Maandelijks archief: januari 2012

De idealisten – Zoë Heller

In De idealisten maken we kennis met het gezin Litvinoff in New York. Vader Joel (72) en moeder Audrey (58) zijn gedurende hun hele huwelijksleven politiek actief geweest. Ze kwamen op voor de verdrukten der aarde, liepen mee in protestdemonstraties en sympathiseerden met vakbondsacties. Joel is nog steeds een roemruchte linkse advocaat die het in omstreden rechtszaken opneemt voor schijnbaar hopeloze gevallen.

Ze hebben hun dochters Karla en Rosa en hun geadopteerde zoon Lenny ook in deze idealistische sfeer opgevoed, ze het besef bijgebracht dat ze eigenlijk moreel beter zijn dan de meeste anderen, met minachting voor de, in hun ogen, kleinburgerlijkheid van de Amerikaanse samenleving in zijn algemeenheid.

Helaas blijken de kinderen niet echt te voldoen aan de idealistische maatstaven van de ouders. De zachtmoedige Karla heeft geen rechten gestudeerd, maar is terechtgekomen in een niet al te vrolijk huwelijk met Mike. Ze is veel te dik en probeert tegemoet te komen aan de kinderwens van haar echtgenoot, maar het lukt maar niet om zwanger te worden.

Rosa heeft 4 jaar in de communistische heilsstaat Cuba gewoond, maar haar idealen zijn verdampt. Ze heeft haar joodse roots ontdekt en verdiept zich in het orthodoxe jodendom, zeer tegen de zin van haar ouders.

Lenny, geadopteerd uit idealisme (zijn  echte moeder zit een levenslange gevangenisstraf uit wegens moord op een politieagent), kan bij Audrey geen kwaad doen. Hij is voortdurend werkloos en verslaafd aan drank en drugs, maar ze blijft hem financieel ondersteunen.

Moeder Audrey, die haar hele leven op de bres stond tegen onrecht, blijkt een echte bitch te zijn. Ze maakt ruzie met dochters, vrienden, echtgenoot en familie. Door haar scherpe tong is ze bij iedereen gevreesd.

Als Joel tijdens een rechtszaak in elkaar zakt door een zware hersenbloeding, belandt hij in het ziekenhuis. Hij ligt langdurig in coma. Tijdens deze periode komt Audrey er achter dat Joel een soort van dubbelleven heeft geleid dat hij voor haar en de kinderen verborgen hield.

Zoë Heller is vooral bekend van haar boek Kroniek van een schandaal (verfilmd als Notes on a scandal). In De idealisten laat ze haarscherp zien wat er eigenlijk terechtkwam van de hoge idealen van de Litvinoffs en de manier waarop die het leven van hun kinderen beïnvloed hebben.

Het boek is geschreven in een vlotte en bij tijden humoristische stijl, een echte pageturner. Een aanrader!

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman, Psychologische roman

Het gym – Karin Amatmoekrim

Sandra, een Surinaams meisje van twaalf jaar, woont met haar moeder en haar kleine zusje  in de wijk.  Af en toe komt haar vader langs, eerst zag ze hem nooit, nu komt hij opeens vaker en blijft hij langer. Als haar vader langskomt, zet haar moeder haar ‘alles-goed-gezicht’ op.  De wijk bestaat uit flatgebouwen, flats van driehoog, flats van achttienhoog, lange  flats, een zelfmoordflat, driehoekige  flats,  en allemaal lelijk. Sandra heeft een hekel aan haar flat. Ze heeft de grootste hekel aan de badcel, en als ze mocht kiezen wat ze het leukst aan hun flat vond, dan was dat niks. Behalve dan misschien de duinen erachter, als dat meetelde. Haar moeder zei dat ze niet arm waren, zolang ze elkaar hadden en gezond waren. Maar Sandra wist dat niemand daar intrapte, alles aan hen voelde arm.

Sandra brengt de zomervakantie door in de wijk. Op vakantie gaan ze nooit. Sandra neemt een krantenwijk aan om de tijd te doden en om wat geld te verdienen. In het weekend hangt ze op het strand waar ze de rest van de wijk tegenkomt.

Na de vakantie gaat Sandra naar de middelbare school, ze gaat als enige van haar oude klas naar ‘het gennasium’ in het dorp. Ze heeft er weinig zin in, het is de school voor kakkers, waar een wijkenaar niets te zoeken heeft. Maar haar moeder wil graag dat ze gaat en doet er alles aan om de school  te kunnen bekostigen. Sandra is zenuwachtig voor de eerste schooldag, maar ze wordt hartelijk verwelkomd en ze hoeft helemaal geen moeite te doen om vriendinnen te maken, er staat meteen een groepje klaar die graag haar vriendin wil zijn.

Op het Gymnasium gaat het er wel heel anders aan toe dan Sandra gewend is, de lessen zijn anders, iedereen praat er overdreven en keurig, schooltoneel is erg belangrijk, de leerlingen gaan drie keer per jaar op vakantie en bespelen allemaal een instrument. Maar Sandra draait goed mee, haar afkomst lijkt opeens iets positiefs te zijn, ze heeft vriendinnen, wordt verliefd, ze ontdekt dat ze schrijftalent heeft. Toch blijkt het lastig om thuis en het gym met elkaar te verenigen en is er op school één jongen die haar voortdurend dwars zit.

