Tagarchief: oorlog

Een zaterdagmiddag – Bert Wagendorp

wagendorp

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Een zaterdagmiddag, ik vond het een interessant en boeiend boekje.

Boekje, want het is maar klein en heeft maar 80 bladzijden. Handig als je onderweg in de trein of bus even verder wilt lezen. Het boekje lijkt mij geschikt voor leesclubs, want het is leesvoer om over te praten en vooral om over na te denken. Het is een boek dat je bezighoudt en veel indruk maakt!

Het oorlogsverhaal Een zaterdagmiddag gaat over een broer en zus die op een zaterdagmiddag in februari ’45 een boodschap moeten doen. Ze moeten voor hun vader uit de school waar hij bovenmeester is een brief halen. Tijdens deze reis naar school lozen Engelse bommenwerpers hun bommen boven dit gebied, omdat de Engelsen denken dat het nog bij Duitsland hoort. Deze bommen treffen o.a. de school. Hierbij komt één van de twee kinderen om het leven.

De wijze waarop dit verhaal wordt verteld is bijzonder. De zus, die inmiddels 81 is, vertelt het aan haar zoon. Hoe de Engelse bom haar broertje doodde en de droom van hun vader hiermee kapotmaakte. Zijn zoon was zijn alles en hij had hoge verwachtingen van hem. Aan deze verwachtingen kwam op een verschrikkelijke manier een abrupt einde.

Hoe meer de moeder aan haar zoon vertelt, hoe meer hij erachter komt dat het niet alleen om deze noodlottige zaterdagmiddag gaat, maar dat er veel meer achter steekt …. Er gaat voor hem een deur open naar zijn eigen bestaan ….. Heel erg indrukwekkend geschreven. Meer wil ik er niet over vertellen, maar het is een echte aanrader!

Bert Wagendorp is schrijver en journalist. Hij is vooral bekend geworden door het boek Ventoux. Hij werkte als sportverslaggever voor de Leeuwarder Courant en de Volkskrant. Ook was hij correspondent in Londen. Wagendorp is medeoprichter en redacteur van wielertijdschrift De Muur. In 1995 verscheen zijn roman De Proloog, over een wielrenner die de proloog van de Tour de France moet winnen.

 

 

 

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Oorlogsroman

Meneer Mac en ik – Esther Freud

freud

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Charles Rennie Mackintosh, de beroemde Schotse architect en schilder, woonde korte tijd in een Oost-Engels dorp vlakbij de Noordzeekust, waar hij samen met zijn vrouw Margaret een huis huurde.

Het echtpaar sluit min of meer vriendschap met de 13-jarige Thomas, zoon van de plaatselijke kroegbaas. Thomas heeft een lichte handicap, hij loopt kreupel. Hij zit wel op school en heeft ook een baantje bij een touwslagerij, maar hij droomt van een toekomst op zee. Vanwege zijn handicap zit dat er echter niet in.

In 1914 breekt de Eerste Wereldoorlog uit en vanwege de haven in het nabijgelegen Southwold worden er strenge veiligheidsmaatregelen van kracht: verduistering, aangepaste openingstijden van pubs en het dringende verzoek aan burgers om alert te zijn op verdachte zaken en personen.

Aanvankelijk is er van de oorlog in het vredige East-Anglia weinig te merken, maar dat verandert als er Britse troepen ingekwartierd worden, die wachten op inscheping naar het vasteland. Als er een schip vergaat met veel Britse soldaten aan boord, waaronder een aantal dorpelingen, komt de oorlog wel heel dichtbij.

Thomas komt dikwijls bij het echtpaar Mackintosh, hij vindt het er prettig; thuis valt het niet altijd mee met een vader die drinkt en daardoor vaak gewelddadig wordt. Thomas loopt veel met “Mac” langs het strand en door de hei om inspiratie op te doen voor Mac’s schilderwerk. Dat Mac daarbij altijd een verrekijker gebruikt en ook het feit dat hij, in het Duits (!), correspondeert met Weense vrienden is in de ogen van de dorpelingen erg verdacht. Op de avond na het trouwfeest van Thomas’ zuster Ann gaan de dorpelingen op weg om Mac in te rekenen.

