Categorie archief: Psychologische roman

De langste nacht – Otto de Kat

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Omdat ik eerder het boek Bericht uit Berlijn met plezier las, werd ik nieuwsgierig naar dit boek. Eigenlijk hebben vier boeken van Otto de Kat met elkaar te maken: De inscheper (2004), Julia (2008), Bericht uit Berlijn (2012) en De langste nacht (2015). In elk boek wordt het verhaal verteld vanuit een ander perspectief.

In De langste nacht maken we kennis met de zesennegentigjarige Emma. Sinds een week eet zij niet meer. Tijdens deze week overdenkt ze haar leven, voornamelijk de gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog en haar leven daarna. Ze was getrouwd met een ‘goede’ Duitser, Carl, die betrokken raakte bij de door Von Stauffenberg uitgevoerde, mislukte aanslag op Hitler van 20 juli 1944. Carl en Emma beleven de laatste nacht samen, de langste nacht, als Carl naar een vergadering moet waarvan hij voelt dat hij daarna niet meer naar huis terugkeert. Emma vlucht naar Nederland waar ze gaat wonen in Gouda bij haar neef Chris Dudok, familie van moeders kant. Haar vader is onvindbaar, haar moeder woont afwisselend in Londen en Afrika.

Wanneer Emma Bruno ontmoet, bouwt ze samen met hem een nieuw leven op en krijgen ze twee zonen. Haar Duitse leven probeert ze te vergeten. Maar in haar laatste nachten lukt dat niet meer en komt haar leven in flarden voorbij.  Operatie Barbarossa en het Ardennenoffensief worden vrij kort beschreven. We lezen ook over de verhouding met haar moeder, over de vriendin van haar vader, de zelfmoord van haar neef Chris en het huisje aan de Waal, wat haar dierbaarste bezit is.

Tijdens haar laatste week wordt ze verzorgd door Judith, de verpleegkundige. Emma is in afwachting van haar zoon Thomas waar ze een betere relatie mee heeft dan met haar zoon Michael. Thomas kan zijn moeder met al haar herinneringen niet meer volgen. Hij krijgt allerlei opdrachten zoals het meenemen van tien dozen met brieven met nooit vertelde verhalen en veel agenda’s. Aan het einde van het boek komt het Sedatieteam-Oost om  haar laatste medicijn toe te dienen. Dan begint haar ‘langste nacht’, maar ook een soort ontwaken.

Het boek bestaat uit gevoelige beschrijvingen van menselijke verhoudingen, tussen familieleden, vrienden en geliefden. Dichtregels van Vroman en Nijhoff  worden regelmatig geciteerd en maken deze roman tot een boek vol melancholie. Deze roman komt het beste tot haar recht als je het met aandacht leest. Ik vind het mooi.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman, Psychologische roman

Van vogels en mensen – Margriet de Moor

Van vogels en mensen

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Marie Lina is getrouwd met Rinus, die voor zijn werk de vogels op Schiphol moet verjagen om de veiligheid van de vliegtuigen te waarborgen. Samen hebben ze een zoon, Olivier. Ze leven rustig en gemoedelijk samen in Schalkwijk, een tussen weilanden en water gelegen dorp vlakbij Haarlem. Op een dag komt de politie aan de deur om Marie Lina op te halen. Ze heeft een vrouw aangevallen en die is daarbij omgekomen. In deze fascinerende vertelling ontrolt het verhaal zich hoe dit zo gekomen is.

Louise Bergman is veertig jaar eerder opgepakt voor de doodslag op een bejaarde man waarvan zij de verzorgster was. Na een aantal dagen in de cel en indringende verhoren raakte ze zo overstuur dat ze bekende. Ze kreeg een gevangenisstraf in de Bijlmerbajes. Pas nadat ze vrij kwam kreeg ze in de gaten wie de echte dader was. Marie Lina kwam dat ook te weten. Al de traumatische jeugdherinneringen en dit weten maakte een diepe haat in haar wakker. Zij begon de dader te stalken en het eindigde met een doelbewuste daad om wraak te nemen.

