Maandelijks archief: augustus 2013

De onzichtbare steden – Italo Calvino

calvinoDit boek van Italo Calvino wilde ik al heel lang lezen. Jaren geleden las ik van hem “Als op een winternacht een reiziger..” (waarin De Lezer en De Lezeres om en om in hoofdstukken dichter bij elkaar komen). De titel De onzichtbare steden intrigeerde mij; hierbij kan ik mijn leesschuld inlossen.

In de Onzichtbare steden verhaalt Marco Polo aan de Kublai Kan over de steden die hij op zijn reizen heeft gezien. Kublai Kan, de grote veroveraar, merkt dat juist in de verhalen van Marco Polo zijn rijk beschreven wordt zoals niemand dat doet. Marco beschrijft met gebaren, voorwerpen en later met taal de structuren, herinneringen en intenties van steden. In tegenstelling tot de handelaren en gezanten die verslag doen van handelswaar, afmetingen of strafexpedities. Door de verhalen van Marco Polo lijkt de Kublai Kan juist dichter tot werkelijke kennis en daarmee de uiteindelijke verovering van zijn rijk te komen.

De steden van Marco bestaan uit verzamelingen vormen, netwerken, of als ‘een onzichtbare draad die het ene levende wezen voor een ogenblik met het andere verbindt, om dan weer los te gaan; daarna spant hij opnieuw tussen bewegende punten en beschrijft weer vlugge figuren zodat iedere seconde de ongelukkige stad een gelukkige stad bevat die niet eens weet dat ze bestaat.’

De steden zijn vaak afspiegelingen, zoals in Andria waarbij aanpassingen in de stad zich weerspiegelen in de bewegingen van sterren en planeten. Of in Laudomia waarbij de doden en de ongeborenen zich verhouden als de twee helften van een zandloper.

De beschrijvingen zijn vaak kort en zonder veel dialoog. Dat maakt dat het boek wat stroef leest. Gelukkig zijn de gesprekken tussen Kublai Kan en Marco Polo merendeels in dialoog geschreven en dat zijn wat mij betreft dan ook de aantrekkelijkste stukken.

De Kublai Kan vermoedt dat alle beschrijvingen feitelijk maar naar één stad verwijzen: Venetiē. Uiteindelijk verklaart Marco Polo zijn beschrijvingen als een manier om niet ‘de hel die wij dag in dag uit bewonen te aanvaarden tot het punt dat je hem niet meer ziet’, maar om ‘te zoeken en weten te herkennen wie en wat er, te midden van de hel, geen hel is, dat laten voortduren, en er ruimte aan geven’.

Als u dit boek ook nog wilt lezen, haast u. Er is nog maar een exemplaar in de openbare bibliotheken in Friesland. In dit laatste boek trof ik diverse ezelsoren aan van een eerdere lezer. En dat waren niet de minste passages.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman

De wand – Marlen Haushofer

wandNaar aanleiding van de verfilming van Die Wand, van Marlen Haushofer (1920-1970)  kwam ik ertoe het boek te lezen. Het is het enigszins surrealistische verhaal van een vrouw die door een doorzichtige wand plotseling van de rest van de wereld en dus van haar oude leven wordt gescheiden.

De niet bij name genoemde vrouw gaat met familie naar een afgelegen jachthuis in de Oostenrijkse Alpen. Daar aangekomen gaan de nicht en haar man nog even naar het dorp, de vrouw blijft alleen met de hond achter. Als zij de volgende ochtend wakker wordt, merkt ze dat haar familie niet is teruggekomen. Als zij een eindje het pad afloopt stoot ze opeens op een doorzichtige wand. Aan de andere kant van die wand blijkt het leven stil te staan. De mensen die ze in de verte ziet zijn als versteend en vogels liggen onbeweeglijk in het gras. Ze neemt aan dat iedereen dood is en dat dit misschien veroorzaakt is door een soort van nucleair wapen – het is de tijd van de Koude Oorlog. Ze legt zich vrij snel bij die situatie neer en neemt maatregelen om in haar levensonderhoud te voorzien.

