Maandelijks archief: december 2015

Meester Mitraillette – Jan Vantoortelboom

meester

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Het verhaal begint met de overdenking van de hoofdpersoon, vastgebonden aan een weidepaal. Terwijl de soldaten zich voorbereiden op de executie kan hij alleen maar naar ‘binnen kijken, naar zijn ouders, zijn broertje, zijn leerlingen en in het bijzonder naar zijn favoriete leerling, Marcus’.

Dan neemt de schrijver ons mee naar de jeugd van David. Hij groeit op in een gezin waar hij en zijn broertje een gelukkige jeugd hebben. Door een noodlottig ongeval met een pistool komt zijn broertje om en David voelt zich daar schuldig onder. Zijn vader verheerlijkte hun viermanschap maar als er drie overblijven, voelt David dat hij beter kan vertrekken. Hij wordt aangesteld als leraar op een lagere school in Elverdinge, een dorpje in West-Vlaanderen. David probeert zijn leerlingen, alleen jongens, te overtuigen dat er meer in het leven is dan boer worden.

Leerling Marcus krijgt meer aandacht als knapste van de klas. Buiten schooltijd maken ze lange wandelingen. De moeder van Marcus is David daar erg dankbaar voor en langzamerhand wordt David verliefd op deze Godelieve. Deze gelukkige periode wordt verstoord als Marcus verdrinkt, zelfmoord of niet? David voelt zich opnieuw schuldig.

Als de Eerste Wereldoorlog uitbreekt wordt de druk steeds groter om zich aan te melden als soldaat. Naar zijn gevoel moet David iets rechtzetten en hij maakt mee wat miljoenen soldaten meemaken. Wanneer hij in de buurt van Elverdinge vecht kan hij het niet laten op zoek te gaan naar zijn dorp en naar Godelieve. Hij komt te laat terug op zijn post en deze desertie moet hij bekopen met de dood.

Dit boek vind ik erg mooi. Naast de boeken van Erwin Mortier, Stefan Hertmans en Stefan Brijs telt dit boek mee als een ‘verslag’ van een oorlog. Maar zeker ook is het een beschrijving van het leven van een gevoelige jongeman. Zonder grote woorden te gebruiken laat de schrijver ons voelen wat er in David omgaat.
Het boek was in februari 2014 Boek van de Maand  bij De Wereld Draait Door. Lees meer op de website van Jan Vantoortelboom

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologische roman

De kunst van het geven – Cecilie Enger

De kunst van het geven

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Als de dementerende moeder van Cecilie Enger naar een verpleeghuis moet omdat ze niet langer zelfstandig kan wonen, ruimen haar kinderen het huis op. Het is het ouderlijk huis waar de familie ongeveer veertig jaar gewoond heeft. Het huis staat vol met voorwerpen waar de kinderen aan gehecht zijn, maar de meeste daarvan moeten helaas weggegooid of weggegeven worden.

Cecilie stuit op een boekje met cadeaulijstjes voor verjaardagen en kerstmis over een periode van 1963 tot 2003. Dit handgeschreven document neemt ze mee naar huis. Aan de hand van de lijstjes beschrijft ze het leven van haar moeder, vermengd met haar eigen herinneringen. Door het oprakelen van de levensgeschiedenis komt ze nader tot haar steeds verder aftakelende moeder.

Ik vind het een origineel idee om aan de hand van cadeaulijstjes een leven te beschrijven. Uit de lijstjes is niet alleen de ontwikkeling van de moeder te halen, maar ook de sociale en culturele omstandigheden komen naar voren. Het boek speelt zich af in Noorwegen, waar kerstmis een belangrijk feest is. Er staan regelmatig warme wanten en sjaals op de lijstjes. Daarnaast komt de ontwikkeling van de moeder tot zelfstandige, feministische en actieve vrouw naar voren in de boeken die als cadeau zijn gegeven.

Het gegeven is knap uitgewerkt en ik vind het vooral ook mooi dat dit zich afspeelt terwijl de moeder nog leeft. Cecilie gaat bij haar op bezoek en probeert contact met haar moeder te krijgen. Haar moeder zakt steeds verder weg, maar door de herinneringen lukt het soms om een helder moment op te roepen. Hierbij komt de tragiek van de ziekte dementie aan het einde van een vervuld leven naar voren.

De schrijfster is nog vrij onbekend in Nederland, waardoor er nog weinig biografische gegevens in de Nederlandse taal beschikbaar zijn. Alleen op de website van haar uitgever staat een kort stukje. Dit boek is heel goed ontvangen: ze heeft er al meerdere prijzen mee gewonnen.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologische roman

Blauwe engel over mijn borst – Henk van der Veer

blauwe engelborst

heeft uw bibliotheek dit boek

Nooit geweten dat Leeuwarden door een Sneker wordt gezien als het klompenhok voor de hel. En het beste plekje van Leeuwarden is het perron op het station waar de trein naar Sneek vertrekt. Nu is dat een gele Arriva-trein, voorheen was dat de Blauwe Engel.  Zo beschrijft Henk van der Veer in het boek het verplichte bezoek aan het Leeuwarder MCL, als hij te horen heeft gekregen dat hij een aantal omleidingen moet laten uitvoeren. In korte kernachtige schetsen beschrijft hij het proces van de eerste klachten tot aan zijn ontslag uit het ziekenhuis en de revalidatie na zijn operatie tot en met zijn treurige ontslag als leraar.

