Tagarchief: literatuur

IJstijd – Maartje Wortel

IJstijd - Maartje WortelOp zijn 19e moet James Dillard van zijn moeder het huis uit. ‘Het is belangrijk dat je op jezelf leert wonen,’ zegt mijn moeder. Ik heb het niet over geld, dat weet je , hè?’ (…) Ik breng je naar het beste hotel van Nederland. Als er iets is kun je me bellen, maar je moet het vooral zelf uit proberen te zoeken, dat is de natuur.’ Sindsdien woont hij in hotels en leeft hij van luxe kazen en wijn. Zonder droom of doel. Op een gegeven moment zegt zijn vriendin daarover: ‘Het grootste probleem met jou is dat je jezelf niet serieus neem. Het is een mooie eigenschap, hoor, James. Ik ben er zelfs voor gevallen. Maar het is ook nogal zonder risico’s allemaal.’

Opeens belt Monica van Uitgeverij Gibraltar met de vraag of hij, James Dillard, een boek wil schrijven. James belooft dat hij zal gaan schrijven, al weet hij niet waarom of waarover. ‘Voor al je beloftes heb je veel tijd. Als de tijd op is, is de belofte voorbij. Het is net zoiets als met ijs. Als je het niet opeet smelt het. Als het vriest en je schaatst niet, gaat de kans aan je voorbij.’, aldus Monica. Met de schrijver Chuck Palahniuk ontwikkeld James vervolgens een eigenaardige vriendschap waarin schrijflessen en levenslessen met elkaar verweven zijn.

In het boek speelt ook een tweede verhaallijn. Na het ontvluchten van een praatgroep over eenzaamheid gaat het leven van James weer z’n gangetje. ‘Tot er een meisje op een grijze mannenfiets de bocht om komt scheuren, de straat in, keihard en recht vooruit, alsof ze een wedstrijd met zichzelf doet.’ Dit meisje blijkt Marie. Een complexe vrouw met grote dromen en een ziekelijk beperkte eetlust. Marie en James voelen zich fysiek zeer tot elkaar aangetrokken en worden intens verliefd.  De twee gaan wonen op een eiland in Zweden dat Irmgard heet. Op dit eiland gaat het echter mis tussen Marie en James. ‘Zweden is haar droom. Ik geef Marie haar droom. En nog mislukt het.’

IJstijd is werkelijk een boek om in één keer uit te lezen. James beleeft allerlei grote en kleine avonturen (met onder meer hotelkat Zieck III). Het verhaal lijkt een oproep om door middel van het nemen van risico’s iets van het leven te maken. Daarnaast geeft het boek een niet mals inkijkje in het uitgeversvak. Wortel schrijft mooie zinnen over hoe verliefde mensen kunnen zijn en heeft humor. Karikaturale nevenpersonages geven het geheel een heerlijk vervreemdende jus. Aanrader!

Het is niet zomaar winter: lees IJstijd!

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman, Overige, Psychologische roman

Het verdriet van de engelen – Jón Kalman Stefánsson

verdrietIn de lezingenreeks Spraakmakende Boeken bespreekt drs. Roald van Elswijk op 27 november het boek Het verdriet van de engelen van de IJslandse schrijver Jón Kalman Stefánsson. Een goede reden om dit sprookjesachtige, magische en poëtische boek alvast te lezen. Hoewel het het tweede deel is van een drieluik, is het goed zelfstandig te lezen.

Het verhaal speelt zich af in IJsland, waarschijnlijk begin 20e eeuw. In april is het daar nog volop winter en reizen is een hachelijke onderneming. Postbode Jens wordt echter door zijn werkgever op pad gestuurd om drie tassen met post te gaan bezorgen op het verafgelegen en moeilijk bereikbare Winterstrand. Hij wordt vergezeld door een jongen, die in het boek naamloos blijft, en die ondanks zijn jonge leeftijd al een tragedie achter de rug heeft. (in deel 1 Hemel en hel)

Jens is zwijgzaam en sterk als een beer, maar snel in paniek op het water, en er zal 15 kilometer geroeid moeten worden om op het Winterstrand te komen. De jongen echter is spraakzaam, hij houdt van lezen en poëzie,  praat er, vaak tot ergernis van Jens, lustig op los en stelt vooral heel veel vragen. Hij heeft echter wel een kalmerende invloed op de postbode en dat zal nog van pas komen.

Het boek beschrijft de ongelooflijk zware tocht die de beide mannen maken: over het water, door sneeuwstormen, over spookachtige hoogvlaktes en langs gevaarlijke afgronden. Het is een bijna mythisch verhaal. Ze ontmoeten mensen in afgelegen boerderijen en dorpen en soms zien ze op de hoogvlakte schimmen die wellicht geen levende mensen zijn, maar geesten. De reis is als het leven zelf, de weg is moeilijk te vinden en het einde ervan is onzeker. Uiteindelijk komt ook de dood op hun pad, of is dat een zinsbegoocheling? Het boek eindigt als het ware met een cliffhanger: is dit een einde of een nieuw begin? En dat maakt nieuwsgierig naar deel 3: Het hart van de mens.

