Categorie archief: Oorlogsroman

De rode stoeltjes – Edna O’Brien

Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Op een koude winterse avond doet een intrigerende vreemdeling zijn intrede in het (fictieve) Ierse dorp Cloonoila. Dokter Vlad, zoals hij zich laat noemen, vestigt zich er als natuurgenezer en weet met name de vrouwelijke dorpsbewoners met zijn charmes in te palmen. Fidelma, die graag kinderen wil, maar na een paar miskramen denkt dat ze kinderloos zal blijven, heeft zich in haar hoofd gezet dat ze een kind wil van dokter Vlad. Ze beginnen in het geheim een verhouding. Als Fidelma inderdaad zwanger wordt, wordt Vlad plotseling opgepakt. Hij blijkt een berucht oorlogsmisdadiger uit de Balkan, die zich schuilhield op het Ierse platteland.

Na een gedwongen en gewelddadige abortus vlucht Fidelma naar Londen, waar zij zich in leven houdt met eenvoudige baantjes. Ze bezoekt het Centre waar vluchtelingen en immigranten uit allerlei landen samen komen om elkaar hun verhalen te vertellen. Het Centre wordt geleid door Varya uit Sarajevo. Fidelma luistert naar alle verschrikkingen die mensen hebben meegemaakt en komt erachter wat zich in Sarajevo heeft afgespeeld tijdens het beleg dat 1425 dagen duurde.

In het laatste deel van het boek gaat Fidelma naar het Internationaal Gerechtshof in Den Haag waar Vlad terechtstaat voor zijn misdaden. Ze wil hem bezoeken en hem confronteren met zijn misdaden. Het lukt haar om hem te ontmoeten, maar Vlad ontkent alles. Toch heeft Fidelma nu het idee dat ze verder kan met haar leven.

Het is niet moeilijk om in dokter Vlad de Servische leider Karadzic te herkennen, er zijn veel overeenkomsten. Het boek is hier en daar adembenemend als het gaat om de verhalen van de vluchtelingen en het geweld dat tegen mensen wordt gepleegd. Er zijn scenes die je niet gemakkelijk vergeet.

In de hoofdstraat van Sarajevo werden, op 6 april 2012, 11.541 rode stoelen opgesteld, een voor elke inwoner van Sarajevo die werd vermoord. De 643 kleine rode stoelen ertussen herinneren expliciet aan de kinderen die tijdens het beleg omkwamen. Aan hen heeft Edna O’Brien dit boek opgedragen.

Lees een recensie van De rode stoeltjes op  literair weblog Tzum.

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Oorlogsroman, Psychologische roman

Een zaterdagmiddag – Bert Wagendorp

wagendorp

Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Een zaterdagmiddag, ik vond het een interessant en boeiend boekje.

Boekje, want het is maar klein en heeft maar 80 bladzijden. Handig als je onderweg in de trein of bus even verder wilt lezen. Het boekje lijkt mij geschikt voor leesclubs, want het is leesvoer om over te praten en vooral om over na te denken. Het is een boek dat je bezighoudt en veel indruk maakt!

Het oorlogsverhaal Een zaterdagmiddag gaat over een broer en zus die op een zaterdagmiddag in februari ’45 een boodschap moeten doen. Ze moeten voor hun vader uit de school waar hij bovenmeester is een brief halen. Tijdens deze reis naar school lozen Engelse bommenwerpers hun bommen boven dit gebied, omdat de Engelsen denken dat het nog bij Duitsland hoort. Deze bommen treffen o.a. de school. Hierbij komt één van de twee kinderen om het leven.

De wijze waarop dit verhaal wordt verteld is bijzonder. De zus, die inmiddels 81 is, vertelt het aan haar zoon. Hoe de Engelse bom haar broertje doodde en de droom van hun vader hiermee kapotmaakte. Zijn zoon was zijn alles en hij had hoge verwachtingen van hem. Aan deze verwachtingen kwam op een verschrikkelijke manier een abrupt einde.

Hoe meer de moeder aan haar zoon vertelt, hoe meer hij erachter komt dat het niet alleen om deze noodlottige zaterdagmiddag gaat, maar dat er veel meer achter steekt …. Er gaat voor hem een deur open naar zijn eigen bestaan ….. Heel erg indrukwekkend geschreven. Meer wil ik er niet over vertellen, maar het is een echte aanrader!