Met als gezelschap de hond Luchs, de koe Bella en de naamloze kat zet zij een huishouden op poten. Ze plant aardappels en bonen, melkt de koe en dankzij de voedselvoorraden van haar familie kan zij het enige tijd uithouden. Zo nu en dan maakt zij een uitstapje aan haar kant van de wand om te onderzoeken of er meer menselijke overlevenden zijn, dat blijkt in het dunbevolkte jachtgebied niet het geval. Naarmate de tijd verstrijkt en ze enige tegenslagen te verwerken krijgt, wordt het leven steeds moeilijker. Uiteindelijk maakt zij een verslag van haar bezigheden om, zoals ze zelf schrijft, haar verstand bij elkaar te houden. Al is de kans nihil dat dat verslag ooit door iemand zal worden gelezen.

De Wand  is een fascinerend boek. Hoewel er weinig spectaculaire dingen gebeuren (het is vooral een verslag van de dagelijkse dingen in de strijd om het bestaan) kun je bijna niet ophouden met lezen. Zo nu en dan bekroop mij wel het gevoel dat ze misschien meer had kunnen doen om aan haar toestand te ontsnappen; aan de andere kant werd heel aannemelijk gemaakt dat ze op het laatst geen behoefte meer had aan menselijk gezelschap.

Wat ik vooral mooi vond zijn de observaties van de vrouw met betrekking tot haar (huis)dieren. Ze zijn haar enige gezelschap en ze worden bijna menselijk. Bijna.

2 reacties

Opgeslagen onder Literaire roman

Een blik jodenkoeken – Jessica Meijer

Een blik jodenkoekenJessica heeft een fijn, rustig leven met een lieve moeder, en een fijne vader en stiefmoeder waar ze regelmatig graag over de vloer komt. Jessica is tien jaar oud, op weg naar een vriendinnetje als ze langs het huis van haar vader komt. Ze belt daar even aan en dan laat haar stiefmoeder plompverloren weten dat Ischa, haar vader, dood is. Hij is getroffen door een hartaanval. Dit is een enorme schok voor Jessica. Het is al vreselijk genoeg dat haar vader dood is, maar omdat hij, Ischa Meijer, een bekend en publiek figuur is, komt het nieuws veel op tv en radio, iedereen lijkt er een mening over te hebben. Jessica lijkt, voor de buitenwereld, best goed met haar verdriet om te gaan, maar innerlijk voert ze een enorme strijd.

In Een blik jodenkoeken, de titel is een verwijzing naar haar Joodse roots, beschrijft Jessica alle heftige gebeurtenissen, het verdriet en de verwarring door de dood van haar vader, haar gevecht tegen boulimia, haar joodse achtergrond, haar vlucht in jongens en drugs. Ook schrijft ze over de moeizame relatie met haar stiefmoeder Connie Palmen, die het boek I.M. heeft geschreven over haar vader met allerlei intieme momenten waarvan Jessica niet snapt dat Connie ze naar buiten brengt. Het verhaal bestrijkt haar middelbare schooltijd en het jaar erna, als ze gaat reizen door Azië.

Jessica Meijer beschrijft in deze autobiografie de moeilijke jaren van haar jeugd. Het is geen vrolijke kost, wel mooi beschreven. Jessica weidt naar mijn smaak soms te veel uit over bepaalde, voor het verhaal onbelangrijke, zaken, waardoor het op sommige stukken langdradig wordt. Zo had de tijd in Azië wat mij betreft ingekort kunnen worden. Al met al een fijn debuut van Jessica Meijer.

