Maandelijks archief: februari 2013

In tijden van afnemend licht – Eugen Ruge

rugeDeze roman beschrijft de levens van drie (eigenlijk vier) generaties van een Duits-Russische familie in de tweede helft van de twintigste eeuw, en parallel daarmee de teloorgang van de DDR.

Centraal in het boek staat de verjaardag van Wilhelm Powileit, op 1 oktober 1989, dus vlak voor de val van de Muur. Powileit is overtuigd partijlid en beroemt zich op een heldhaftig verleden. In 1952 is hij met zijn vrouw Charlotte vanuit ballingschap in Mexico teruggekomen naar de DDR, alwaar zij beiden een directiefunctie in de Academie voor Staats- en Rechtswetenschap aangeboden krijgen, hoewel Wilhelm slechts een opleiding tot automonteur heeft en Charlotte kan bogen op 4 jaar huishoudschool. Het kon allemaal in de socialistische heilsstaat.

Charlotte heeft twee zoons uit haar eerste huwelijk. Werner is omgekomen in de oorlog. Kurt, gevlucht naar Rusland, heeft daar een kleine twintig jaar doorgebracht, eerst in een werkkamp in Siberië, later in een dorp achter de Oeral waar hij is getrouwd met Irina. Samen hebben ze een zoontje, Alexander (Sasja).

Kurt en Irina komen terug naar de DDR en trekken in eerste instantie in bij Wilhelm en Charlotte. Het wil niet erg boteren tussen Irina en haar schoonmoeder, zodat ze uiteindelijk een eigen huis betrekken. Kurt is historicus en , hoewel kritisch van geest, schrijft hij boeken die het regime welgevallig zijn. Later zal hij inzien dat het vooral leugens zijn. Het gaat het gezin vrij goed: een mooi, zorgvuldig door Irina ingericht huis, al spoedig een auto, een goede opleiding voor Sasja.

Sasja/Alexander echter groeit op de jaren zestig, heeft weet van wat er zich in het Westen afspeelt in de jongerencultuur en ziet zichzelf niet, als zijn vader en (stief)grootvader, deel uitmaken van de socialistische maatschappij. Hij gaat een artistieke kant op, zeer tegen de zin van zijn ouders, en beweegt zich  na zijn militaire dienstplicht vooral in toneelkringen. Vlak voor de negentigste verjaardag van Wilhelm, en dus vlak voor de Wende, weet hij naar het Westen te vluchten. Hij is het enige familielid dat ontbreekt op het feestje, waar alle andere familieleden nog deel van uitmaken, inclusief de 12-jarige zoon van Sasja, Markus.

De hoofdstukken zijn vanuit een wisselend perspectief geschreven en spelen zich afwisselend af in heden en verleden. Terugkerende datum is 1 oktober 1989, de verjaardag van Wilhelm. Het boek eindigt waar het begint, in 2001, als Alexander, bij wie een levensbedreigende ziekte is geconstateerd, in Mexico de sporen van Charlotte en Wilhelm probeert te volgen en de geschiedenis in perspectief bekijkt. Waar heeft het allemaal uiteindelijk toe geleid?

In tijden van afnemend licht werd door de internationale pers zeer goed ontvangen en heeft al diverse literaire prijzen in de wacht gesleept, waaronder de Deutsche Buchpreis 2011. Het is een boeiend boek over een welhaast bizarre periode in de recente Duitse geschiedenis.

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Historische roman, Literaire roman

De schilder en het meisje – Margriet de Moor

momredirTwee kleine tekeningen van Rembrandt die een terechtgesteld en op het galgenveld geplaatst meisje voorstellen, waren voor Margriet de Moor aanleiding tot het schrijven van “De schilder en het meisje”.

Een prachtig geschreven, historische roman waarin de gebeurtenissen verhaald worden zoals die plaatsvonden op 3 mei 1664 in het Amsterdam van de Gouden Eeuw. Een machtige, zeer welvarende stad, waar veel geld te verdienen viel. De grote welstand werd gesymboliseerd in de vele ambitieuze bouwprojecten aan de grachten en het machtige stadhuis (het huidige Paleis) op de Dam. Maar de stad kende ook grote problemen, trok veel migranten aan, was overbevolkt en werd regelmatig getroffen door epidemische ziekten, zoals de gevreesde builenpest.

