Tagarchief: dorpsleven

Het smelt – Lize Spit

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Het verhaal wordt verteld door Eva en speelt in de warme zomer van 2002 in het Vlaamse dorp Bovenmeer. De andere verhaallijn speelt in het heden wanneer Eva een uitnodiging krijgt voor een reünie in Bovenmeer. De derde verhaallijn zijn herinneringen aan het dorp in de periode dat Eva daar op school zit.

Het boek begint als Eva naar Bovenmeer vertrekt met een ijsblok achter in haar kofferbak. De reünie is op de oude boerderij van haar jeugdvriend Pim, precies op de dag dat zijn broer Jan dertig jaar zou zijn geworden. Pim, Laurens en Eva  waren de enige drie kinderen die in 1988 in het dorp  zijn geboren en samen vormden zij de drie musketiers. Ze speelden elke dag met elkaar op de boerderij van Pim maar ook in de omgeving van het dorp. Toen zij in de puberleeftijd kwamen werd hun vriendschap op de proef gesteld door een raadsel dat door Eva was verzonnen. De jongens nodigden elke dag een meisje uit dat het antwoord mocht raden in ruil voor een uitgetrokken kledingstuk. Een wreed spelletje. Het gevoel van onheil neemt per bladzijde toe.

Thuis woont Eva samen met haar ouders, broer Jolan en zusje Tesje. Het gezin functioneert niet, de ouders zijn alcoholisten en zorgen slecht voor de kinderen. Eva zorgt voor iedereen, maar wie zorgt er voor haar?  Op een gegeven moment brengen Jolan en Eva de autistische Tesje naar een psychiatrische instelling zonder dat de ouders zich er mee bemoeien.

Als we de verhaallijn volgen die in het heden speelt, komt Eva aan in Bovenmeer. Ze is te vroeg voor het feest en gaat naar het ouderlijk huis, ze is daar jarenlang niet geweest. Haar ouders liggen boven te slapen maar Eva maakt hen niet wakker. Na ruim twee uur vertrekt ze zonder haar ouders te zien. Eva rijdt rond door het dorp maar gaat niet naar de reünie. Vanaf een zolder bekijkt ze de feestgangers waaronder Laurens en Pim en haar broer Jolan.

Het is niet gemakkelijk de 480 bladzijden en drie verhaallijnen samen te vatten. Al snel hangt er iets onheilspellends in de lucht en dat gevoel blijft het hele boek duren. Het onheil nadert en dat verhoogt de spanning. Wat wil Eva met het blok ijs? Het verhaal wordt traag verteld maar verveelt geen moment. Het smelt is geen vrolijk boek maar wel heel mooi geschreven.

In 2016 stond dit boek lang in de Toptien van meest verkochte boeken in België.  Inmiddels heeft het de Nederlandse Boekhandels Prijs gewonnen en was het genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs 2017.

Beluister hier de podcast van Het smelt

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologische roman

Einum – Froon Akker

einum

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Aan het wad ligt het kleine dorpje Einum met een gesloten kroeg, een oud schooltje, een oude boerderij en wat huurhuisjes. Het verhaal begint met de overtocht van een vogeltje vanuit Canada naar dit dorp. Daarna wordt van iedere bewoner een portret geschetst. Ieder heeft zijn eigen geschiedenis en eigen relatie die van beide kanten wordt belicht. Daarbij worden zware problemen niet geschuwd, van dementie tot kanker en ouderdom en verval, zonder dat het loodzwaar wordt, want ook ontluikende liefde krijgt aandacht. Dan komt het bericht dat de woningcorporatie de huurhuisjes wil slopen. Het dorp komt in zijn eigen tempo in het geweer, maar ieder heeft zijn eigen agenda. Dan strijkt het vogeltje na zijn lange tocht neer in de Einumer Wiel en het dorp wordt overspoeld met vogelspotters.