De toon blijft steeds luchtig hoewel er best wel wat gebeurt. Zo wordt er een gokspelletje georganiseerd over hoeveel bypasses er nodig zullen zijn. In lichtblauwe tussenstukjes wordt zinvolle  informatie gegeven over de operatie en komen brieven van de school aan de orde. Een van de brieven is ondertekend met “warme groet, Henk”. Dat is de nieuwe ad interim van de school. Die wordt vanaf dat moment aangehaald als warme-groet-Henk, een heerlijke vondst.  Een vermakelijk dagboek in korte hoofdstukken met uiteraard onvervalst Stadsfries (of moet ik Snekers zeggen?).

Henk van der Veer is stadsdichter van Sneek en fervent voetballer. In een interview in het Friesch Dagblad noemt de schrijver zijn verhaal een autofictief boek, een aardige term die de lading goed dekt. Henk van der Veer heeft meer werk uitgebracht, maar recenseert zelf ook. Op zijn website zijn daarvan voorbeelden te vinden.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologische roman

De onderwaterzwemmer – P.F. Thomése

onderwaterzwemmer

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Dit verhaal bestaat uit drie delen waarvan het eerste zich afspeelt in het laatste oorlogsjaar. Samen met zijn vader zwemt Martin in een nacht de oversteek naar bevrijd gebied. Eenmaal aan de overkant kan hij zijn vader niet vinden. Martin bedenkt allerlei scenario’s voor wat er gebeurd kan zijn. De volgende nacht laat hij zich terug roeien door dorpsbewoners. Hij is erg bang voor de reactie van zijn moeder die hem zeker de schuld zal geven.

Het tweede deel vindt dertig jaar later plaats en speelt zich af in Afrika. Tin is met Vic, zijn echtgenote, op reis. Vic wil dolgraag haar Foster Parents kind bezoeken. Tin doet het voor haar, maar was liever thuis gebleven bij dochter Nikki. Bij een tripje op een boot wordt Tin herinnerd aan het trauma uit zijn jeugd. Deze scene verklaart de titel : het beeld van een verdwenen vader die onder het wateroppervlak zijn hele leven met de hoofdpersoon mee zwemt.

In het laatste deel vinden we Tin in een ziekenhuis in Havana waar hij alleen bezoek krijgt van het Foster Parents kind dat hij zijn leven lang financieel heeft ondersteund.

Ik vind het een heel mooi boek. De radeloze overpeinzingen van Martin als hij wacht op zijn vader, de gedachten die hij heeft tijdens het zoeken naar Vic, zijn vrouw, worden goed beschreven. Weer komen de schuldgevoelens naar boven en deze worden indringend beschreven.

Van Thomése verschijnen regelmatig romans, de een wat serieuzer dan de andere. Met dit boek bewijst hij alle kunsten te beheersen. De onderwaterzwemmer stond op de shortlist voor de ECI Literatuurprijs 2015 (voorheen de AKO Literatuurprijs).

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologische roman

Lichtjaren – James Salter

lichtjaren

Heeft uw bibliotheek dit boek?

Dit is het verhaal van Viri en Nedra. Het begint in 1958 en speelt zich af in de nabijheid van New York. Viri en Nedra lijken een modelhuwelijk te hebben: 2 mooie dochtertjes, een prachtig huis in een natuurgebied, vrienden, feestjes en etentjes, huiselijke rituelen met verjaardagen en kerstmis, vakanties aan zee. Een benijdenswaardig leven.

Toch knaagt er iets. Viri is architect en droomt van roem in zijn vakgebied. Het zit er niet echt in, hij blijkt te middelmatig. Ook Nedra lijkt iets te missen. Zij wil meer rijkdom en vrijheid. Beiden beginnen zij een affaire, die ze voor de ander verborgen weten te houden, maar voor beiden lost dit niets op. Ze worden er niet gelukkiger van. Een reis naar Europa – een langgekoesterde wens – brengt daar geen verandering in.

Als de kinderen groot zijn, verlaat Nedra haar man en ook haar minnaar. Zij vertrekt naar Europa om van haar vrijheid te genieten, maar keert uiteindelijk naar Amerika terug. Zij bezoekt oude vrienden en begint een nieuwe affaire met een acteur. Het lijkt of ze moeite heeft om haar leven richting te geven.

Viri beproeft ook zijn geluk in Europa, in Rome ontmoet hij Lia, met wie hij trouwt. Het huwelijk is niet erg gelukkig, hij mist Nedra nog steeds.

Na Nedra’s dood keert Viri terug naar het huis waar ze ooit gelukkig waren. Het is er erg veranderd, de landelijke omgeving is volgebouwd, hij vindt er weinig meer. Alles is voorbij.

Ik vond Lichtjaren een heel mooi boek. Salter kan in weinig woorden en met maar enkele details prachtige sfeerbeelden oproepen. De jaren van het huwelijk, die achteraf toch de gelukkigste blijken te zijn, worden zo lichtend beschreven dat je als lezer er door betoverd wordt. Het trieste einde stemt weemoedig.

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologische roman