De dan net 18 jaar geworden Elsje Christiaens komt begin april 1664 aan in Amsterdam na een barre reis per boot uit het Deense Jutland. Zij wil hier een nieuw, beter leven beginnen, aangestoken door de enthousiaste verhalen van haar stiefzuster, die haar al is voorgegaan.

Veel is er niet bekend over het leven van Elsje Christiaens, niet meer dan wat er uit de processtukken van toen naar voren kwam. Zij wordt door Margriet de Moor ook niet verder gekarakteriseerd. Ze blijft een onbekend meisje en het blijft daarmee ook onduidelijk hoe zij, slechts 2 weken na haar aankomst in Amsterdam, al zo woedend en desperaat moet zijn geweest dat zij haar “slaapvrouw” (pensionhoudster) na een handgemeen over de achterstallige huur met een bijl de hersens in sloeg.

Elsje wordt veroordeeld tot de wurgpaal en de executie zal publiekelijk plaatsvinden op de Dam op 3 mei 1664.

Op deze dag is de schilder, nergens met name genoemd maar overduidelijk Rembrandt, op weg naar de apotheek in de Warmoesstraat om materiaal te kopen voor een nieuw schilderij (Het Joodse bruidje). Hij mijdt de Dam want hij moet niets hebben van de volksoploop die de op handen zijnde executie veroorzaakt.

Het gaat de schilder niet goed. Zijn tweede vrouw is net gestorven aan de pest en financieel zit hij aan de grond. Het trotse stadsbestuur heeft een door hem gemaakt, gigantisch doek geweigerd en de schilder heeft zijn grote huis aan de Breestraat moeten verruilen voor een veel bescheidener woning aan de Rozengracht.

Pas ’s middags hoort de schilder van zijn zoon over de zeer rommelig verlopen terechtstelling. De veroordeelde Elsje had zich hevig en tot het laatst toe verzet. Ook toonde ze geen berouw en daarom krijgt ze geen begrafenis maar zal haar lichaam opgehangen worden op het galgenveld aan de Vole-wijck om daar te vergaan.

De schilder besluit nog diezelfde middag een bootje over het IJ te nemen naar de Vole-wijck om het dan nog onaangetaste lichaam van Elsje op papier vast te leggen. Voelt de schilder, die normaliter nauwelijks zijn huis verlaat, een soort verbondenheid met dit meisje en wil hij haar daarom toch nog ontmoeten? Een doodstille ontmoeting, dat wel.

1 reactie

Opgeslagen onder Historische roman

Een wereld zonder hemel – Veronica Rossi

wereld2zonderhemelDe wereld achter de muren van de Bolster werd “De winkel des doods” genoemd. Daar verschool de dood zich in talloze gedaanten“. Dit is de eerste zin van het verhaal en het zet meteen de toon. Het zuigt je onmiddellijk naar binnen.
Het verhaal beschrijft de ervaringen van twee hoofdpersonen. De een, Aria, komt uit de
Bolster en de ander, Peregrijn, leeft daarbuiten in een primitieve nederzetting. Het object dat de centrale rol speelt is de i-viewer van Aria.

Aria wordt voor straf buiten de Bolster geplaatst en moet daar zien te overleven. Met de i-viewer heeft Aria opnames gemaakt van een misdaad en die opname kan haar onschuld bewijzen. Peregrijn’s neef wordt ontvoerd door bewoners van de Bolster. Met de i-Viewer wil Peregrijn contact zoeken met de Bolster om zijn neef vrij te krijgen. Maar de i-viewer is kapot.
Peregrijn kent iemand die hem kan herstellen, maar die woont ver weg. Hij is gedoemd samen op te trekken met Aria, maar dat gaat beslist niet van harte. Vanuit beider perspectief wordt het verhaal beschreven.  De weerzin ten opzichte van elkaar wordt prachtig beschreven. Peregrijn over Aria: Hij herinnerde zich haar geur: een ranzige mengeling van schimmel en vlees op de rand van verrotting…. zo sterk dat hij achter in zijn keel een zure smaak kreeg. Aria over Peregrijn: De ogen van de wildling waren felgroen, maar reflecteerden ook, als de griezelige blik van een nachtdier. En ze besefte dat ze echt waren.