Dat is de aanleiding voor Thomas om zijn leven een andere wending te geven.

Er gebeurt ogenschijnlijk weinig in dit boek, het verhaal kabbelt voort. Het is de rust van het platteland, die langzaam verstoord wordt door zowel de oorlog als door de oprukkende twintigste eeuw met zijn moderne machines die het dorpsleven voorgoed zullen veranderen. Als je je als lezer overgeeft aan die rust kom je gaandeweg in de ban van dit boek. Het geeft een sfeervol beeld van het Engelse landschap en er is veel aandacht, hoe kan het ook anders, voor kunst.

Esther Freud, is een dochter van schilder Lucian Freud en een achterkleindochter van psychoanalyticus Sigmund Freud. Klik hier voor een interview (Engelstalig) met Esther Freud over haar boek Meneer Mac en ik.

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Overige, Psychologische roman

Tijdmeters – David Mitchell

tijdmeters

heeft uw bibliotheek dit boek?

Ongeveer halverwege dit boek zegt schrijver Crispin Hershey tegen zijn uitgever dat zijn nieuwe boek maar voor een derde fantasy is, hooguit voor de helft. De uitgever zegt: “Een boek kan niet voor de helft fantasy zijn, net zomin als een vrouw voor de helft zwanger kan zijn”.

Een leuke grap, want schrijver David Mitchel doet precies dát in het boek Tijdmeters: het is voor een derde tot de helft fantasy. De rest is gewoon, of wat je maar gewoon noemt. Gelukkig maar, want anders zou ik dit boek niet gelezen hebben, ik hou namelijk niet van fantasy.

Maar Mitchell is een literaire duizendpoot, het boek kent dan ook nauwelijks grenzen. Het voert je van het verleden naar de toekomst en over de gehele wereld van noord naar zuid en van oost naar west, en zelfs naar een parallelle geestelijke wereld. Je wordt letterlijk meegesleurd in de talloze verhalen en situaties waarin de hoofdpersonen terechtkomen. Van een aardbeienplukkerij in Oost-Engeland, naar een wintersportoord in Zwitserland. Van een bruiloft in Brighton naar een oorlogssituatie in Bagdad. Van een literair festival in Colombia naar een zelfde soort festival in Shanghai. Het is duizelingwekkend, maar uiteindelijk komen alle touwtjes bij elkaar.

Het verhaal in het kort: Holly Sykes is 15 jaar in 1984. Zij loopt weg van huis als haar vriendje haar bedriegt, en zij ontmoet onderweg een vrouw die haar in ruil voor een slokje thee om “asiel” vraagt. Holly heeft geen idee wat dat betekent, maar ze heeft dorst, dus ze stemt toe. Als later blijkt dat Holly’s kleine broertje Jacko verdwenen is, staat de deur open naar allerlei spannende en geheimzinnige gebeurtenissen. Het verhaal eindigt in 2043 in Ierland, waar Holly als oude vrouw haar intrek heeft genomen in het huis van haar oudtante Eilísh. In de tussentijd speelt er zich een oorlog af tussen Chronometristen (tijdmeters) en Anachoreten, oftewel Goed en Kwaad: het fantasy-element.

Lezers die al meer boeken van David Mitchell lazen, zullen in dit boek “oude bekenden” uit zijn eerdere werk tegenkomen. Een belangrijke rol is weggelegd voor dokter Marinus uit De niet verhoorde gebeden van Jacob de Zoet. En in 1991 maken we opnieuw kennis met Hugo Lamb, het nare neefje van Jason Taylor uit Dertien.

