Maandelijks archief: februari 2014

De verliefden – Javier Marías

verliefdenOp 12 maart a.s. wordt dit boek besproken in het kader van de lezingenserie Spraakmakende Boeken van Volksuniversiteit Fryslân. Daarom nu ook alvast een korte bespreking op de Boekendeler.

Maria Dolz, werkzaam bij een uitgeverij in Madrid, ontbijt iedere ochtend op een terras vlakbij haar werk. Daar ziet ze al enkele jaren iedere dag hetzelfde echtpaar ook ontbijten. Ze hecht zich aan het beeld van deze mensen, die ze in gedachten het Perfecte Paar noemt. Het paar lijkt nog steeds erg verliefd, ze hebben aan elkaar genoeg en nemen nauwelijks notitie van hun omgeving.

Als Maria na een vakantie terugkomt blijkt dat het paar er niet meer is. Maria komt er achter dat de man, Miguel Deverne, op straat is vermoord door een gestoorde zwerver, schijnbaar een daad van zinloos geweld. Als ze na maanden de weduwe tegenkomt raakt ze met haar in gesprek en ontmoet ze ook Javier Díaz-Varela, beste vriend van Deverne, die verliefd is op de weduwe Luisa. Luisa is nog volop in de rouw en nog niet toe aan een nieuwe relatie. Javier wacht zijn tijd af en begint in de tussentijd een affaire met Maria, die op haar beurt verliefd is op Javier. In haar gesprekken met hem krijgt Maria langzamerhand een ander beeld van de dood van Miguel. Had Javier er iets mee te maken? En wat was dan zijn motief?

Dit is het verhaal in een notendop. We nemen kennis van de gebeurtenissen via Maria. In de gesprekken die zij voert met de diverse hoofdpersonen speelt zij voornamelijk de rol van luisteraar. De lange monologen zijn veelal bespiegelend van aard. Ze gaan over de grote dingen van het leven: liefde en dood. Nemen we voorgoed afscheid van de doden of komen ze terug? En is dat wenselijk? Hierbij worden drie werken uit de wereldliteratuur regelmatig aangehaald: Dumas, De drie musketiers; Balzac, Kolonel Chabert; en Macbeth van Shakespeare. Zoals Javier zegt: het verhaal is niet zo belangrijk, het gaat om de ideeën die in een roman op de lezer worden overgebracht. Die maken meer indruk en die onthoud je daarom beter.

 

 

 

Advertenties

2 reacties

Opgeslagen onder Literaire roman

Pier en oceaan – Oek de Jong

pier Dit boek is het familieverhaal van drie generaties, in het tijdperk van de hongerwinter in 1944 tot de nieuwe welvaart, eind jaren zestig. De roman speelt zich af in Amsterdam en op het Friese en Zeeuwse platteland. Het boek is ingedeeld in vijf delen en bestaat uit honderden gedetailleerde scènes.

Deel één speelt in 1952. Nadat ze na zeven jaar verloving voor het eerst seks hebben gehad, raakt Dina zwanger van haar verloofde Lieuwe. Dina werkt dan als verzorgster in een kindertehuis in Zandvoort. Als collega heeft zij Elena met wie ze een lesbische verhouding krijgt. Als blijkt dat ze zwanger is, stopt ze met werken en het stel trekt in bij een hospita. Lieuwe vervult de dienstplicht. Als onderbreking van het saaie leven gaat Dina een keer op bezoek bij haar broer in Amsterdam. Als fotograaf heeft hij zich los kunnen maken van zijn bekrompen opvoeding.

Het volgende deel speelt zich af in Friesland. Lieuwe maakt carrière in het onderwijs terwijl Dina vijf kinderen opvoedt. Hun huwelijk verandert in een sleur, veel onbegrip en ongenoegen. Dina verwijt Lieuwe dat hij zich steeds meer terugtrekt uit het gezinsleven. Abel, haar lieveling, adviseert zijn moeder te scheiden. Maar een dergelijk grote schande durft Dina niet aan.

In deel drie verhuist het gezin naar Zeeland waar Lieuwe rector wordt van een middelbare school. Een auto biedt Dina de mogelijkheid vaak met het gezin naar het strand te gaan. Zij heeft iets met de zee, evenals haar zoon Abel. Hij zit inmiddels op de middelbare school waar zijn vader rector is. Hij voelt zich daar ongemakkelijk bij.

Het vierde verhaal speelt zich af in de jaren 1968/1969. Abel krijgt een vriendinnetje maar weet zich eigenlijk geen houding te geven. Na schooltijd zwerven de jongens van de klas door de weilanden en over de dijken van Zeeland. In de zomer zwemmen ze in het kanaal waar allerlei steigers en schommels worden gebruikt om hard in het water te springen.

In het laatste deel is het 1971. Het jaar van zijn eindexamen en van Digna, een meer serieuze vriendschap. De vrijheid na de examens wordt uitbundig gevierd met harde muziek, veel drank en sigaretten in grote boerenschuren. Maar door de zelfmoord van de zoon van de burgemeester wordt bij Abel een weemoedige kant van zijn karakter duidelijk. In dit opzicht lijkt hij op zijn depressieve, eenzelvige moeder die haar dromen niet heeft kunnen waarmaken.

