Maandelijks archief: november 2013

John Boyne – De witte veer

omslag witte veerDe witte veer is een intrigerende titel. Door het lezen van dit boek ben ik er achter gekomen dat het de benaming is voor Engelse dienstweigeraars in de Eerste Wereldoorlog.

De hoofdpersoon Tristan Sadler heeft in de loopgraven in Frankrijk gevochten en  hij heeft dat overleefd. Veel van zijn medesoldaten hebben het leven gelaten. Hij is blij dat hij leeft, maar er is heel wat gebeurd. Het boek begint in 1919 als Tristan vanuit Londen naar Norwich reist met een pakketje brieven van zijn gesneuvelde vriend Will. Hij wil die teruggeven aan de afzender, Marian Bancroft, de zuster van Will. Het verhaal speelt afwisselend in 1919 en in 1916 als Tristan aan Marian vertelt wat er allemaal gebeurd is met Will en hemzelf. Van het begin af aan is duidelijk dat de twee hoofdthema’s van dit boek dienstweigeren en homoseksualiteit zijn. Daarnaast spelen vriendschap en schuldgevoelens een grote rol.

Het boek is toegankelijk en spannend geschreven. Het geeft een indringend beeld van de maatschappelijke houding in die periode ten opzichte van homoseksualiteit en dienstweigeren. Vanuit deze tijd gezien is het verbijsterend hoe negatief erop gereageerd werd. Die blik in de geschiedenis vanuit een persoonlijk perspectief maakt dit tot een interessant boek.

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Historische roman, Oorlogsroman

Het verdriet van de engelen – Jón Kalman Stefánsson

verdrietIn de lezingenreeks Spraakmakende Boeken bespreekt drs. Roald van Elswijk op 27 november het boek Het verdriet van de engelen van de IJslandse schrijver Jón Kalman Stefánsson. Een goede reden om dit sprookjesachtige, magische en poëtische boek alvast te lezen. Hoewel het het tweede deel is van een drieluik, is het goed zelfstandig te lezen.

Het verhaal speelt zich af in IJsland, waarschijnlijk begin 20e eeuw. In april is het daar nog volop winter en reizen is een hachelijke onderneming. Postbode Jens wordt echter door zijn werkgever op pad gestuurd om drie tassen met post te gaan bezorgen op het verafgelegen en moeilijk bereikbare Winterstrand. Hij wordt vergezeld door een jongen, die in het boek naamloos blijft, en die ondanks zijn jonge leeftijd al een tragedie achter de rug heeft. (in deel 1 Hemel en hel)

Jens is zwijgzaam en sterk als een beer, maar snel in paniek op het water, en er zal 15 kilometer geroeid moeten worden om op het Winterstrand te komen. De jongen echter is spraakzaam, hij houdt van lezen en poëzie,  praat er, vaak tot ergernis van Jens, lustig op los en stelt vooral heel veel vragen. Hij heeft echter wel een kalmerende invloed op de postbode en dat zal nog van pas komen.

Het boek beschrijft de ongelooflijk zware tocht die de beide mannen maken: over het water, door sneeuwstormen, over spookachtige hoogvlaktes en langs gevaarlijke afgronden. Het is een bijna mythisch verhaal. Ze ontmoeten mensen in afgelegen boerderijen en dorpen en soms zien ze op de hoogvlakte schimmen die wellicht geen levende mensen zijn, maar geesten. De reis is als het leven zelf, de weg is moeilijk te vinden en het einde ervan is onzeker. Uiteindelijk komt ook de dood op hun pad, of is dat een zinsbegoocheling? Het boek eindigt als het ware met een cliffhanger: is dit een einde of een nieuw begin? En dat maakt nieuwsgierig naar deel 3: Het hart van de mens.

Het verdriet van de engelen (de titel verwijst naar de voortdurende sneeuwval) is een lofzang op de literatuur. Het boek is doorspekt met scenes waarin boeken en lezen een rol spelen. Lezen maakt het zware bestaan draaglijker, vooral in de lange poolwinter. Woorden kunnen “de verwoestende kracht van de tijd trotseren”.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman

Tsjik – Wolfgang Herrndorf

tsjikHet boek Tsjik van Wolfgang Herrndorf is inmiddels een cultboek en een bestseller in Duitsland. Een boek voor iedereen van 15 jaar en ouder. De hoofdpersonen zijn 14- en 15-jarigen en hun taal- en gedachtenwereld zijn goed getroffen. Vond je Joe Speedboot leuk, lees dit dan ook!