Het verdriet van de engelen (de titel verwijst naar de voortdurende sneeuwval) is een lofzang op de literatuur. Het boek is doorspekt met scenes waarin boeken en lezen een rol spelen. Lezen maakt het zware bestaan draaglijker, vooral in de lange poolwinter. Woorden kunnen “de verwoestende kracht van de tijd trotseren”.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman

Post Mortem – Peter Terrin

postEmiel Steegman is een bekende Vlaams schrijver, getrouwd met Tereza en vader van een 4-jarig dochtertje Renée. In het eerste deel van deze meeslepende roman wordt voornamelijk zijn leven als schrijver, huisman en vader beschreven. Om onder een verplicht dinertje uit te komen verzint hij een smoes terwijl hij onder de douche staat. Hij kan niet komen ‘wegens moeilijke tijden in de familie’. Dat die ‘moeilijke tijden’ ook werkelijk aanbreken kan hij op dat moment nog niet vermoeden…

Het tweede deel is gedrukt in een afwijkend lettertype. Het lijkt met een typemachine geschreven. Renée wordt op een kinderfeestje niet wakker uit een middagslaapje en met een herseninfarct in het ziekenhuis opgenomen. Aan haar bed werkt Steegman op zijn typemachine als een bezetene aan zijn nieuwe roman: ‘T’ Met zo veel mogelijk aanslagen per minuut probeert hij zijn dochter te redden.  En passant wint Steegman een prijs voor deze roman (een verhaal over een schrijver). Dit gaat echter volledig langs hem heen vanwege alle zorgen en verdriet. In het derde deel komen alle losse eindjes bij elkaar. De biograaf van Steegman maakt een reconstructie van zijn leven en gebruikt onder meer videobanden met opnamen van het revalidatieproces van Renée.

Post Mortem is een ontroerende roman. Het autobiografische element maakt het extra beladen (het dochtertje van Terrin kwam ook in het ziekenhuis terecht). Vanwege de mooie zinnen en pijnlijk harde anekdotes, is er echter geen sprake van sensatiezucht. De lezer speelt voortdurend met de vraag: wat is verbeelding en wat is werkelijkheid? Iedere lezer zal zelf zijn of haar eigen verbeelding laten werken met deze aansprekende roman. Om die reden is de vraag naar schijn of werkelijkheid wat mij betreft interessanter dan het antwoord.

Het juryrapport van de AkO Literatuurprijs geeft treffend de kracht weer van Post Mortem : ‘In deze tijd waarin wij zoeken naar houvast en waarin de media steeds meer ons leven construeren, kiest de jury voor een auteur die de liefde verklaart aan de literatuur. Welk houvast kan de literatuur nog bieden als het noodlot toeslaat en de camera draait? Post Mortem beantwoordt die vraag.’

Vind dat houvast en lees!

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman

Dingen die niemand weet – Alessandro D’Avenia

dingen die niemand weetDe debuutroman ‘Wit als melk, rood als bloed’ van Alessandro D’Avenia vond ik erg mooi, ik was dan ook benieuwd naar dit nieuwe boek. Net als in ‘Wit als melk, rood als bloed’ staan hier jongeren centraal.  De zomervakantie nadert het einde en de mooie veertienjarige Margherita staat op het punt om naar haar nieuwe school, het lyceum, te gaan. Ze vindt het spannend, maar heeft er ook veel zin in om een nieuw leven te beginnen.  Dan krijgt ze op de laatste dag van de vakantie, via het antwoordapparaat, te horen dat haar vader het gezin gaat verlaten en stort haar onbezorgde leventje in. Margherita voelt zich enorm alleen en verlaten. Ze gaat naar haar nieuwe school, maar heeft er nu niet veel zin meer in; ze verzet zich, is brutaal, vindt moeilijk aansluiting maar is vooral erg verdrietig.

Door de leraar Italiaans en Latijn komt ze in aanraking met prachtige literatuur en klassieke mythologie , waarin ze zichzelf kan verliezen. Ook sluit ze vriendschap met Marta die uit een leuk en druk gezin komt; Margherita gaat daar veel liever naartoe dan naar haar eigen lege huis. Marta neemt haar mee naar toneel en Margherita ontdekt dat ze daar talent voor heeft. Op toneel ontmoet ze Giulio, ze voelt meteen wat voor hem.  Op school wordt Margherita geïnspireerd door het verhaal van Odyssee van Homerus  en dan besluit ze niet langer af te wachten, maar samen met Giulio haar vader op te zoeken.

Mooi verhaal, prachtig taalgebruik, de gevoelens worden erg uitgebreid beschreven. Er komen veel literaire citaten in het boek voor, die gaan over het leven, de liefde. Het doet filosofisch aan. Alessandro D’Avenia is zelf leraar letterkunde, dat kun je goed merken in dit boek. Het is net of D’Avenia zoveel mogelijk van zijn kennis in het boek probeerde te stoppen, vaak is het mooi, maar soms ook net teveel van het goede.

  •  Heeft uw bibliotheek Dingen die niemand weet?
  •  Voor degenen die het Italiaans beheersen: de website van Alessandro D’Avenia

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologische roman