Bert Wagendorp is schrijver en journalist. Hij is vooral bekend geworden door het boek Ventoux. Hij werkte als sportverslaggever voor de Leeuwarder Courant en de Volkskrant. Ook was hij correspondent in Londen. Wagendorp is medeoprichter en redacteur van wielertijdschrift De Muur. In 1995 verscheen zijn roman De Proloog, over een wielrenner die de proloog van de Tour de France moet winnen.

 

 

 

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Oorlogsroman

Rose – Rosita Steenbeek

rose

Heeft jouw bibliotheek dit boek?

Een familie in oorlogstijd.

Rosita Steenbeek beschrijft in dit boek het leven van haar grootmoeder Rose en daarmee van de hele Joodse familie van Rose.

Rose wordt aan het begin van de twintigste eeuw geboren in Keulen, in wat zij ervaart als een harmonieus gezin: liefhebbende ouders en een jongere broer Hans. De grote Joodse familie, waarvan haar moeder deel uitmaakt, biedt ook een gevoel van verbondenheid en geborgenheid. Vooral de vakanties op het waddeneiland Wangeroog zijn geliefd.

Als het gezin naar Hamburg verhuist, blijkt de vader een affaire te hebben met de hospita en gaan haar ouders uit elkaar, hoewel ze niet officieel gaan scheiden. De moeder verhuist met de kinderen naar Bremen, het contact met de vader wordt helemaal verbroken.

In de jaren 20 ontmoet Rose in Heidelberg Gerhard Hugenholtz, die ondanks zijn naam een Nederlander blijkt te zijn, dominee in Ransdorp. Het is liefde op het eerste gezicht. Als het paar twee jaar later trouwt, vertrekt Rose met haar man naar Nederland. Zij heeft zich inmiddels laten dopen, voor haar man, maar misschien speelt ook het opkomend antisemitisme in Duitsland een rol.

Het boek verhaalt gedetailleerd het leven van het gezin van Rose en Gerhard in Ransdorp en later in Klaaswaal, onder Rotterdam. In de jaren 30 zullen vele Joodse familieleden vanuit Duitsland vertrekken naar veiliger oorden. Als de oorlog uitbreekt zullen degenen die blijven uiteindelijk omkomen in de kampen. Gerhard neemt deel aan het verzet en wordt opgepakt. Gelukkig keert hij heelhuids en ongebroken terug bij zijn gezin.

Een tragisch verhaal over het uiteenvallen van een hechte familie, maar ook een verhaal over moed, liefde en gelukkige momenten.  Ik heb het in één ruk uitgelezen.

Deze titel is ook als e-book beschikbaar in  de onlinebibliotheek.

1 reactie

Opgeslagen onder Biografie, Oorlogsroman, Waargebeurd

Vlucht – Johanna Spaey

Omslag Vlucht

Heeft jouw bibliotheek dit boek?

In Vlucht lezen we over twee vrouwen wier levens elkaar in de Eerste Wereldoorlog kruisen.
Net als veel andere Belgen vlucht Marieke vanuit Leuven naar Nederland. Voor haar ogen zijn haar ouders en haar twee jonge kinderen dood geschoten. Zij vlucht naar Oosterhout in Noord Brabant waar zij werk krijgt in een hotel.

De eigenaresse van het hotel heeft een strikte levensstijl evenals haar dochter Sybille. Dat strookt niet met de levensstijl van Marieke. Die leidt een losbandig leven met soldaten om de vreselijke gebeurtenissen waarvoor ze gevlucht is van zich af te zetten. Op een bepaald moment wordt haar gedrag niet langer getolereerd. Ze wordt gedeporteerd naar een heropvoedingskamp in Nunspeet waar meer vrouwen zitten die correctie nodig hebben. De zoon van de eigenaresse, Victor, is in stilte verliefd op Marieke. Pas na haar deportatie laat hij dat merken en komt hij haar achterna. Er ontwikkelt zich een liefdesrelatie tussen de twee, ze trouwen, krijgen kinderen en nemen uiteindelijk het hotel over.