Het is een fantastisch gecomponeerd verhaal. Maar het allermooiste is de taal. Een voorbeeld is de beschrijving van Thomas Vermeer, een gewezen volkszanger: Fansels hjit Sjonny yn it echt Thomas Vermeer en it geroft dat er op nûmmer seis fan de Tipparade stien hat wurdt benammen troch himsels oereinhâlden mar foar de rest hat er in gouden hert en in keunstheup op de keap ta, Wa’t it treft mei samar meigrizelje, ja fiel mar hear, nee in bytsje leger, ja dêr, fielst dy bobbel wol, titanium mei in keramise kop, net te leauwen dat se soks binnen de oere pleatse kinne, fynst ek net? (p. 65)  De prachtigste zinnen in gaaf Fries rijgen zich aaneen. Ik ben een plotlezer, maar werd in dit verhaal gegrepen door de mooie taal. Een aanrader.

Froon Akker is het pseudoniem van Koos Tiemersma die in 2002 met De Ljedder debuteerde. In 2011 kondigde hij aan voortaan alleen nog e-books in het Nederlands en Fries uit te geven. Dat werd doorbroken doordat hij met Einum de Gysbert Japicxprijs won. Een aantal uitgebreide recensies en reacties daarop vindt u op de website van Sirkwy. Een uitgebreide biografie vindt u op deze site.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Historische roman, Sociale roman

De ent – Jannie Regnerus

ent

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Rixt woont in het uiterste noorden van Friesland, in een dorp achter de zeedijk. Veel gebeurt er niet. “Aan de rechtlijnigheid is geen ontsnappen mogelijk, niets of niemand lijkt hier ooit aan zijn bestemming te twijfelen“. Het leven van de dorpelingen voltrekt zich langs een kaarsrecht traject en eindigt op het kerkhof, waar Rixt vanuit haar slaapkamerraam op uitkijkt. “Zolang de dood en zij onbelemmerd uitzicht op elkaar hebben, komt er van leven niets terecht“.

Met haar ouders leeft zij in zwijgzaamheid samen. Gevoelens en gedachten worden nauwelijks gedeeld. Ambitie is de ouders vreemd. Na een uitstapje naar het jaarlijkse bloemencorso komt de vader op het idee om met bloembollen het woord “lente” in de tuin te planten. Ondanks alle goede zorgen komen niet alle bollen uit en verschijnt alleen het woord “ent” boven de grond. “The End, maar dan fout gespeld.

Rixt voelt zich niet erg thuis in het dorp tussen haar leeftijdsgenoten. Ondanks de ruimte en de hoge luchten benauwt de omgeving haar. Na de middelbare school ziet zij haar kans schoon en vertrekt zo ver mogelijk weg, naar het zuiden des lands, om daar aan de kunstacademie te gaan studeren.

Jannie Regnerus is kunstenares. Zij is geboren in Oudebildtzijl, vlakbij de Waddenzee, het landschap dat zij beschrijft in De Ent. Ongetwijfeld komen er veel autobiografische elementen voor in het boek. Veel lezers, vooral lezers van het platteland, zullen de sfeer en beschrijvingen van het dagelijks leven in een klein dorp herkennen. Jannie Regnerus schrijft met veel oog voor detail en weet het benauwde van zo’n kleine, afgelegen gemeenschap goed invoelbaar te maken. Zij schildert met woorden en dat levert vaak sterke beelden op.

Haar boek  Het geluid van vallende sneeuw (herinneringen aan Japan) werd in 2007 bekroond met de Bob den Uyl Prijs.

Inkijkexemplaar van De ent.

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman

Meester Mitraillette – Jan Vantoortelboom

meester

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Het verhaal begint met de overdenking van de hoofdpersoon, vastgebonden aan een weidepaal. Terwijl de soldaten zich voorbereiden op de executie kan hij alleen maar naar ‘binnen kijken, naar zijn ouders, zijn broertje, zijn leerlingen en in het bijzonder naar zijn favoriete leerling, Marcus’.

