Categorie archief: Sociale roman

De ondergrondse spoorweg – Colson Whitehead

Heeft uw bibliotheek dit boek?

In Wikipedia staat: “De ondergrondse spoorweg was een clandestien netwerk van (vaak informele en ad hoc-) smokkelroutes in de Verenigde Staten, waarlangs ontsnapte slaven de zuidelijke staten van de VS konden verlaten en een veilig heenkomen konden zoeken in de noordelijke staten die weggelopen slaven beschermden, of anders in Canada.”

Schrijver Colson Whitehead heeft er in zijn boek, waarmee hij de prestigieuze National Book Award 2016 won, een echte ondergrondse spoorlijn van gemaakt.

De jonge Cora is slavin op een grote katoenplantage in Georgia. De beheerder is streng en erg wreed. Veel slaven proberen te ontsnappen, maar de meeste worden weer opgepakt door slavenjagers, die voor (veel) geld slaven naar hun eigenaar terugbrengen. Ze zijn tenslotte zijn persoonlijk bezit. Toch is het Cora’s moeder ooit gelukt om uit handen van de slavenjagers te blijven, al is nooit duidelijk geworden wat er met haar gebeurd is.

Als Cora wordt benaderd door Caesar – die vroeger een betrekkelijk goed leven had, in een veel vrijere dienstbetrekking bij een witte eigenaar –  met het verzoek samen met hem te vluchten, aarzelt ze in eerste instantie. Uiteindelijk stemt ze toe en dan begint een spannende reis via de ondergrondse spoorweg door de staten Zuid- en Noord-Virginia, Tennessee en Indiana. Ze worden op de hielen gezeten door slavenjager Ridgeway, die er een persoonlijk belang in lijkt te stellen om Cora te pakken te krijgen. Ze worden geholpen door mensen van de ondergrondse spoorweg, die deze hulp voor hun omgeving verborgen houden, omdat het erg gevaarlijk werk is. Cora is een enorme doorzetter, dat komt haar goed van pas tijdens alle ontberingen en gevaren van haar vlucht.

Het is schokkend om te lezen hoe slaven werden behandeld. De Verenigde Staten kennen een lange geschiedenis van slavernij en uitgesproken racisme. In sommige staten is het ook tegenwoordig nog aan de orde van de dag. Een belangrijk boek, dat eigenlijk iedereen zou moeten lezen!

2 reacties

Opgeslagen onder Historische roman, Sociale roman

We hebben nieuwe namen nodig – NoViolet Bulawayo

We hebben nieuwe namen nodig.

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Darling, een pubermeisje in Zimbabwe schrijft over haar leven in de sloppenwijk Paradise. Met haar vriendengroep beleeft ze kleine avonturen. Ze hebben honger en stelen met z’n allen guaves uit de tuinen in een aangrenzende wijk. Ook spelen ze allerlei spelletjes, waaronder het spel “Zoek Bin Laden”. Ze gaan met de volwassenen mee naar de kerk waar een opzwepende prediker het woord voert. We lezen over haar herinneringen aan een normaal huis dat nu verwoest is door bulldozers. Zij zijn met hun buurtgenoten vertrokken naar de sloppenwijk waar ze van golfplaten een onderkomen hebben gebouwd. De vader van Darling werkt in Zuid-Afrika, maar komt op een gegeven moment ziek terug. Hij ligt in het golfplaten hutje, verteerd door Aids.

Darling droomt voortdurend over emigratie naar de Verenigde Staten waar haar tante Fostalina woont. Halverwege het boek emigreert ze daadwerkelijk en vanaf dan lezen we hoe ze het leven in Detroit ervaart. Tante is getrouwd met een Afrikaan uit een ander land van herkomst, oom Kojo genoemd. Zij heeft twee banen om het hoofd boven water te houden. Oom heeft een zoon die in het leger gaat waardoor hij geestelijk uit balans raakt. Tante krijgt het steeds drukker. Darling maakt vriendinnen waarmee ze Amerikaanse puberdingen doet zoals porno kijken of met de auto naar een winkelcentrum om kleren te passen. Ze kijkt met verwondering naar de manier van leven in Amerika, maar ze past zich er ook aan. Door de verslechterde gezinssituatie moet zij ook meehelpen het inkomen op peil te houden en ze gaat daarom naast school aan de slag als schoonmaakster.

Ze sturen regelmatig  geld naar de achterblijvers in Zimbabwe, maar tragisch genoeg kunnen ze zelf niet terug. Ze zijn illegaal in de Verenigde Staten en kunnen daardoor geen nieuw visum krijgen als ze na een bezoek weer terug willen. Het boek eindigt met de dood van de echte Bin Laden. Dat roept bij Darling veel herinneringen op aan haar leven in Zimbabwe.

