime verhouding had met de stagiaire, is het hek van de dam. Na de begrafenis wil ze op reis naar Frankrijk, samen met Feike, Jane en haar dochter. Haar ouders nemen zolang hun intrek in haar riante villa. Onderweg gaat Roxy zich steeds extremer gedragen. Ze duikt het bed in met mannen die ze onderweg en in de hotels ontmoet, ze drinkt teveel en bekommert zich steeds minder om haar dochter en de andere vrouwen. Uiteindelijk belt ze haar vader, of die haar wil komen halen.

Als lezer kon ik steeds minder sympathie opbrengen voor Roxy; de manier waarop ze alle verantwoordelijkheid van zich afschuift, zeker waar het haar dochter betreft, wekt irritatie. Toch blijf je geboeid lezen: waardoor is deze vrouw zo beschadigd, hoe is haar gedrag te verklaren? Een goed boek voor leesclubs, gegarandeerd veel stof tot nadenken en discussie!

Roxy werd in de pers bijzonder goed ontvangen en het boek werd genomineerd voor de Libris Literatuurprijs 2015. Lees hier het juryrapport. En in april van dit jaar heeft het CPNB bekend gemaakt dat Esther Gerritsen het boekenweekgeschenk 2016 gaat schrijven.

Roxy is ook als e-book te leen in de bibliotheek. Op 2 december 2015 wordt dit boek besproken in de lezingenserie Spraakmakende Boeken bij Volksuniversiteit Fryslân.

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologische roman

Birk – Jaap Robben

birk

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Birk speelt zich af op een klein eiland ergens tussen Noorwegen en Schotland. Het verhaal begint met een dramatische gebeurtenis: Birk, de vader van Mikael, verdwijnt tijdens het zwemmen en wordt niet meer teruggevonden. Mikael (9) voelt zich schuldig over de verdrinking van zijn vader. Zijn moeder verwijt hem de verdwijning van Birk.

Behalve dit gezin woont Karl, een visser, ook op het eiland. Hij komt regelmatig langs om zijn haar te laten knippen door Mikaels moeder. Mikael gaat niet naar school, zijn vader gaf hem thuis onderwijs en na een tijdje besluit Mikael te stoppen met zijn opleiding. Dan heeft hij helemaal niets meer om handen. Af en toe helpt hij Karl met het sorteren van de gevangen vis. Het enige contact met de buitenwereld bestaat uit korte gesprekjes met de zoon van de leverancier van levensmiddelen.

Een tijd lang verzorgt hij een meeuw met haar jong. Regelmatig voert Mikael ‘gesprekjes’ met zijn vader die het gemis alleen maar groter maken.
Langzamerhand wordt het samenleven met zijn moeder steeds moeilijker. Ze claimt haar zoon voor zichzelf en hij mag niet met Karl mee naar een stadje aan de vaste wal. Ook wil ze dat hij de kleren van zijn vader gaat dragen. Wanneer zijn moeder bij hem in bed komt, is dat voor hem de grens die overschreden wordt.

Jaap Robben schrijft met dit boek zijn eerste roman. Ik vind het een prachtig boek. Er gebeurt niet veel in het verhaal, maar wat er gebeurt krijgt daardoor een extra lading. De beklemmende sfeer ga je steeds meer voelen. Kortom: ‘een roman die je langzaam de keel snoert’ (De Volkskrant).

Jaap Robben (1984) schreef eerder een aantal jeugdboeken en een bundel kindergedichten. Dit boek is gekozen door de Nederlandse boekhandelaren tot hun favoriete boek van 2014. Verder is het boek genomineerd voor de ANV Debutantenprijs.

Lees alvast een paar bladzijden van Birk in het inkijkexemplaar.

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologische roman

Uit de tijd vallen – David Grossman

grossmanRouw om een kind.