Sybille is verliefd op een in het hotel ingekwartierde officier, maar de liefde komt niet tot bloei. Uit teleurstelling treedt ze in als kloosterlinge en ontwikkelt daar een liefde voor boekrestauratie. Na jaren van concentratie op de restauratie van oude kloosterboeken treedt ze plotseling uit om op zoek te gaan naar de Belgische officier. Van Marieke krijgt ze wat Belgisch geld mee om zich in Leuven te kunnen redden. De officier, Leon, blijkt nooit teruggekomen te zijn bij zijn vrouw. Door toeval komt Sybille aan een baan als restaurateur in de universiteitsbibliotheek waardoor ze haar leven in Leuven kan opbouwen.

De auteur heeft meerdere archieven geraadpleegd om een goed beeld te kunnen schetsen van de situatie van de Belgische vluchtelingen in Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog. De levensverhalen zijn echter helemaal fictief. Dit boek bevestigt dat vluchten voor oorlog van alle tijden is en dat een oorspronkelijk gastvrije opvang gemakkelijk kan omslaan in repressie als er teveel vluchtelingen komen. Interessant om via dit fictieve verhaal de wederwaardigheden van Belgische vluchtelingen in Nederland te lezen.

Deze titel is ook als e-book beschikbaar in de onlinebibliotheek.

Bewaren

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Oorlogsroman

Onvoltooide liefdesbrieven – Michaïl Sjisjkin

sjisjkinSasjenka en Volodjenka zijn verliefd, maar omdat Volodjenka met het Russische leger afgereisd is naar de oorlog in China schrijven ze elkaar brieven. In de eerste brieven halen ze herinneringen op aan hun prachtige tijd samen. Deze eerste brieven zijn adembenemend, omdat ze het geluk heel overtuigend beschrijven.

Langzamerhand ontstaat er echter een andere toon. Terwijl het leven voor Sasjenka in Sint Petersburg doorgaat heeft haar geliefde het niet gemakkelijk in de oorlog. In het boek is dat de Bokseropstand in China (rond 1900), maar eigenlijk doet dat er niet zo toe. Het verhaal zou zich in elke tijd en in elke oorlog kunnen afspelen. Dat blijkt ook wel uit toespelingen op veel latere gebeurtenissen die Sjisjkin Volodjenka in zijn brieven laat vermelden.

Naarmate de tijd vordert merk je als lezer dat er iets vreemds aan de hand is met de brieven. Ze zijn gericht aan de geliefde, maar er wordt door de schrijvers niet gereageerd op de inhoud van voorgaande brieven. Het is alsof het eigenlijk dagboekfragmenten zijn en ze de brieven vooral voor zichzelf schrijven. Volodjenka schrijft ook ergens: Waarom schrijft men? Zolang we schrijven betekent dat dat we nog in leven zijn.

Als lezer vraag je je op een gegeven moment wel af of dat klopt, want al vrij snel kom je erachter dat Sasjenka het bericht krijgt dat Volodjenka gesneuveld is. Toch blijven ze elkaar brieven schrijven, alleen lopen ze niet meer synchroon in de tijd. Sasjenka beschrijft haar verdere leven, dat niet erg gelukkig verloopt. Volodjenka beschrijft de verschrikkingen van het front, hij is degene die namens het leger familieleden op de hoogte moet stellen van het overlijden van soldaten. Bij hem blijft de tijd steken in 1900.

De dood speelt een allesoverheersende rol in dit boek. Niet alleen voor wat betreft de oorlog, maar ook Sasjenka blijft in haar leven niet gespaard voor het overlijden van dierbaren. Het is de kracht van hun liefde die hen op de been houdt en de moed geeft om verder te gaan. Dat is ook de kracht van dit boek: liefde is sterker dan de dood.

Onvoltooide liefdesbrieven is een rijk boek. Het lezen van dit intrigerende verhaal kostte mij enig doorzettingsvermogen, vooral ook door de vrij sombere sfeer en het ontbreken van een echte verhaallijn, maar het is de moeite wel waard. Er komen veel thema’s aan de orde en alleen al daarom zou je het moeten herlezen.

Op woensdag 26 november 2014 wordt Onvoltooide liefdesbrieven besproken in de lezingenserie van Volksuniversiteit Leeuwarden  “Spraakmakende Boeken“.