Het boeiende van dit boek is dat het is geschreven vanuit Darling zelf. Je leert de dagelijkse omstandigheden kennen en hoe zij ermee omgaat. De politieke situatie is bij haar niet bekend en speelt daardoor geen rol.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Overige, Sociale roman, Young adult

Einum – Froon Akker

einum

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Aan het wad ligt het kleine dorpje Einum met een gesloten kroeg, een oud schooltje, een oude boerderij en wat huurhuisjes. Het verhaal begint met de overtocht van een vogeltje vanuit Canada naar dit dorp. Daarna wordt van iedere bewoner een portret geschetst. Ieder heeft zijn eigen geschiedenis en eigen relatie die van beide kanten wordt belicht. Daarbij worden zware problemen niet geschuwd, van dementie tot kanker en ouderdom en verval, zonder dat het loodzwaar wordt, want ook ontluikende liefde krijgt aandacht. Dan komt het bericht dat de woningcorporatie de huurhuisjes wil slopen. Het dorp komt in zijn eigen tempo in het geweer, maar ieder heeft zijn eigen agenda. Dan strijkt het vogeltje na zijn lange tocht neer in de Einumer Wiel en het dorp wordt overspoeld met vogelspotters.

Het is een fantastisch gecomponeerd verhaal. Maar het allermooiste is de taal. Een voorbeeld is de beschrijving van Thomas Vermeer, een gewezen volkszanger: Fansels hjit Sjonny yn it echt Thomas Vermeer en it geroft dat er op nûmmer seis fan de Tipparade stien hat wurdt benammen troch himsels oereinhâlden mar foar de rest hat er in gouden hert en in keunstheup op de keap ta, Wa’t it treft mei samar meigrizelje, ja fiel mar hear, nee in bytsje leger, ja dêr, fielst dy bobbel wol, titanium mei in keramise kop, net te leauwen dat se soks binnen de oere pleatse kinne, fynst ek net? (p. 65)  De prachtigste zinnen in gaaf Fries rijgen zich aaneen. Ik ben een plotlezer, maar werd in dit verhaal gegrepen door de mooie taal. Een aanrader.

Froon Akker is het pseudoniem van Koos Tiemersma die in 2002 met De Ljedder debuteerde. In 2011 kondigde hij aan voortaan alleen nog e-books in het Nederlands en Fries uit te geven. Dat werd doorbroken doordat hij met Einum de Gysbert Japicxprijs won. Een aantal uitgebreide recensies en reacties daarop vindt u op de website van Sirkwy. Een uitgebreide biografie vindt u op deze site.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Historische roman, Sociale roman

Hoe ik talent voor het leven kreeg – Rodaan Al Galidi

rodaan

Heeft uw bibliotheek dit boek?

In dit boek vertelt de schrijver hoe het leven er aan toegaat in Nederland vanaf het moment dat je asiel aanvraagt op Schiphol. Het is zijn verhaal maar ook het verhaal van duizenden asielzoekers.

Semmier Kariem vlucht uit Irak en landt 7 jaar later op Schiphol. En dan begint het grote wachten. Wachten bij het iedere dag melden, wachten op het eten, maar vooral wachten op de post van de IND, de Immigratie en Naturalisatie Dienst. En dat 9 jaar lang. De schrijver geeft een beeld van een wereld met mensen uit allerlei landen die jaren wachten op post van de IND. Soms is dat een tragisch verhaal van een asielzoeker die zelfmoord pleegt maar vooral een verhaal van energieke doorzetters.

Zo zijn er Baback die doet of hij drie personen is, de keukenprinses Fatima en de Russische Jelena. Zie hier de bonte verzameling van mensen die op hun manier trachten te overleven.
Intussen bestudeert Semmier het land waar hij misschien deel van uit mag maken. En hij komt dan tot duidelijke uitspraken over ons Nederlanders: ‘Rico de hond heeft meer dan asielzoekers, nl. een adres en een verzekering’. Of: ‘Nederland is gevaarlijker dan Irak, Irak voor het lichaam, Nederland voor de geest’. Maar uiteindelijk laat hij een asielzoeker zeggen dat Nederland goed voor hen is.

Dit boek moet iedereen lezen om een beeld te krijgen van het leven in een asielzoekerscentrum en van alle, soms domme, regeltjes die in Nederland worden toegepast. Het meest schokkend om te lezen vind ik hoe rond een centrum pooiers, loverboys en mensenhandelaren zwermen om hun ’slag te slaan’. En dat er dus kinderen verdwijnen. Ook hoe asielzoeker Serdar uit Koerdistan uit wanhoop zijn mond dichtnaait omdat hij al 13 jaar in het AZC woont. Na veel bezoek van de sociale dienst en de IND is hij bereid naar een ziekenhuis te gaan na de belofte dat hij humanitair asiel zal krijgen.

