Maandelijks archief: januari 2013

Zonder noorden komt niemand thuis – Nelleke Noordervliet

NOORDERVLIET_ZONDER NOORDEN_stofomslag:Opmaak 1Robert Anderson slaat op de vlucht, als de moordenaar van zijn vrouw Suzanna na acht jaar cel vrij komt. Hij gaat ver weg, naar het kleine plaatsje Horn in Canada. Hij huurt daar een afgelegen huis aan een meer. Wanneer blijkt dat de eigenaresse van de woning die hij huurt, sinds twee jaar is vermist gaat hij zich interesseren voor haar geschiedenis.

Langzaam krijgt de lezer een beeld van de samenleving van dit kleine dorp. Door de verhalen over de verdwenen Beverly Walker leren we in eerste instantie vooral de bewoners kennen: ieder heeft zijn verhaal, maar Robert komt niet verder met de geschiedenis van Beverly waar hij naar zoekt. Hij breekt daarom een kastdeur open waarachter de persoonlijke spullen van Beverly opgeslagen liggen. Door foto’s van vroeger komt haar geschiedenis tot leven en komt allerlei informatie naar voren. Interessant vond ik dat ze te maken had met de sixties scoop over de adoptie van First Nations (inheemse indianen). Het blijkt dat in Canada tussen 1960 en 1980 veel indiaanse kinderen bij westerse middenklasse gezinnen zijn geplaatst om daar te assimileren. Achteraf had Beverly er spijt van en is zij zich gaan inzetten voor een erfgoedcentrum in Horn.

Robert ontdekt ook steeds meer over zijn eigen relatie met Suzanne die niet alleen maar gelukkig was. Het lijkt alsof het verblijf in een vreemd land en het zoeken naar het leven van een vreemde vrouw hem helpt bij zijn rouwproces. Hij komt gaandeweg dichter bij zichzelf: door een kampeervakantie in een eenzame streek vindt hij zijn “noorden”. Hij krijgt langzaam het gevoel weer te weten waar hij thuishoort en er komt ruimte voor een nieuwe liefde.
Dit is een boek over de grote vragen van schuld en vergeving, van vergeten en opnieuw beginnen, maar het bevat ook fraaie karaktertekeningen en een aansprekende beschrijving van de Canadese geschiedenis en natuur. Het boek is heel vlot geschreven en boeit van begin tot eind.

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologische roman

Gelukkig zijn we machteloos – Ivo Victoria

momredirIn de komkommertijd regeert de angst voor een mysterieuze ruis. Het is een hete zomer en in heel het land verdwijnen jonge meisjes. Hysterische huisvrouwen koppelen de verdwijningen aan de ruis die zij menen te horen. Tijdens een tuinfeest komen twee families bij elkaar ‘niet uit vrijheid maar afhankelijkheid’. Op het perfect onderhouden gazon zitten de familieleden bij elkaar rond tafels gevuld met een overdaad aan eten. Vrolijk babbelend wordt de schijn opgehouden. Tot het moment waarop de veertienjarige adoptiedochter Billie verdwijnt. Als vervolgens blijkt dat Ome Lex ook van het toneel is verdwenen, zijn de familieleden tot elkaar veroordeeld.

Ome Lex is geen echte oom, maar een oude vriend van de familie. De mater familias Martha heeft hem uitgenodigd om oude tijden te doen herleven. Dit icoon van een zorgeloze jeugd met viltstiften, grappen en liedjes blijkt misschien toch niet te zijn wie iedereen dacht…

Victoria schetst een wereld waarin de volwassenen doen alsof. Dit uit angst om hun ware ik te laten zien. Angst als leidraad voor hun bestaan. Want zelfs als het [ogenschijnlijk] goed gaat, zal onheil zich aandienen als een donderslag bij heldere hemel. Martha is ervan overtuigd: ‘Het ongeluk kent de geur van wie angstig is. Het heeft geduld, het komt je zoeken, in de nacht, wanneer je eindelijk slaapt, en niets meer verwacht.’. Iedereen speelt een rol. Verstopt achter een fototoestel, verpakt in de moederrol, schitterend in de glansrol van weduwe of generaal. Iedereen. Behalve de kinderen. En juist de onschuld is in dit boek het slachtoffer van de ongrijpbare angst.