Deze samenvatting doet geen eer aan de roman van Oek de Jong. Achthonderd bladzijden laten zich niet gemakkelijk samenvatten. Voor dit boek moet je de tijd nemen. Door de beschrijvingen van de vijftiger en zestiger jaren kwamen bij mij veel herinneringen naar boven, de sfeer is goed beschreven. De zondagsrust, het eerste ritje in de eigen auto, de eerste televisie in de straat, het is allemaal heel herkenbaar. De kritiek dat dit boek veel te dik zou zijn, deel ik niet. Ik vind het mooi geschreven, het verteltempo wisselt tussen kalm en heftig. Soms spannend, maar ook ontroerend.

1 reactie

Opgeslagen onder Literaire roman

Doelwit in de nacht – Ricardo Piglia

doelwitTony Duran was een avonturier en een gokker en hij wordt vermoord gevonden in het dorp waar dit verhaal zich afspeelt, zo’n 340 kilometer ten zijden van Buenos Aires. De oude commissaris Croce wordt ingezet om deze met mysteriën omgeven moord te ontrafelen. Er zijn diverse bijzondere omstandigheden.

Allereerst zijn daar de tweelingzusjes Belladonna, Ada en Sofia, kleindochters van de stichters van het dorp. Zij gaven Duran een reden om te komen. Hij flaneert steeds met een van hen door het dorp.

Ten tweede onderhoudt Duran vriendschappelijke banden met Yoshio Dazai, de  Japanse nachtwaker van het hotel en de geruchten gaan dat die twee een homoseksuele verhouding hebben.

De derde omstandigheid is dat commissaris Croce wordt bijgestaan door een net overgeplaatste agent, die aanvankelijk de commissaris adoreert, maar vervolgens steeds meer het werktuig wordt van de officier van justitie, die Croce voornamelijk tegenwerkt.

Als vierde omstandigheid is er de stiefbroer van Ada en Sofia, Luca, die in de fabriek  woont  die  hij probeert uit handen van speculanten te houden met vage projecten.

Het feit dat er een moord gepleegd is, is de reden dat dit verhaal een detective genoemd wordt. Maar het is beslist geen gewone whodunnit. Het verhaal ontvouwt zich in een traag tempo met veel fraaie beschrijvingen en hier en daar een voetnoot over de geschiedenis van het landsdeel.

Een voorbeeld hoe de commissaris beschreven wordt: “Nee, op een bepaalde manier gestoord, zoals iemand die een melodietje hoort en het niet op de piano kan naspelen. Een onvoorspelbaar man die een beetje raaskalde en zich niet aan de regels hield, maar het vrijwel altijd bij het rechte eind had en onpartijdig was.”

De officier van justitie neemt op enig moment de Japanner in hechtenis, zeer tegen de zin van de commissaris, die als gevolg daarvan met vervroegd pensioen wordt gestuurd. Toch onderzoekt hij de moord verder. Als er dan ook vanuit de grote stad belangstelling voor de moord ontstaat en een journalist uit Buenos Aires op het toneel verschijnt, slaat het noodlot toe in een wonderlijke rechtszaak.

Een onconventionele detective, wellicht wat trager dan Angelsaksische en Europese, maar zeer de moeite waard om te lezen, met prachtige beschrijvingen en sfeerbepalende bijna wonderlijke zinnen. Dat er af  en toe wat citaten van beroemde schrijvers worden toegevoegd vind ik wat over de top, maar ik neem ze maar op de koop toe.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Detective, Historische roman, Thriller/misdaadroman

In de zon kijken – Anne Provoost

provoostChloë woont met haar ouders en veel oudere halfzusje Ilana op een afgelegen boerderij in Australië. Op een dag komt haar vader om het leven na een ongeluk waarbij hij van zijn paard viel. Haar moeder probeert het bedrijf in haar eentje te bestieren, soms met behulp van de buren van een nabijgelegen boerderij, maar door een oogziekte die haar langzaam blind maakt, gaat dat steeds moeilijker.

Ilana kan het allemaal niet aanzien en verhuist naar haar vader in de stad, zodat moeder Linda en Chloë helemaal op elkaar aangewezen zijn. Fotograferen, de grote hobby van Linda, wordt steeds problematischer.

Het verhaal wordt verteld vanuit Chloë -haar leeftijd wordt nergens genoemd, maar ik schat haar een jaar of zeven- ; ze  zwerft hele dagen door de uitgestrekte landerijen, lopend of op haar pony. Ze heeft een scherp observatievermogen en ziet en hoort veel, zonder dat ze in staat is om alles goed te interpreteren. Dat levert mooie scenes op, omdat je als lezer wel in de gaten hebt wat er speelt. Kijken en zien spelen door het hele boek heen een belangrijke rol, de titel verwijst daar ook naar.

Uiteindelijk levert de oogziekte van Linda teveel problemen op. Autorijden in de schemering wordt te gevaarlijk en het huis raakt in verval omdat ze niet goed ziet waar er onderhoud gepleegd moet worden. Als er sneeuw valt, ontdekt ze dat ze zelfs dat niet goed meer kan zien en dan neemt ze de enig mogelijke beslissing: verhuizen naar de stad.

Anne Provoost schrijft voornamelijk (bekroonde) jeugdboeken, In de zon kijken is haar eerste roman voor volwassenen. Provoost heeft een mooie, compacte manier van schrijven. Met slechts enkele goedgekozen details weet ze een prachtige sfeer op te roepen. Als lezer zie je het landschap, de dieren, de boerderij, en alle gebeurtenissen als een film voorbijkomen.

Op de website van Anne Provoost staat: ‘In de zon kijken is een roman over een meisje en de dood, een portret van een rouwende moeder, gezien door de ogen van een kind.’

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman