Maandelijks archief: december 2013

De Vreemdeling – Albert Camus

vreemdelingDeze titel staat op de rol voor de lezingenserie ‘Spraakmakende boeken’, aangeboden door de Volksuniversiteit Fryslân. Op 29 januari is De Vreemdeling aan de beurt. Voor veel lezers zal het gaan om een herontdekking van dit beroemde boek. Ook ik had het  eerder gelezen voor de boekenlijst Frans op de middelbare school, maar omdat dat al weer een poos geleden is en ik de helft ervan ben vergeten, was het tijd voor een herlezing.

Dit boek van Albert Camus, tijdgenoot van Sartre en mede-existentialist, kwam uit in 1942 en speelt zich af in het Algerije van rond 1940.

De ik-figuur is Meursault, een pied-noir (Algerijn van Franse afkomst). Het eerste deel van het boek begint op het moment dat zijn moeder pas is overleden. Meursault gaat haar begraven nabij het asiel waar ze woonde. Hij toont geen enkel verdriet. Onbewogen en onverschillig begint hij al de dag na thuiskomst een verhouding met een vrouw. Meursault maakt nader kennis met een criminele buurman en helpt hem een vrouw een lelijke streek te leveren. De familie van de vrouw zint op wraak. Op het strand ontmoeten Meursault en zijn buurman de broer van de bewuste vrouw en zijn vrienden. In de zinderende hitte op het strand trekt Meursault het pistool van zijn foute vriend en schiet een van de mannen, een Arabier, dood. Hij schiet niet één keer, maar daarna nog vier keer. Meursault heeft niet echt een idee waarom hij deze daad heeft gepleegd. Later zal hij zeggen dat het kwam door de hitte.

Het tweede deel beschrijft de vervolging van Meursault door justitie en zijn ervaringen in het gevang. Meursault wordt ter dood veroordeeld, welke straf hij krijgt omdat hij niet, zoals ieder ander, huilt om zijn moeders dood en hij niet in God gelooft.

Wat opvalt is dat Meursault zich gevoelloos en onverschillig toont. Hij leeft zijn leven, maar maakt niet echt deel uit van de maatschappij. De enige emotie die hij beschrijft is dat hij zich niet begrepen voelt door de maatschappij. Onverschilligheid toont hij zeker als hij zich in zijn proces niet wil laten verdedigen. De onverschilligheid wordt pas doorbroken aan het einde van het boek als de aalmoezenier compassie voor hem en zijn lot toont. Meursault wordt razend en voelt zich vervolgens bevrijd. Hij neemt genoegen met zijn lot door de dood  te verachten. Verder vindt Meursault dat de aalmoezenier maar als een gestorvene heeft geleefd, terwijl hijzelf wel degelijk keuzes heeft gemaakt in zijn leven en dat hij, door bepaalde handelingen te doen andere heeft nagelaten. Zie hier de existentialistische levenshouding.

Het boek is niet moeilijk te lezen vanwege de heldere en duidelijke taal. Wat het moeilijker maakt is het achterliggend wereldbeeld. Meursault doet absurde handelingen in een absurd verhaal, passend in het motto van Camus, namelijk dat “Hoe minder zin het leven heeft, hoe beter het geleefd kan worden”. Al met al een zeer leesbaar verhaal dat absurd van aard is, maar dat interessanter wordt als je wat achtergrondinformatie over Camus en zijn visie op de wereld opzoekt.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman, Psychologische roman

Grote Europese roman – Koen Peeters

momredir‘De wereld is nu slank, plat en globaal: Google, Amazon.com, eBay.’ In deze wereld moet de ambitieuze Robin voor zijn baas  een rapport samenstellen over marketing en relatiegeschenken in Europa. ‘Onze baas, onze grand old man, heet Theo en hij zucht veel de laatste tijd, hij is oud, stokoud zelfs, en de zaken lopen niet zoals dat zou moeten. Misschien moeten er mensen ontslagen worden.’

In verschillende Europese hoofdsteden checkt Robin in bij semi luxe hotels.  Vervolgens leveren vergaderingen met businesspartners weinig verfrissende inzichten: ‘We stellen vast dat er niets veranderd kan worden, alles is voorbestemd om zo te blijven. Van het plafond valt onzichtbaar stof op ons neer.’

Na het aanschouwen van een Roemeens delegatie in Brussel concludeert Robin: ‘Europa is iets van vlaggetjes, mutsjes, linten. De taal van het volk gemengd met de taal van gezagsdragers, en dat gevoed door streekgerechten en gedoopt met het water van Manneken Pis. Ineens lijkt mijn hele leven eenvoudig.’

Robin vestigt zijn hoop voor Europese eenwording op de taal. In een Moleskine schriftje verzamelt hij Europese hoofdsteden. In elke stad noteert hij vreemde woorden en namen van mensen die hij ontmoet. Hij vraagt zich wel af: ‘Binnen tweeduizend jaar spreken we allemaal dezelfde taal. Zullen we elkaar dan begrijpen?’ In hotelbars spreekt hij zowel vluchtig als openhartig met allerlei mensen. ‘Waarom wil ik praten met mensen die ik nooit meer zal zien? Zij maken me droef, maar altijd slechts achteraf. Zoals Evi. Na zes minuten al hoor ik haar geheimen.’ In Grote Europese roman komt het tragische levensverhaal van Theo langzaam aan het licht en ontdekt Robin in zijn zoektocht naar de ware liefde dat hij deze misschien al lang gevonden had.