Rodaan Al Galidi woont sinds 1998 in Nederland. Met behulp van een enkele lerares en veel bezoeken aan de bibliotheek heeft hij Nederlands geleerd. Al Galidi ontving in 2011 de Literatuurprijs van de Europese Unie. Kort daarna zakt hij voor zijn inburgeringstoets….

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Sociale roman

De gloriedagen van Walter Gom – Marcel Vaarmeijer

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Iris Hauser krijgt een nieuwe bovenbuurman. Het is een erg teruggetrokken bijna autistische man, die haar nooit last bezorgt en haar steeds zeer beleefd bejegent. Als zij op een vertrouwelijk moment raad van hem krijgt, blijkt dat een zeer goed advies te zijn.  Ook de problemen van haar collega worden door hem flitsend opgelost. De adviezen zijn vergaand en worden bot gebracht, maar getuigen van diep menselijk inzicht. Dat roept om herhaling en bij goede uitkomsten tot uitbaten van die talenten. Maar deze Walter Gom is mensenschuw. Hoe krijg je hem zover dat hij in dit zaakje trapt? Dat lukt  Iris.

Ze zegt samen met haar collega haar baan op en stort zich in dit avontuur. De zaak loopt als een tierelier en er wordt goud geld verdiend. Een juriste staat hen bij om de zaak mede vorm te geven. Eerst werkt de adviseur alleen in de avond, al gauw moet hij ook overdag afspraken afhandelen. Sterker nog het adviesbureau gaat internationaal. Tot er zelfs een minister om advies komt vragen en ook daar werkt het advies. De politiek staat op zijn kop en iedereen wil nu wel eens weten wie er achter die adviezen zit. Een ware heksenjacht wordt ontketend.

Intussen is de verhouding tussen Iris en Walter Gom, het orakel, aan verandering onderhevig. In eerste instantie weet Iris het vertrouwen van Walter te winnen. Daarna ontstaat een warme werkrelatie en vervolgens lijkt de liefde toe te slaan. Maar eerder dan dat is er het noodlot in een prachtige balkon-scene.

Dit verhaal is ingedeeld in het humorgenre en dat is niet voor niets. Er valt heel wat te lachen en te gniffelen en ook, door de lach heen, te herkennen. Nergens uitbundig, altijd fijntjes en wellevend, zoals de hoofdpersoon. Een heerlijk vrolijk verhaal. Tessa Heitmeijer noemt het boek in haar recensie een aanwinst voor de Nederlandse literatuur. Shyama geeft op haar site het verhaal 4 sterren op een schaal van vijf. Marcel Vaarmeijer schreef eerder al detectives onder pseudoniem en jeugdboeken, blijkt uit zijn website.

1 reactie

Opgeslagen onder Humoristische roman, Politieke roman, Sociale roman

Nora – Colm Tóibín

nora

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Nora Webster is een heel gewone huisvrouw, moeder van vier kinderen, wonend in een kleine stad in Ierland in de jaren zestig. Als haar man Maurice, na een ernstig ziekbed komt te overlijden staat ze er alleen voor. Haar twee zoons wonen nog thuis. Familie en buren springen goedbedoeld bij, ook financieel, maar toch moet zij een baan erbij nemen om het hoofd boven water te houden. Zij komt weer in dienst bij dezelfde werkgever van 21 jaar geleden, waarvan ze nog de herinnering heeft dat ze zich er opgesloten voelde.

Voor de kinderen probeert ze het leven zo normaal mogelijk door te laten gaan, maar dat valt niet altijd mee. Ze missen hun vader en de oudste van de twee jongens is door alle stress gaan stotteren. Ze ziet gebeuren dat hij zich in zichzelf terugtrekt en steeds meer tijd doorbrengt bij zijn oom en tante.

Op haar twee dochters, die niet meer thuis wonen, heeft ze steeds minder grip. De ene dochter is erg geïnteresseerd in de Ierse politiek en doet actief mee aan demonstraties. Ook Nora begint zich steeds meer een eigen mening te vormen en wordt lid van de vakbond die wordt opgericht op haar werk, zeer tegen de zin van haar werkgever. Door toedoen van een vrouw bij wie ze in een muziekgroepje zit, gaat ze zangles nemen en ontdekt ze de helende kracht van muziek. Dat is voor haar een bevrijding. Langzaam vindt ze haar weg in het leven zonder Maurice. Ze blijkt meer te kunnen dan ze altijd gedacht had, ze is sterk en ondanks alle moeilijkheden gaat ze het redden.

Colm Tóibín heeft een prachtig boek geschreven, op een heel subtiele manier. Het verdriet van Nora wordt nergens expliciet beschreven, maar lees je als het ware tussen de regels door. Het is daardoor des te aangrijpender. Het laatste hoofdstuk van het boek vond ik ronduit indrukwekkend en ontroerend.

 

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Sociale roman