Het mooie van dit boek is dat er grote tegenstellingen zijn tussen het dagelijks leven, dat vredig en idyllisch is en de vreselijke gebeurtenissen die er zich in afspelen. Onder een vredige familiegeschiedenis ligt een laag van dood en pijn.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologische roman

Layers – Ursula Poznanski

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Dorian leeft noodgedwongen op straat en weet zich daar maar net staande te houden. Hij leeft van wat mensen weggooien en van wat hij zich kan toe eigenen uit de afvalbakken van de supermarkten. Sinds zijn moeder is overleden, is hij slachtoffer van zijn vader, die zijn frustratie en verdriet op hem botviert. Hij krijgt ruzie met een andere dakloze, Emil.  Op een morgen wordt hij wakker naast het bloedende lichaam van Emil. Er lijkt geen leven meer in. Dan stopt er een zwart busje naast hem en de bestuurder biedt hem onderdak en een veilige schuilplaats aan. In de overtuiging dat hij Emil vermoord heeft, gaat hij op het aanbod in om maar uit handen van de politie te blijven. Hij wordt opgevangen in een villa waar meer straatschoffies een tweede kans krijgen. Hij voelt zich in de villa aangetrokken tot het meisje Stella en zij valt ook voor hem. De zon begint weer een beetje voor hen te schijnen.

De leider van het project, Bornheim, is een weldoener. Uiteraard moet Dorian ook klusjes doen. Het begint met folders uitdelen op straat. En daar heeft hij een eerste rare ervaring: hij wordt door sommige brildragers uitgebreid bekeken. Al gauw mag hij pakketjes bezorgen bij directeuren en dat gaat hem prima af. Tot één van de ontvangers helemaal uit zijn bol gaat als hij met zijn pakketje arriveert. Hij vlucht met het pakketje en kan dan zijn nieuwsgierigheid niet meer bedwingen en bekijkt wat er in zit. Het blijkt een visionar, een soort virtual reality bril met een extra werkelijkheid, een layer.

Dorian krijgt via de visionar opmerkelijke berichten door. Hij ziet posters met opsporingsbevelen voor hemzelf. Hij wordt gewaarschuwd de stad niet te verlaten. Dat wil hij eigenlijk ook niet omdat hij Stella uit handen van Bornheim wil redden. Hij moet dus onder de radar blijven, maar wil toch uitzoeken wat Bornheim verder van plan is om dat eventueel te verijdelen. Steeds wanneer hij de bril opzet, verschijnt er een mededeling: “x dagen tot dag nul“. En op die bewuste dag komt alles tot een apotheose.

Poznanski heb ik eerder in de Boekendeler besproken met het boek Erebos. Ook hierin speelt de virtuele (spel)wereld een belangrijke rol. De figuren die ze beschrijft zijn levensecht en eigentijds. Je wordt eigenlijk onmiddellijk met hen het verhaal ingezogen. Het zijn page-turners van de eerste orde met een verrassende  plot.

Jurgen Peeters vindt in zijn recensie op Tzum dit verhaal niet overtuigend en te uitleggerig.

Cato Draaisma is in haar recensie op Atheneum vrij wat positiever.

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Politieke roman, Psychologische roman, Thriller/misdaadroman, Young adult

Het smelt – Lize Spit

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Het verhaal wordt verteld door Eva en speelt in de warme zomer van 2002 in het Vlaamse dorp Bovenmeer. De andere verhaallijn speelt in het heden wanneer Eva een uitnodiging krijgt voor een reünie in Bovenmeer. De derde verhaallijn zijn herinneringen aan het dorp in de periode dat Eva daar op school zit.

Het boek begint als Eva naar Bovenmeer vertrekt met een ijsblok achter in haar kofferbak. De reünie is op de oude boerderij van haar jeugdvriend Pim, precies op de dag dat zijn broer Jan dertig jaar zou zijn geworden. Pim, Laurens en Eva  waren de enige drie kinderen die in 1988 in het dorp  zijn geboren en samen vormden zij de drie musketiers. Ze speelden elke dag met elkaar op de boerderij van Pim maar ook in de omgeving van het dorp. Toen zij in de puberleeftijd kwamen werd hun vriendschap op de proef gesteld door een raadsel dat door Eva was verzonnen. De jongens nodigden elke dag een meisje uit dat het antwoord mocht raden in ruil voor een uitgetrokken kledingstuk. Een wreed spelletje. Het gevoel van onheil neemt per bladzijde toe.