Klik hier voor discussietips bij Tijdmeters.

Een playlist met alle muziek uit Tijdmeters:

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Fantasy, Literaire roman

Onvoltooide liefdesbrieven – Michaïl Sjisjkin

sjisjkinSasjenka en Volodjenka zijn verliefd, maar omdat Volodjenka met het Russische leger afgereisd is naar de oorlog in China schrijven ze elkaar brieven. In de eerste brieven halen ze herinneringen op aan hun prachtige tijd samen. Deze eerste brieven zijn adembenemend, omdat ze het geluk heel overtuigend beschrijven.

Langzamerhand ontstaat er echter een andere toon. Terwijl het leven voor Sasjenka in Sint Petersburg doorgaat heeft haar geliefde het niet gemakkelijk in de oorlog. In het boek is dat de Bokseropstand in China (rond 1900), maar eigenlijk doet dat er niet zo toe. Het verhaal zou zich in elke tijd en in elke oorlog kunnen afspelen. Dat blijkt ook wel uit toespelingen op veel latere gebeurtenissen die Sjisjkin Volodjenka in zijn brieven laat vermelden.

Naarmate de tijd vordert merk je als lezer dat er iets vreemds aan de hand is met de brieven. Ze zijn gericht aan de geliefde, maar er wordt door de schrijvers niet gereageerd op de inhoud van voorgaande brieven. Het is alsof het eigenlijk dagboekfragmenten zijn en ze de brieven vooral voor zichzelf schrijven. Volodjenka schrijft ook ergens: Waarom schrijft men? Zolang we schrijven betekent dat dat we nog in leven zijn.

Als lezer vraag je je op een gegeven moment wel af of dat klopt, want al vrij snel kom je erachter dat Sasjenka het bericht krijgt dat Volodjenka gesneuveld is. Toch blijven ze elkaar brieven schrijven, alleen lopen ze niet meer synchroon in de tijd. Sasjenka beschrijft haar verdere leven, dat niet erg gelukkig verloopt. Volodjenka beschrijft de verschrikkingen van het front, hij is degene die namens het leger familieleden op de hoogte moet stellen van het overlijden van soldaten. Bij hem blijft de tijd steken in 1900.

De dood speelt een allesoverheersende rol in dit boek. Niet alleen voor wat betreft de oorlog, maar ook Sasjenka blijft in haar leven niet gespaard voor het overlijden van dierbaren. Het is de kracht van hun liefde die hen op de been houdt en de moed geeft om verder te gaan. Dat is ook de kracht van dit boek: liefde is sterker dan de dood.

Onvoltooide liefdesbrieven is een rijk boek. Het lezen van dit intrigerende verhaal kostte mij enig doorzettingsvermogen, vooral ook door de vrij sombere sfeer en het ontbreken van een echte verhaallijn, maar het is de moeite wel waard. Er komen veel thema’s aan de orde en alleen al daarom zou je het moeten herlezen.

Op woensdag 26 november 2014 wordt Onvoltooide liefdesbrieven besproken in de lezingenserie van Volksuniversiteit Leeuwarden  “Spraakmakende Boeken“.

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman, Oorlogsroman, Overige

Trans-Atlantisch – Colum McCann

trans-atlantischDit bijzondere boek begint met drie historische verhalen:

In 1919 vindt de eerste Trans-Atlantische vlucht plaats tussen Newfoundland en Ierland. Deze vlucht werd uitgevoerd door Alcock en Brown, twee Britse piloten, die “de oorlog uit het vliegtuig wilden halen”.

In 1845 brengt de Amerikaanse (ex)slaaf Frederick Douglass een bezoek aan Engeland en Ierland om aandacht te vragen voor het vraagstuk van de slavernij in de Verenigde Staten, maar Ierland heeft zo zijn eigen problemen: de Engelse overheersing en een enorme hongersnood veroorzaakt door mislukte aardappeloogsten.