  • De website van Jessica Meijer
  • Heeft uw bibliotheek  Een blik jodenkoeken?
  • Jessica Meijer op Facebook
  • Lees hier alvast de eerste pagina’s van Een blik jodenkoeken

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Overige, Psychologische roman

Dorst – Esther Gerritsen

DorstDorst is het verhaal van de relatie tussen een moeder en een dochter. Het verhaal begint met de ontmoeting van moeder Elisabeth en dochter Coco op straat. Ze zien elkaar niet vaak, maar Elisabeth loopt rond met de wetenschap dat ze niet lang meer te leven heeft. Van de dokter heeft ze de opdracht om die boodschap met haar naaste familie te delen. Ze vertelt het daarom op straat aan haar dochter. Coco vertelt het door aan haar vader en stiefmoeder en vat het plan op om bij haar moeder in te trekken om voor haar te zorgen.

Elisabeth houdt van alleen zijn, van rust en van het regelmatige ritme van haar werk als lijstenmaker. Ze beseft dat ze haar dochter moet toelaten en doet haar best het prettig te vinden dat die bij haar komt. Coco heeft weinig richting in haar leven. Ze was een druk kind en is als volwassene altijd heel gulzig: ze eet en drinkt excessief en sex gaat ook niet snel wild genoeg.

Het boek beval veel scherpe dialogen waarin de ongemakkelijke relatie naar voren komt. De geschiedenis samen passeert de revue: Elisabeth sloot Coco als peuter op in haar kamer zodat ze geen kwaad kon aanrichten. Ook aan het eind van haar leven weet ze Coco nog eens op te sluiten, zodat zij kan gaan liggen om alleen te sterven. De band bestaat uit het gevangen zijn in een wereld die knelt: Elisabeth die alleen wil zijn en Coco die overdadig is. Ze doen zo hun best om zich aan te passen. Het ontroert dat ze elkaar net niet kunnen bereiken. Ik had het boek snel uit, maar het bleef nog lang in mijn hoofd omspoken.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologische roman

De val van ’74 – Pim Faber

val'74Het jaar 1974 staat ongetwijfeld in ieders geheugen gegrift als het jaar van de verloren WK-finale tegen West-Duitsland. Het trauma lijkt verwerkt op het EK  van ’88 met de legendarische overwinning op West-Duitsland. Dit verhaal is een detective, die uitgaat van een complottheorie over de finale in ’74. Sommige Nederlandse voetballers zouden bewust aangestuurd hebben op verlies en zouden dat niet voor niets hebben gedaan.

Het verhaal speelt in 2012 tijdens de Europese Kampioenschappen in Polen. Televisiejournalist  Bob Laro  gaat daar het EK-journaal presenteren. Maar vlak voor het EK wordt hij gebeld door collega Vivian Schuilenburg, die een nazi-proces bijwoont in Schwerin. Daar worden neonazi’s berecht omdat ze een heel dorp hebben overgenomen.  Hij neemt niet op en later blijkt dat deze Vivian vermist is. Samen met Vivians levenspartner Estelle reist Bob af naar München om haar te zoeken. Vivian blijkt vermoord.

Dan belt er ene Horst Frankenfeld. Hij blijkt een spijtoptant te zijn van het Vierde Front, een geheime neonazi organisatie, die verantwoordelijk is voor de verloren WK-finale in ’74, maar ook de financier van het nazi-dorp.  Van hem horen ze van het complot.  Hij heeft het hele verhaal ingesproken op een usb-stick. Dit verhaal wordt steeds in gedeelten door Bob afgespeeld, maar  ook Bob wordt weer afgeluisterd. En hij is zijn leven niet meer zeker en ook dat van zijn familie komt onder vuur te liggen.

Het wordt echter bijzonder interessant als de voetballers voorbij komen die eventueel in aanmerking kwamen voor  een rol in dit omkoopschandaal. Het is wellicht een reden om die wedstrijd met de kennis uit dit boek  nogmaals te bekijken.

Uiteraard is het allemaal fictie, maar het is een spannend voetbalverhaal met een wonderlijke twist, die het lezen meer dan waard is. Ingenieus bedacht en wellicht had het zo kunnen zijn. De voorplaat is een prachtige illustratie van de kern van het verhaal.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Detective, Thriller/misdaadroman