Thuis woont Eva samen met haar ouders, broer Jolan en zusje Tesje. Het gezin functioneert niet, de ouders zijn alcoholisten en zorgen slecht voor de kinderen. Eva zorgt voor iedereen, maar wie zorgt er voor haar?  Op een gegeven moment brengen Jolan en Eva de autistische Tesje naar een psychiatrische instelling zonder dat de ouders zich er mee bemoeien.

Als we de verhaallijn volgen die in het heden speelt, komt Eva aan in Bovenmeer. Ze is te vroeg voor het feest en gaat naar het ouderlijk huis, ze is daar jarenlang niet geweest. Haar ouders liggen boven te slapen maar Eva maakt hen niet wakker. Na ruim twee uur vertrekt ze zonder haar ouders te zien. Eva rijdt rond door het dorp maar gaat niet naar de reünie. Vanaf een zolder bekijkt ze de feestgangers waaronder Laurens en Pim en haar broer Jolan.

Het is niet gemakkelijk de 480 bladzijden en drie verhaallijnen samen te vatten. Al snel hangt er iets onheilspellends in de lucht en dat gevoel blijft het hele boek duren. Het onheil nadert en dat verhoogt de spanning. Wat wil Eva met het blok ijs? Het verhaal wordt traag verteld maar verveelt geen moment. Het smelt is geen vrolijk boek maar wel heel mooi geschreven.

In 2016 stond dit boek lang in de Toptien van meest verkochte boeken in België.  Inmiddels heeft het de Nederlandse Boekhandels Prijs gewonnen en was het genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs 2017.

Beluister hier de podcast van Het smelt

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologische roman

Nachtmotet – Arie Kok

Nachtmotet

Heeft uw bibliotheek dit boek?

In de week na haar negentigste verjaardag wordt Hannie Havergort opgeborgen in Villa Bethel. Haar zoon die zelf ook al een dagje ouder is, vindt het prettiger dat ze voortaan volledig verzorgd wordt. Hannie is een ontwikkelde, kunstzinnige en muzikale vrouw die op alle mogelijke manieren kleur in haar leven brengt, maar zich toch eenzaam voelt.

Op een dag wordt er een piano bezorgd voor de kamer naast die van Hannie. Niet veel later komt ook de nieuwe bewoner in beeld: de bijna 100-jarige Günther Schlossherr-Brüler. Hannie voelt zich vanaf het begin tot hem aangetrokken door zijn rake opmerkingen en zijn mooie pianospel.

De bewoners van gang twee komen iedere avond samen in de recreatiezaal om de laatste nieuwtjes uit te wisselen en het journaal te kijken. Als na een poosje blijkt dat Günther ’s nachts piano speelt zetten ze een handtekeningenactie op touw om daar tegen te protesteren. Hannie moet de handtekeningen overhandigen en met hem praten.

Ze krijgen fijne gesprekken, maar de oorlog staat tussen hen in. Beiden hebben een heel verschillend oorlogsverleden. Günther is getraumatiseerd door het leven in kamp Theresiënstadt en het verlies van zijn vrouw in dat kamp. Nadat hij zijn indringende kampervaringen als pianist heeft gedeeld lukt het hen toch om muzikaal tot elkaar te komen: Hannie zingt bij zijn pianospel.

Een indringende roman over eenzaamheid, de Tweede Wereldoorlog en muziek. In dit dunne boekje komt naar voren dat ouderen in een verzorgingshuis een heel leven achter zich hebben. De beginzin waarin staat dat Hannie opgeborgen wordt is een citaat uit het boek. Het klinkt alsof het leven dan al een beetje voorbij is, maar er kan nog zoveel gebeuren dat er een boek over te schrijven is.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologische roman

Nooit meer slapen – Willem Frederik Hermans

hermans

Heeft uw bibliotheek dit boek?