Het Gym vertelt het verhaal van een meisje dat balanceert tussen twee culturen, tussen twee werelden. Het laat zien hoe verwarrend het kan zijn om in de huidige multiculturele samenleving op te groeien. Amatmoekrim doet dit op een geestige manier, er komt veel humor aan te pas. Het verhaal wordt niet zwaar, het blijft ondanks alle problemen luchtig. De taal van de roman is eenvoudig, er wordt vooral geschreven vanuit de denkwereld van Sandra. Hierdoor leest de roman erg vlot, maar mist het wellicht wat diepte.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologische roman, Young adult

Vergeetboek – Douwe Draaisma

Douwe Draaisma werd onder meer bekend door Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt. Vergeetboek sluit hierbij aan. Nu wordt niet het geheugen, maar het vergeten centraal gesteld. In Vergeetboek voert Douwe Draaisma de lezer langs allerlei interessante informatie over de werking van het geheugen en het vergeten. Draaisma beschrijft  allerlei onderzoeken waaruit blijkt dat het menselijk geheugen niet te vergelijken is met een computergeheugen. Het menselijk geheugen is selectief en veel indrukken raken in het vergeetboek. Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld hoe men zich zijn dierbaren herinnert: nieuwere herinneringen overschrijven oudere en het blijkt heel moeilijk te zijn om zich – los van foto’s – voor de geest te halen hoe iemands gezicht er twintig jaar eerder uit zag. De nieuwste herinneringen verdringen eerdere herinneringen. Bovendien komt een foto ook in de plaats van het werkelijke gezicht. Een luguber hoofdstuk gaat over doodsportretten. In de begintijd van de fotografie werden er vaak portretfoto’s van overleden gemaakt die er levensecht uitzagen. Met de zoektermen “post mortem photography” kan men via Google tal van voorbeelden vinden.

Naar het einde toe belandt Draaisma bij de literatuur en bij brieven. Dit zijn  de meest dramatische hoofdstukken uit het Vergeetboek.  Er is een hoofdstuk over afscheidsbrieven van ter dood veroordeelden in 1793/1794 ten tijde van de Franse Revolutie. De centrale vraag die hierin beantwoord wordt is wat willen mensen hun nabestaanden meegeven. Vaak werd er een tastbaar aandenken in de vorm van een haarlok gevoegd bij allerlei opdrachten om schulden te vereffenen. Het boek eindigt met een serie vragen die in de zomer van 2010 aan een gezelschap van dichters, schrijvers, historici en filosofen zijn voorgelegd. De antwoorden die een inkijkje geven in het geheugen van die personen zijn te vinden op de website vergeetboek.nl

Dit informatieve boek past helemaal bij de biografische en historische romans die ik graag lees.  Daarnaast zet het me aan het denken bij het werk aan mijn hobby familiegeschiedenis.

2 reacties

Opgeslagen onder Overige

Het lot van Nora Lindell – Hannah Pittard

Het lot van Nora Lindell speelt zich af in een zeer Amerikaans doorsnee provinciestadje, met alle clichés van zwembadfeestjes, moeders die elkaar op de hoogte houden met een ‘ telefoonboom’, oververhitte pubers en beginnend drank- en drugsgebruik.

Het bijzondere is dat het in de wij-vorm geschreven is; wij is de groep jongens die geobsedeerd raakt door de verdwijning van hun klasgenoot Nora Lindell, het mooiste meisje van de stad. Daar begint het boek dan ook direct mee: Nora Lindell was weg. Halfslachtige pogingen om haar te traceren maken duidelijk dat het onzeker is wie haar het laatst gezien en waar. Stond ze echt bij de bushalte? Stapte ze in bij een man in een pick-up truck? Feit en fantasie raken meteen verstrengeld, zeker als sommigen beweren haar later te zien op een vliegveld,op tv, of in Arizona. De groep jongens voedt zichzelf met fantasieën, geruchten en mysteries. De jongens worden door hun moeders per definitie beschouwd als viezerikken – dat vinden ze zelf eigenlijk ook wel – en dat zet de obsessie met Nora Lindell in een bepaald daglicht.

Het verhaal schakelt heen en weer tussen fragmenten uit het (gefantaseerde?) leven van Nora Lindell en de gebeurtenissen in de levens van de jongens die ouder worden, vaders worden en zelf opgroeiende kinderen hebben. Tegen het einde nemen de vrouwen waar ze mee getrouwd zijn de rol van hun moeders over en houdt de groep hun obsessie voor Nora verborgen. Uiteindelijk zullen de inmiddels eind-veertigers beseffen dat de dag zal komen dat ze niet meer aan Nora Lindell zullen denken en het leven aanvaarden zoals het is.

De toon in het boek is weemoedig: alles is als een terugblik geschreven. Door de soms grove en humoristische gebeurtenissen vermijdt de schrijfster al te veel sentimentaliteit. Het verrassende einde (met een schitterende dialoog!) waarin toch niet iedereen is zoals het lijkt, maakt dat dit debuut niet als een nachtkaars uitgaat.

Voor de liefhebbers van Twin Peaks meets Desperate Husbands een echte aanrader!

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Literaire roman, Overige