Maik Klingenberg is een verlegen jongen, zo saai als een slaappil volgens zijn klasgenoten. Hij heeft zelfs geen bijnaam en dan moet je wel erg niet-opvallen. Maik is nogal onderkoeld en houdt afstand tot iedereen. Al snel lezen we dat deze zelfbescherming door de situatie thuis komt.

Zijn vader heeft een makelaardij die op z’n kont ligt, zijn moeder is aan de alcohol, het huwelijk is mislukt. Tot overmaat van ramp gaat zijn vader er in de zomervakantie vandoor met een 19-jarige ‘assistente’.

Maik heeft een oogje op het mooiste meisje van de klas, maar die ziet hem niet staan. De zaken veranderen als er een Russische jongen Andrej Tsjichatsjov, bijgenaamd Tsjik, in de klas komt. Tsjik zoekt toenadering in de zomervakantie. Uiteindelijk geeft Maik zich gewonnen en stapt bij Tsjik in een gestolen Lada. Ze gaan op weg naar Walachije – in het Duits synoniem voor Verweggistan.

Zo begint een feel-good roadmovie. De mensen die ze onderweg tegenkomen blijken vriendelijk en hulpvaardig. Helemaal niet slecht en uit op misbruik, zoals Maik thuis meegekregen heeft. De avonturen zijn fantastisch, vol puberromantiek, onwaarschijnlijke ongelukken en memorabele ontmoetingen. Maik en Tsjik bouwen een hechte vriendschap op die ook voor de rechtbank – want het loopt natuurlijk niet helemaal goed af – stand houdt.

Zijn vader kan er niet om lachen, Maiks moeder heeft wel veel gevoel voor humor. De eindscene waarin ze samen onder het zwembad naar de drijvende meubels boven hun staren is geweldig en erg komisch.

Wolfgang Herrndorf begon als stripauteur. Tsjik is dan ook heel filmisch geschreven ; een verfilming kunnen we denk ik wel verwachten. Het boek past in de positieve sfeer die er de afgelopen jaren Duitsland heerst en is daarom wel misschien wel zo’ n grote bestseller geworden.

Wolfgang Herrndorf had sinds 2010 een agressieve hersentumor en heeft inmiddels zelfmoord gepleegd. Hij hield een blog Arbeit und Struktur bij van het ziekteverloop.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Young adult

Gesplitst – Neil Shusterman

Ik heb dit verhaal enige maanden geleden gelezen en wat ik bijna nooit heb met een boek:  af en toe houdt het me nog bezig. Zo sterk zijn de beelden.momredir[3]

Alles draait om twee actuele zaken, namelijk abortus en orgaandonatie in de Verenigde Staten van de toekomst. Abortus provocatus is in zijn normale vorm afgeschaft en doorgesluisd tot na het dertiende jaar. Tieners die erg uit de bocht vliegen, kunnen veroordeeld worden tot splitsing, door een rechter of door hun ouders. Maar ook ouders die meer dan tien kinderen krijgen worden verplicht hun tiende kind aan te melden om te laten splitsen. Dat houdt in dat al hun organen gebruikt kunnen worden voor donatie, van hun vingers tot en met hun hersenen.

In dit verhaal volgen we drie tieners, die allen voorbestemd zijn tot splitsing. Uiteraard ieder met zijn eigen levensverhaal. Zij komen bij elkaar en weten hun lot te ontvluchten, letterlijk met een oud vliegtuig tot buiten de grenzen van het land. Daar lijken ze veilig, maar dat is schijn.

De problematiek van het verhaal is zwaar, maar doordat er veel actie in zit heeft het veel vaart. Af en toe komt het tot heftige bespiegelingen(p.217):  Als er meer donoren waren geweest, zou het uiteraard nooit tot splitsen zijn gekomen …. maar mensen zijn gehecht aan bezittingen, zelfs als ze dood zijn. Het duurde niet lang voor de ethiek het aflegde tegen de hebzucht.  Splitsen werd een bloeiende industrie, en de mensen lieten het gebeuren.
Uiteindelijk komt het verhaal tot de apotheose: de splitsing van één van de hoofdpersonen en dat maak je als lezer mee tot en met de verwijdering van de hersenen. Dat is de scene die af en toe nog door mijn hoofd speelt en eigenlijk door het hele verhaal heen wordt gedraaid.

De voorplaat geeft precies aan waar het boek over gaat en vat het helemaal samen.
Nog steeds weet ik niet of het een goed verhaal is of gericht op sensatie. Toch zijn sommige beelden zoals gezegd erg sterk en het geeft een stevige inkijk in een hedendaags maar ook toekomstig probleem. Terecht is dit een verhaal voor de leeftijd 15 +.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Science-fiction, Young adult