Met zijn prachtig treffende taal weet Victoria haarfijn de gevoelens en verlangens van de personages neer te zetten. Vanwege de constant voelbare spanning leest het boek als een wrange thriller. De intrigerende personages hebben stuk voor stuk een geheim. De lezer worstelt zelfs tot na het eind van het boek met vragen. Wie is toch Ome Lex en wat wil hij? Waar zijn al die meisjes gebleven? Op wie kun je rekenen als je zelfs niet op jezelf kunt vertrouwen?

Heb geen angst: lees!

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman, Psychologische roman

Een fatale primeur – Marjolijn Uitzinger

momredir.plBij de naam Marjolijn Uitzinger ging me een lichtje op.  En ja, het is de Marjolijn Uitzinger van de radio en tv.  Ze presenteerde o.a. programma’s als In de Rode Haan en Met het oog op morgen. Daarnaast heeft ze haar sporen verdiend als journaliste. Een fatale primeur is haar romandebuut. Ze woont nu in Berlijn.

Hoofdpersoon in het verhaal, Sam Coorenvaar, is ook journaliste en is door haar Nederlandse krant uitgezonden naar Berlijn, van waaruit ze verslag doet voor de culturele redactie.  Haar collega, Jur, die al langer verslaggever is in Berlijn, maakt haar wegwijs in het moderne, hippe, Berlijn.  Op een dag meldt Jur dat hij materiaal in handen heeft voor een spraakmakende  primeur,  maar geeft geen verdere aanwijzingen. Kort daarop overlijdt hij aan de gevolgen van een auto-ongeluk. De baas van Sam vraagt haar dit slechte nieuws aan de ex-vrouw van Jur, een Berlijnse, te brengen. Van deze vrouw krijgt Sam een tas met documenten in de handen gedrukt. Het blijkt te gaan om een kopie van een Stasidossier over ene Joachim Schulz.  Sam zet haar tanden in het dossier en gaat op onderzoek uit en al snel rijst bij haar de vraag of Jur wel door een ongeluk om het leven is gekomen. Omdat ze in haar onderzoek te maken krijgt met mensen die niet willen dat de feiten uit het dossier openbaar gemaakt worden raakt ze verwikkeld in een gevaarlijke situatie.

De plot van het verhaal zit goed in elkaar en is spannend. Maar niet zo spannend dat je het een echte thriller kunt noemen. Wat het boek interessant maakt is wat mij betreft de inkijk die het geeft in het Berlijn van voor de Wende en daarna, en de invloed die het verleden nog steeds heeft op het heden. De lezer komt van alles te weten over het uitgebreide netwerk van verklikkers, opgezet door de staatsveiligheidsdienst van de DDR. Wat ik bijvoorbeeld nog niet wist is dat er ook een vluchtroute vanuit de DDR over water, bij Lübeck, bestond, en dat de Stasi zelfs onder kinderen M.I.’ers (Inoffizielle Arbeiter) recruteerde. Ook het huidige Berlijn is, zoals bijvoorbeeld in de passages over de trendy wijk Prenzlauer Berg,  op een aantrekkelijke  en herkenbare manier beschreven.  Je zou zo richting Berlijn willen gaan.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman, Politieke roman, Thriller/misdaadroman

Een goede raad – J.K. Rowling

momredirDeelraadslid Barry Fairbrother (44) van het pittoreske dorp Pagford overlijdt plotseling tijdens een diner in de golfclub. Fairbrother was een progressief, sociaal ingesteld raadslid, die zich bijzonder inzette voor de kansarmen, vooral wonend in The Fields, de sociaal zwakke buurt, gelegen aan de rand van het verder redelijk welvarende en vooral “keurige” Engelse dorp.