En natuurlijk komen ze op hun reis van alles tegen: kannibalen, bloeddorstige wolven, maar ook onverwachte vrienden en gepijnigde zielen. Uiteindelijk komen ze in de burcht van Marron en een rustperiode breekt aan. Gaandeweg begint begrip en onderlinge waardering te ontstaan en zelfs meer. Na verloop van tijd wordt uiteindelijk de i-viewer gerepareerd en komt contact tot stand met de neef van Peregrijn in Bliss, waar ook Aria’s moeder verblijft en de tocht krijgt een vervolg en eindigt in een fantastische cliffhanger.

Het verhaal is met vaart geschreven en is moeilijk weg te leggen. De groei van de karakters naar elkaar toe geeft dit verhaal een extra dimensie. De landschapsbeschrijvingen en vooral de beschrijving van de Aetherstormen geeft het verhaal extra dreiging.
Kortom, een heerlijk verhaal voor Young Adults, vergelijkbaar met de Spotgaai-trilogie van Suzan Collins. Als ik mocht kiezen koos ik voor dit eerste deel, want uiteraard volgen nog twee delen. Ik kan niet wachten.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Fantasy, Reisverhaal, Young adult

Dingen die niemand weet – Alessandro D’Avenia

dingen die niemand weetDe debuutroman ‘Wit als melk, rood als bloed’ van Alessandro D’Avenia vond ik erg mooi, ik was dan ook benieuwd naar dit nieuwe boek. Net als in ‘Wit als melk, rood als bloed’ staan hier jongeren centraal.  De zomervakantie nadert het einde en de mooie veertienjarige Margherita staat op het punt om naar haar nieuwe school, het lyceum, te gaan. Ze vindt het spannend, maar heeft er ook veel zin in om een nieuw leven te beginnen.  Dan krijgt ze op de laatste dag van de vakantie, via het antwoordapparaat, te horen dat haar vader het gezin gaat verlaten en stort haar onbezorgde leventje in. Margherita voelt zich enorm alleen en verlaten. Ze gaat naar haar nieuwe school, maar heeft er nu niet veel zin meer in; ze verzet zich, is brutaal, vindt moeilijk aansluiting maar is vooral erg verdrietig.

Door de leraar Italiaans en Latijn komt ze in aanraking met prachtige literatuur en klassieke mythologie , waarin ze zichzelf kan verliezen. Ook sluit ze vriendschap met Marta die uit een leuk en druk gezin komt; Margherita gaat daar veel liever naartoe dan naar haar eigen lege huis. Marta neemt haar mee naar toneel en Margherita ontdekt dat ze daar talent voor heeft. Op toneel ontmoet ze Giulio, ze voelt meteen wat voor hem.  Op school wordt Margherita geïnspireerd door het verhaal van Odyssee van Homerus  en dan besluit ze niet langer af te wachten, maar samen met Giulio haar vader op te zoeken.

Mooi verhaal, prachtig taalgebruik, de gevoelens worden erg uitgebreid beschreven. Er komen veel literaire citaten in het boek voor, die gaan over het leven, de liefde. Het doet filosofisch aan. Alessandro D’Avenia is zelf leraar letterkunde, dat kun je goed merken in dit boek. Het is net of D’Avenia zoveel mogelijk van zijn kennis in het boek probeerde te stoppen, vaak is het mooi, maar soms ook net teveel van het goede.

  •  Heeft uw bibliotheek Dingen die niemand weet?
  •  Voor degenen die het Italiaans beheersen: de website van Alessandro D’Avenia

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologische roman