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman, Oorlogsroman, Overige

Oorlog en terpentijn – Stefan Hertmans

oorlogOp zijn twaalfde verjaardag krijgt Stefan van zijn grootvader, Urbain Martien, een gouden horloge dat al een paar generaties in de familie is. In zijn enthousiasme omhelst Stefan zijn grootvader en laat daarbij het langgekoesterde horloge op de tegelvloer kapotvallen. Een klein drama, waarover Stefan zich zijn hele leven vaag schuldig blijft voelen. Dit horloge had een bijzondere betekenis voor zijn grootvader, het had met hem de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog overleefd en hem overal vergezeld. Het is symbolisch voor de verdwenen tijd en wereld zoals Martien die gekend had.

Oorlog en Terpentijn beschrijft het leven van Urbain Martien, gebaseerd op de twee volgeschreven schriften met herinneringen aan de Eerste Wereldoorlog en de jaren daarvoor, zoals ze door Martien in de jaren vijftig en zestig zijn opgetekend. De vader van Urbain was schilder in Gent, restaurateur van fresco’s in kerken en kloosters. De kleine Urbain hield zijn vader hierbij vaak gezelschap en zo ontstond zijn liefde voor de teken- en schilderkunst. Hoewel hij op 13-jarige leeftijd in een ijzergieterij moest gaan werken, zwaar en gevaarlijk werk, nam hij zich voor later ook schilder te worden. In plaats daarvan kwam hij echter terecht op de militaire academie, en daardoor werd hij meteen opgeroepen toen de oorlog uitbrak. Zijn oorlogservaringen beslaan het hele tweede deel van het boek.

Het boek verhaalt daarnaast van de liefde van Urbain voor zijn sterke moeder, zijn passie voor de schilderkunst, zijn verdriet om de verloren geliefde. Hertmans heeft met dit prachtige boek een monument voor zijn grootvader opgericht, dat een groot lezerspubliek verdient!

“Zo was deze paradox de constante van zijn leven: heen en weer te worden geslingerd tussen de militair die hij noodgedwongen was geweest en de kunstenaar die hij had willen zijn. Oorlog en terpentijn.”  (Stefan Hertmans)

1 reactie

Opgeslagen onder Historische roman, Literaire roman, Oorlogsroman

De bibliothecaresse van Auschwitz – Antonio Iturbe

debibliothecaressevanAuschwitzBlok 31 van vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau is een bijzondere barak. Het is de kinderbarak in het enige familiekamp. Kinderen krijgen in deze barak onder bezielende leiding van barakoudste Fredy Hirsch in het geheim lessen in het door hem opgerichte clandestiene schooltje. Wanneer de SS’ers komen inspecteren worden de lessen snel gestaakt, worden er spelletjes gespeeld of de kinderen zingen Duitse liedjes. De grootste schat van het schooltje zijn de acht binnengesmokkelde bibliotheekboeken. Naast de acht boeken  is er ook een levende bibliotheek van volwassenen die boeken en verhalen kunnen navertellen.

De veertienjarige Dita wordt de bibliothecaresse van deze boeken, ze stort zich vol liefde op haar taak: het beheren, verzorgen, uitlenen en verstoppen van de boeken. Lezen is absoluut verboden in het kamp, wanneer de boeken ontdekt zouden worden, zou Dita dit met haar leven moeten bekopen. Het is geen makkelijke taak, vooral niet als de vreselijke kamparts Mengele haar in de gaten houdt en dreigt haar op zijn beruchte autopsietafel ‘helemaal open te snijden’. Maar de prachtige boeken geven Dita verbeelding, ze put er hoop uit, waardoor ze op de been blijft.

De bibliothecaresse van Auschwitz is een waargebeurd verhaal. Antonio Iturbe baseerde het boek op de vele gesprekken die hij voerde met Dita Dorachova.

Je kunt merken dat de auteur vele uren met de hoofdpersoon gesproken heeft, de gruwelijke gebeurtenissen, de kou, honger, de vreselijke omstandigheden, het leven in de barakken, de gaskamers, en de gang van zaken in het schooltje, worden heel gedetailleerd weergegeven, soms gaat de auteur iets te ver in het uitleggen van zaken. Ook blijven de personages wat vlak. Maar het feit dat dit een waargebeurd verhaal is, maakt een hoop goed. De bibliothecaresse van Auschwitz is een prachtig verhaal over een enorm moedig meisje en de kracht van boeken in afschuwelijke omstandigheden.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Oorlogsroman, Overige