Vijf jaar na het overlijden van zijn zoon schrijft David Grossman dit verhaal. Een universeel verhaal over het verdriet om het overlijden van een kind. Ook Anna Enquist, A.F.Th. van der Heijden en P.F. Thomese hebben dit verwoord in een boek of in gedichten.

Op een dag staat de man na het avondeten op om naar ‘daar’ te gaan om heel kort hun overleden zoon te zien. Hij neemt afscheid van zijn vrouw en gaat op stap. In de loop van het verhaal sluiten steeds meer vaders en moeders, die geen vrede kunnen vinden met de dood van hun kinderen, zich bij hem aan. Het ‘verhaal’ van Grossman wordt door ieder van deze personen verteld.

Al lopende worden de twijfels, de soorten van verdriet en hoe men daarmee omgaat beschreven. Het lopen is een vorm van therapie. Regelmatig komt dit letterlijk in de tekst voor: ‘lopen duurt maar voort’ ,’ lopen, lopen, lopen’. Op weg naar een echte plaats of meer naar een symbolische plek. Telkens wordt in andere bewoordingen duidelijk gemaakt hoe peilloos het verdriet is en dat het vele jaren duurt voor men een soort evenwicht heeft gevonden.

Dit verhaal heb ik niet in één keer kunnen lezen. Het zoeken naar en het gebruik van de goede woorden is soms pijnlijk goed beschreven zodat je merkt wat alle ouders doormaken na het overlijden van hun kind. In iedere zin is het voelen van het verdriet, de worsteling om in het reine te komen en de wens niet meer te hoeven denken , merkbaar.

De vorm van het verhaal vind ik eigenlijk meer poëzie. Grossman benoemt dat halverwege de wandeling ook: ‘de poëzie is van mijn rouw de taal’. De laatste ‘dichtregels’ maken het verdriet zo duidelijk:
Alleen: het breekt mijn hart, schat
te denken dat ik –
dat het kan –
dat ik daarvoor woorden heb gevonden.

Dit boek zal worden besproken in de lezingenserie Spraakmakende Boeken op 4 maart 2015 in Bibliotheek Leeuwarden.

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman, Overige

Het verhaal van een weduwe – Mick Jackson

jackson weduweNa het overlijden van haar man lukt het de hoofdpersoon niet om in haar Londense huis het verdriet te verwerken. Ze vertrekt in een opwelling richting Norfolk. Daar huurt ze een cottage in een klein badplaatsje. Ze maakt lange wandelingen door de zoutmoerassen en langs het strand en drinkt elke avond stevig om maar te kunnen slapen.

De hoofdpersoon kijkt terug op haar leven. Er dringt zich een buitenechtelijke affaire op die in deze omgeving plaatsvond. Ze krijgt behoefte om Paul te vertellen over wat haar is overkomen. Ze vindt zijn huis terug en stalkt de bewoners om hem alleen te spreken. Als dat na veel hilarische taferelen eindelijk lukt  blijkt dat de bewoner Paul niet is. Die is naar het buitenland vertrokken.

We leren de hoofdpersoon kennen met al haar eigenaardigheden en het rouwproces in allerlei facetten, zoals niet kunnen slapen, alles doen om een dagritme te vinden en verloren tijdsbesef. De hoofdpersoon doet dingen waarin ze zichzelf niet herkent en elke dag is een gevecht om te overleven en om zichzelf weer te vinden.

Ik heb het boek in een ruk uitgelezen. Het is niet zwaar, maar de eigenaardigheden van verdriet en rouw zijn vaak grappig beschreven. De hoofdpersoon is een taaie vrouw met een ironische kijk op zichzelf en de wereld. Hoewel ik haar naam niet te weten ben gekomen leerde ik haar goed kennen en raakte aan haar verknocht. Bovendien is het boek echt Engels met mooie beschrijvingen van de omgeving die me deden denken aan mijn vakantie in de North Yorkshire Moors. Een aanrader voor vrouwen die van Engeland houden.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologische roman