In de succesvolle lezingenreeks Spraakmakende Boeken bespreken vooraanstaande specialisten, die veelal verbonden zijn aan de Faculteit der Letteren van de Rijksuniversiteit Groningen, boeken die sterk in de belangstelling staan. Via Volksuniversiteit Fryslân komen deze lezingen ook naar Leeuwarden.

Op 17 mei 2017 bespreekt  dr. Mathijs Sanders onder de noemer “(her)ontdek een meesterwerk”  het boek Nooit meer slapen van Willem Frederik Hermans.

Nooit meer slapen is het meesterlijke verhaal van de jonge geoloog Alfred Issendorf, die in het moerassige noorden van Noorwegen onderzoek wil verrichten om de hypothese van zijn leermeester en promotor Sibbelee te staven. Issendorf is ambitieus: hij hoopt dat hem op deze reis iets groots te wachten staat, dat zijn naam aan een belangrijk wetenschappelijk feit zal worden verbonden. Deze ambitie hangt samen met het verlangen het werk van zijn vader, die door een ongeluk tijdens een onderzoekstocht om het leven kwam, te voltooien. Nooit meer slapen is een grootse roman over grote dromen.

Nooit meer slapen is ook als e-book te leen.

Het boek is in 2016 verfilmd door Boudewijn Koole, onder de titel Beyond sleep.

3 reacties

Opgeslagen onder Psychologische roman

De rode stoeltjes – Edna O’Brien

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Op een koude winterse avond doet een intrigerende vreemdeling zijn intrede in het (fictieve) Ierse dorp Cloonoila. Dokter Vlad, zoals hij zich laat noemen, vestigt zich er als natuurgenezer en weet met name de vrouwelijke dorpsbewoners met zijn charmes in te palmen. Fidelma, die graag kinderen wil, maar na een paar miskramen denkt dat ze kinderloos zal blijven, heeft zich in haar hoofd gezet dat ze een kind wil van dokter Vlad. Ze beginnen in het geheim een verhouding. Als Fidelma inderdaad zwanger wordt, wordt Vlad plotseling opgepakt. Hij blijkt een berucht oorlogsmisdadiger uit de Balkan, die zich schuilhield op het Ierse platteland.

Na een gedwongen en gewelddadige abortus vlucht Fidelma naar Londen, waar zij zich in leven houdt met eenvoudige baantjes. Ze bezoekt het Centre waar vluchtelingen en immigranten uit allerlei landen samen komen om elkaar hun verhalen te vertellen. Het Centre wordt geleid door Varya uit Sarajevo. Fidelma luistert naar alle verschrikkingen die mensen hebben meegemaakt en komt erachter wat zich in Sarajevo heeft afgespeeld tijdens het beleg dat 1425 dagen duurde.

In het laatste deel van het boek gaat Fidelma naar het Internationaal Gerechtshof in Den Haag waar Vlad terechtstaat voor zijn misdaden. Ze wil hem bezoeken en hem confronteren met zijn misdaden. Het lukt haar om hem te ontmoeten, maar Vlad ontkent alles. Toch heeft Fidelma nu het idee dat ze verder kan met haar leven.

Het is niet moeilijk om in dokter Vlad de Servische leider Karadzic te herkennen, er zijn veel overeenkomsten. Het boek is hier en daar adembenemend als het gaat om de verhalen van de vluchtelingen en het geweld dat tegen mensen wordt gepleegd. Er zijn scenes die je niet gemakkelijk vergeet.

In de hoofdstraat van Sarajevo werden, op 6 april 2012, 11.541 rode stoelen opgesteld, een voor elke inwoner van Sarajevo die werd vermoord. De 643 kleine rode stoelen ertussen herinneren expliciet aan de kinderen die tijdens het beleg omkwamen. Aan hen heeft Edna O’Brien dit boek opgedragen.

Lees een recensie van De rode stoeltjes op  literair weblog Tzum.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Oorlogsroman, Psychologische roman