In 1998 is de (van oorsprong Ierse) Amerikaanse senator George Mitchell aanwezig in Belfast voor besprekingen inzake het vredesproces in Noord-Ierland, die uiteindelijk leiden tot het Goede Vrijdag-akkoord.

Deze drie op zich al boeiende verhalen zijn de opmaat voor een nog boeiender familiegeschiedenis, die begint in Ierland en via de Verenigde Staten en Canada weer terugkomt in Ierland.

Lily Duggan, geïnspireerd door de gedrevenheid van Frederick Douglass, ontvlucht op haar zeventiende de armoede en uitzichtloosheid van Ierland en komt terecht in Amerika. Daar sticht zij een gezin, waarvan haar dochter Emily uiteindelijk terechtkomt in Newfoundland. Daar is zij met haar dochter Lottie getuige van de eerste Trans-Atlantische vlucht. Lottie op haar beurt vertrekt (met haar moeder) naar Ierland, waar ze trouwt en dochter Hannah krijgt. Zij is erbij als George Mitchell in Belfast het vredesakkoord bereikt. Het boek eindigt in 2011 bij Hannah en het raadsel van een ongeopende brief uit 1919.

Zo staat de “kleine” familiegeschiedenis van deze vier sterke vrouwen opgetekend tegen de achtergrond van de “grote” geschiedenis waarin de mannen domineren. Door sommige recensenten wordt McCann gebrek aan eenheid verweten en een te afstandelijke schrijfstijl. Mij heeft dat bij het lezen niet gestoord. Ik vond veel passages erg sfeervol en kon me goed inleven in de personages. Ik vind het een heel geschikt boek voor leesclubs, genoeg stof voor discussie!

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Historische roman, Literaire roman, Overige

Grote Europese roman – Koen Peeters

momredir‘De wereld is nu slank, plat en globaal: Google, Amazon.com, eBay.’ In deze wereld moet de ambitieuze Robin voor zijn baas  een rapport samenstellen over marketing en relatiegeschenken in Europa. ‘Onze baas, onze grand old man, heet Theo en hij zucht veel de laatste tijd, hij is oud, stokoud zelfs, en de zaken lopen niet zoals dat zou moeten. Misschien moeten er mensen ontslagen worden.’

In verschillende Europese hoofdsteden checkt Robin in bij semi luxe hotels.  Vervolgens leveren vergaderingen met businesspartners weinig verfrissende inzichten: ‘We stellen vast dat er niets veranderd kan worden, alles is voorbestemd om zo te blijven. Van het plafond valt onzichtbaar stof op ons neer.’

Na het aanschouwen van een Roemeens delegatie in Brussel concludeert Robin: ‘Europa is iets van vlaggetjes, mutsjes, linten. De taal van het volk gemengd met de taal van gezagsdragers, en dat gevoed door streekgerechten en gedoopt met het water van Manneken Pis. Ineens lijkt mijn hele leven eenvoudig.’

Robin vestigt zijn hoop voor Europese eenwording op de taal. In een Moleskine schriftje verzamelt hij Europese hoofdsteden. In elke stad noteert hij vreemde woorden en namen van mensen die hij ontmoet. Hij vraagt zich wel af: ‘Binnen tweeduizend jaar spreken we allemaal dezelfde taal. Zullen we elkaar dan begrijpen?’ In hotelbars spreekt hij zowel vluchtig als openhartig met allerlei mensen. ‘Waarom wil ik praten met mensen die ik nooit meer zal zien? Zij maken me droef, maar altijd slechts achteraf. Zoals Evi. Na zes minuten al hoor ik haar geheimen.’ In Grote Europese roman komt het tragische levensverhaal van Theo langzaam aan het licht en ontdekt Robin in zijn zoektocht naar de ware liefde dat hij deze misschien al lang gevonden had.