Zijn dood veroorzaakt een grote schok in het dorp en tevens een vacature- the casual vacancy (oorspronkelijke titel !)- in de gemeenteraad. Na de begrafenis brandt de strijd los om zijn opvolging en het is er zowel  de progressieve als conservatieve dorpsbewoners veel aan gelegen wie zijn plaats zal innemen. Belangrijk politiek punt is namelijk de vraag of The Fields, waarin bovendien ook nog een afkickkliniek gelegen is, deel van Pagford zullen blijven uitmaken of ingelijfd zullen worden bij de nabijgelegen stad Yarvil. Naarmate de verkiezingsdatum nadert worden de strijd en de onderlinge tegenstellingen groter en op scherp gezet. Dit wordt alleen nog maar erger als de site van de gemeenteraad gehackt wordt en daarop belastende verklaringen verschijnen over de diverse kandidaten. Er komt nu heel wat ellende en vuil bovendrijven in het zo idyllische Pagford. Verhoudingen tussen arm en rijk, (echt)paren en volwassenen onderling en die tussen ouders en kinderen blijken lang niet zo harmonieus als men naar buiten toe wil doen geloven.

In de meer dan 500 bladzijden die “Een goede raad” telt passeert een klein leger aan dorpelingen de revue. Meestal worden ze, in hun kleinburgerlijkheid, over de top en satirisch beschreven. Rowling zet de maatschappelijke tegenstellingen zwart-wit neer en wil zo duidelijk maken dat het niet best gesteld is met de kansarmen. En ze kan het weten want voordat ze miljardair werd met het schrijven van de Harry Potter reeks, leefde ze als alleenstaande moeder van een bijstandsuitkering.

Maar alle goede bedoelingen ten spijt, blijft de lezer als een soort toeschouwer langs de zijlijn staan en raakt niet echt emotioneel betrokken bij alle verwikkelingen. Teveel personages in teveel pagina’s en een teveel voortkabbelend verhaal.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Overige, Politieke roman

Soerabaja – Pauline Slot

momredir.plOver Nederlands-Indië hebben al veel romans het levenslicht gezien; Louis Couperus, Hella Haasse, ik las (en lees) ze met plezier: de ietwat geromantiseerde sfeer, de geheimzinnigheid, het exotische. Geen stille kracht of tropenromantiek echter in het boek Soerabaja van Pauline Slot. Zoals op de achterflap vermeld staat is dit het waargebeurde verhaal van een Nederlands gezin in de nadagen van Indië.

Henk en Betsy de Fluiter vertrekken vlak na hun huwelijk in 1934 naar Oost-Java, waar Henk wetenschappelijk onderzoek doet naar ziekten in de koffiecultuur. Hun leven in Indië is in bijna alle aspecten erg met Nederland verbonden: Nederlandse vrienden, kranten en gewoonten; de contacten met de inlandse bevolking bestaan voornamelijk uit de omgang met het huispersoneel. Er zijn twee dochtertjes geboren als in Europa de Tweede Wereldoorlog uitbreekt. Ze wanen zich vooralsnog veilig in Indië.

Hun leven verandert echter ingrijpend als, na de aanval op Pearl Harbor, de Japanners Indië binnenvallen. Henk moet in dienst en wordt als krijgsgevangene naar Thailand getransporteerd. Betsy (Bep) moet zien te overleven met haar, inmiddels drie, dochters. Zij komen terecht in een vrouwenkamp. Jarenlang zijn Henk en zijn gezin gescheiden van elkaar. Ze leven in barre omstandigheden en het contact is minimaal. Briefjes en kaarten bereiken vaak hun bestemming niet of pas veel later.

Toch weten ze allemaal de oorlog te overleven, maar net als ze denken herenigd te zullen worden, gaat het mis. In Soerabaja ontbrandt de strijd tussen de Indonesische nationalisten,  die onafhankelijkheid nastreven, en het Britse leger. Terwijl Henk nog in Thailand zit, komt Betsy met haar dochters terecht in een chaos die nog veel erger is dan tijdens de Japanse bezetting.

Pauline Slot heeft voor dit boek geput uit haar eigen familiegeschiedenis, Betsy was haar oudtante. Brieven en dagboeken van Henk en zijn familie zijn bewaard gebleven en de roman is als het ware om deze persoonlijke fragmenten heen gecomponeerd. De roman krijgt daardoor een heel authentieke sfeer en er zijn veel aangrijpende passages, vooral als Henk wanhopig vanuit Thailand probeert contact met “Beppeke (Betsy) en de kleine schatten” te leggen.

Pauline Slot heeft met Soerabaja een monument voor haar oudtante opgericht en tevens een indringend beeld gegeven van de verwarring en wreedheden die tijdens en na de Tweede Wereldoorlog in Indonesië heersten.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman, Oorlogsroman