Het einde van de rode mens; leven op de puinhopen van de Sovjet Unie – Svetlana Alexijévitsj

Heeft uw bibliotheek dit boek?

In de reeks Spraakmakende Boeken gaf Dr. Sander Brouwer op 12 april jl. een inspirerende lezing over dit boek. Ik ga het nu zeker lezen en wil de inhoud van de lezing graag met u delen. De eerste vraag die opkwam was: waarom heeft deze schrijfster de Nobelprijs voor de literatuur gewonnen? Haar boeken bestaan uit interviews. Wat haar boeken tot literatuur maakt, is dat ze meer zijn dan de weerslag van het vertelde, maar dat het duidelijk wordt hoe het werkelijk was voor de mensen. De interview-vragen zijn weggehaald en alles is in één stijl gezet. Deze manier van schrijven is een trend in de literatuur die hyperrealisme genoemd wordt.

In dit boek komen drie soorten herinneringen naar voren: het eerste soort is dat de Sovjet Unie niet goed was. Iedereen werd passief omdat de staat alles voor je deed. Mensen zijn blij dat het voorbij is. Het tweede soort zijn herinneringen van mensen die niet kunnen wennen aan de huidige tijd. Ze hebben moeite met de geldontwaarding en de sobere manier van leven daardoor. De meest voorkomende soort is een vergoelijkende houding. De Sovjetbeschaving was goed. Na het imperium is het leven saai. Het was misschien een gevangenis, maar wel een fijne. Deze houding vloeit voort uit de situatie dat slachtoffers en beulen uit die tijd nu samenleven: om Stalin te veroordelen moet je ook je eigen verwanten en kennissen veroordelen. Een eyeopener voor je kijk op de Russische volksaard.

De laatste dertig jaar is er veel belangstelling voor documentaire fictie. Dit heeft volgens de spreker ook te maken met de manier waarop moderne mensen in het leven staan, met alle informatie die ze via internet tot hun beschikking hebben. Mensen worden daardoor steeds meer aangesproken om informatie te filteren en te beoordelen en zoeken dat daarom ook in de literatuur. Dit boek past daarbij: de auteur kan de werkelijkheid niet overzien en beschrijven, maar laat de getuigen spreken. De auteur is niet de baas over de karakters. Dit boek werd vergeleken met literatuur over de holocaust. Het niet kunnen praten over het trauma is het meest traumatische. Als je weet dat er in Wit-Rusland 660 dorpen volledig zijn uitgemoord krijg je pas door hoeveel verschrikkingen er in de Sovjet Unie hebben plaats gevonden. De spreker raadt aan om de documentaire van Marleen Gorris – 900 dagen te bekijken om hiervan een indruk te krijgen. Hierbij de link naar de presentatie over dit boek.

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Overige

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s