Ik heb het boek gelezen tijdens een bezoek aan de Bulgaarse hoofdstad Sofia. Daar sprak ik met Europeanen uit diverse landen en ontdekte de onderlinge verschillen wat betreft de kijk op Europa. Dit gegeven komt ook in het boek duidelijk naar voren. Eveneens een overeenkomst tussen al die Europeanen: dat we ergens allemaal op zoek zijn naar contact. Zoals Robin verzucht na een concert van U2: (‘De zanger, een messias uit Dublin, een vent met een zonnebril, verbetert de wereld terwijl hij zingt’) ‘Coexist – wat een meeslepende onzin. We willen toch veel meer dan dat?’

Voor wie interesse heeft in Europese geschiedenis kan ik de roman In Europa van Geert Mak aanbevelen en de gelijknamige televisieserie. Door het verleden te kennen leert men immers het heden te begrijpen. De ietwat serieuze toon van het boek Grote Europese roman maakte dat de roman op afstand blijft. De kilte van het commerciële werken en de leegte van het leven ‘uit een koffer’ wordt op die manier wel goed voelbaar.  De interessante reflecties op Europa maken het in aanloop naar de Europese verkiezingen zeker de moeite waard om dit boek te lezen. Europa is namelijk dichterbij dan je misschien denkt.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman, Overige, Reisverhaal

Wij en ik – Saskia de Coster

wijenikDesperate housewives in Vlaanderen.

Deze roman is een familiekroniek die zich afspeelt tussen 1980 en 2013. Het gaat over de familie Vandersanden die woont op een berg, ontstaan door verkavelingen. Op deze berg wonen vergelijkbare gezinnen: de mannen zijn drukbezette topmensen en hun vrouwen doen leuke dingen voor zichzelf. Stefaan en Mieke krijgen een dochter, Sarah, omdat mensen zonder kinderen ‘triestige’ mensen zijn. Een volmaakt gezin lijkt het, maar in de loop van de jaren vervreemden de drie gezinsleden steeds meer van elkaar. Stefaan  stort zich op zijn werk als manager bij een farmaceutisch bedrijf. Mieke is de neurotische dochter van een notaris. Om de stress te onderdrukken kamt ze tapijten. Sarah groeit uit tot een humeurige puber.

De familiegeheimen van Stefaan leggen een steeds grotere druk op hem. Zijn moeder leeft nog, maar wil niet praten over het verongelukte zoontje en haar echtgenoot die zich heeft opgehangen. Stefaan trekt zich vaker terug in zijn schuur/timmerwerkplaats, Mieke stort zich op het vrijwilligerswerk en Sarah speelt in een meidenband. Het wordt steeds minder ‘wij’ en steeds meer ‘ik’. Het laatste deel van de roman speelt in New York waar Mieke op bezoek is bij haar zwangere dochter.

In dit boek van bijna 400 bladzijden wil je dóórlezen;  je kunt het niet wegleggen omdat je wilt weten hoe het verhaal afloopt. Het is geen traditionele familieroman, wel een familieverhaal met hedendaagse dilemma’s. Maar ook met rare uitspattingen zoals een feest van Sarah bij een kasteel waarin zelfs een sportwagen in de vijver belandt.

Voor mij verbeeldt dit boek het niet kunnen ontsnappen aan de genen, waardoor een groot deel van het leven al is voorbestemd. En dat met een gezellig Vlaams taalgebruik en een frisse schrijfstijl.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman

Hasta la vista – Judith Visser

hastalavistaDe zestienjarige Milla baalt ervan dat ze niet samen met haar vriendinnen op vakantie naar Salou mag. Haar ouders vinden haar hier nog te jong voor en ze moet met hen mee naar Menorca. Gelukkig mag Milla’s beste vriendin uit Engeland, Claire, ook mee. Dan lijkt de vakantie toch nog fantastisch te worden.

De eerste dagen in Menorca vermaken Milla en Claire zich prima, ze hebben elkaar zo lang niet gezien, ze hebben veel bij te kletsen, ze genieten van de zon, het zwembad en het strand. Toch is het ook wat saai, ze mogen niet naar een bar of disco, terwijl ze daar zo’n zin in hebben.

Op het strand ontmoeten ze een paar surfers, die flink aan het feesten zijn en de vakantie lijkt meteen een stuk minder saai. Claire is direct helemaal verliefd op de knappe Max. Ze doet er dan ook alles aan om zoveel mogelijk bij hem te zijn, ze overtreedt de regels van Milla’s ouders door ‘s avonds in haar eentje weg te sluipen en belandt dan in een vreselijke nachtmerrie.

Het verhaal begint vrolijk en luchtig, maar dit slaat al snel om. Door de flashbacks weet je dat er iets heftigs staat te gebeuren. Judith Visser bouwt de spanning hierdoor goed op. Plotwendingen maken het verhaal helemaal zinderend, je wilt weten wat er nou precies gebeurd is en blijft daardoor lezen. Hasta la Vista is een bloedstollende jeugdthriller,  taalgebruik en stijl zijn afgestemd op een jong lezerspubliek. Helaas is het einde open, maar gelukkig komt er binnenkort een vervolg!

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Overige, Young adult