Ik heb het boek gelezen tijdens een bezoek aan de Bulgaarse hoofdstad Sofia. Daar sprak ik met Europeanen uit diverse landen en ontdekte de onderlinge verschillen wat betreft de kijk op Europa. Dit gegeven komt ook in het boek duidelijk naar voren. Eveneens een overeenkomst tussen al die Europeanen: dat we ergens allemaal op zoek zijn naar contact. Zoals Robin verzucht na een concert van U2: (‘De zanger, een messias uit Dublin, een vent met een zonnebril, verbetert de wereld terwijl hij zingt’) ‘Coexist – wat een meeslepende onzin. We willen toch veel meer dan dat?’

Voor wie interesse heeft in Europese geschiedenis kan ik de roman In Europa van Geert Mak aanbevelen en de gelijknamige televisieserie. Door het verleden te kennen leert men immers het heden te begrijpen. De ietwat serieuze toon van het boek Grote Europese roman maakte dat de roman op afstand blijft. De kilte van het commerciële werken en de leegte van het leven ‘uit een koffer’ wordt op die manier wel goed voelbaar.  De interessante reflecties op Europa maken het in aanloop naar de Europese verkiezingen zeker de moeite waard om dit boek te lezen. Europa is namelijk dichterbij dan je misschien denkt.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman, Overige, Reisverhaal

De gele vogels – Kevin C. Powers

Dit romandebuut van Kevin C. Powers belandde onlangs op de longlist van de Guardian First Book Award. Het vertelt over de ervaringen van een Amerikaans soldaat, John Bartle, die van 2004-2005 in de Tweede Golfoorlog in Irak, in de provincie Niniveh, heeft gediend.  Ook de schrijver zelf heeft een jaar in Irak gediend.

Op jonge leeftijd heeft Bartle zich aangemeld bij het leger, waar hij zijn kameraad Murphe ontmoet. Al snel neemt hij Murphe, dan nog maar 17 jaar, in bescherming. Beiden zijn het leger ingegaan om te ontsnappen aan een middelmatig leven in de provincie. Een andere drijfveer voor Bartle, die gevoelig van aard is en van gedichten houdt, was dat hij moest bewijzen dat hij een man is. Vlak voor vertrek naar Irak belooft Bartle de moeder van Murphe dat hij Murphe veilig terug naar huis zal brengen. Een belofte die een grote druk op Bartle zal leggen en hem bijna fataal zal worden.

In Irak aangekomen, Bartle is dan 21 en Murphe net 18, woedt de oorlog in volle hevigheid.  Alom heerst dood en verderf en altijd is er de angst voor de dood.  De oorlog heeft dan al bijna 1000 militairen het leven gekost. Bartle en Murphe willen geen nummer zijn en zijn niet van plan het 1000ste slachtoffer  te worden. De soldaten maken de meest verschrikkelijke dingen mee, dingen die de menselijke beschaving doen afbrokkelen  en de barbaar in de mens doen verschijnen. Midden in de meest heftige oorlogshandelingen probeert  Bartle de zin van dit alles te ontdekken. Iets wat in het geheel  niet lukt.

Teruggekomen in de VS ondervindt Bartle, zoals zoveel andere soldaten, de grootste problemen om zich weer aan te passen aan de ‘normale’ maatschappij. Mensen in zijn omgeving vinden hem een held, maar hoe kan iemand die zulke verschrikkelijke dingen heeft gezien en zelfs mensen heeft gedood een held zijn? Het wereldbeeld van Bartle is zo door elkaar geschud dat het niet meer overeenkomt met dat van zijn ‘oude wereld’.

Het boek is filosofisch van opzet maar daarom niet minder goed leesbaar. Het is zo pakkend en meeslepend geschreven dat je denkt dat het alleen maar geschreven had kunnen worden door iemand die zelf in Irak heeft gediend. De schrijver doceert nu poëzie aan de universiteit van Texas.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman, Oorlogsroman, Psychologische roman