Dan neemt de schrijver ons mee naar de jeugd van David. Hij groeit op in een gezin waar hij en zijn broertje een gelukkige jeugd hebben. Door een noodlottig ongeval met een pistool komt zijn broertje om en David voelt zich daar schuldig onder. Zijn vader verheerlijkte hun viermanschap maar als er drie overblijven, voelt David dat hij beter kan vertrekken. Hij wordt aangesteld als leraar op een lagere school in Elverdinge, een dorpje in West-Vlaanderen. David probeert zijn leerlingen, alleen jongens, te overtuigen dat er meer in het leven is dan boer worden.

Leerling Marcus krijgt meer aandacht als knapste van de klas. Buiten schooltijd maken ze lange wandelingen. De moeder van Marcus is David daar erg dankbaar voor en langzamerhand wordt David verliefd op deze Godelieve. Deze gelukkige periode wordt verstoord als Marcus verdrinkt, zelfmoord of niet? David voelt zich opnieuw schuldig.

Als de Eerste Wereldoorlog uitbreekt wordt de druk steeds groter om zich aan te melden als soldaat. Naar zijn gevoel moet David iets rechtzetten en hij maakt mee wat miljoenen soldaten meemaken. Wanneer hij in de buurt van Elverdinge vecht kan hij het niet laten op zoek te gaan naar zijn dorp en naar Godelieve. Hij komt te laat terug op zijn post en deze desertie moet hij bekopen met de dood.

Dit boek vind ik erg mooi. Naast de boeken van Erwin Mortier, Stefan Hertmans en Stefan Brijs telt dit boek mee als een ‘verslag’ van een oorlog. Maar zeker ook is het een beschrijving van het leven van een gevoelige jongeman. Zonder grote woorden te gebruiken laat de schrijver ons voelen wat er in David omgaat.
Het boek was in februari 2014 Boek van de Maand  bij De Wereld Draait Door. Lees meer op de website van Jan Vantoortelboom

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologische roman

Nacht over Westwoud – Wanda Reisel

De hoofdpersoon van dit boek  is Levi Levi, waarnemend huisarts in het fictieve dorp Westwoud. In dit dorp heersen onderhuidse geheimen en Levi voelt zich de buitenstaander tussen de zich door en door Nederlands voelende blanke dorpelingen. Ilias, de Koerdische assistent van de vrouwelijke veearts Lidie is er de enige allochtoon.

Reisel neemt de ruimte om haar personages te introduceren, waarbij ze mooi gebruik maakt van de patiëntendossiers van de huisarts voor wie Levi waarneemt. Daarin staan heel grappige, maar genadeloze portretten van de op het oog keurige dorpsbewoners. Ook de geschiedenis van dokter Levi wordt verteld aan de hand van schriftelijke bronnen. Al tijden loopt hij rond met een ongeopende brief van zijn overleden moeder waarin een familiegeheim wordt onthuld.

Het begint met onschuldig lijkende discussies over het ritueel slachten van schapen op de grootste boerderij van het dorp ten behoeve van het islamitische Offerfeest. Vervolgens laten bekrompen burgers zich ophitsen door een xenofoob echtpaar en een gluiperige christelijke leraar.

Dat wordt verergerd wanneer een meisje met downsyndroom verkracht blijkt te zijn en Ilias onmiddellijk wordt gebrandmerkt als de dader. Op dat moment worden Levi en Ilias de zondebokken in een drama waar islamofobie, antisemitisme en als dierenliefde vermomd fascisme een rol spelen.

Nacht over Westwoud leest bedrieglijk eenvoudig terwijl al de genoemde onderwerpen schijnbaar achteloos voorbijkomen. Het is een superrealistisch boek : je ziet niet alleen de dorpsbewoners voor je, ook de manier waarop het conflict in Westwoud zich ontwikkelt is uit het leven gegrepen.

Als je begint bij ‘Dorp aan de rivier’ en de lijn doortrekt naar ‘Joe Speedboot’ kan dit boek rustig doorgaan voor een nieuwe ‘streekroman’. Ik heb het boek met veel plezier gelezen omdat het een goed verhaal is en gemakkelijk leesbaar is. Maar vooral omdat Wanda Reisel op een goede manier laat zien hoe emoties kunnen leiden tot merkwaardige denkbeelden.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman