Zeedieren zijn stille wezens – Sabine Berman

De autistische Karen Nieto is de hoofdpersoon van Zeedieren zijn stille wezens.  Toen ze tien jaar was werd ze opgemerkt door de vrouw die zij later tante Isabelle noemt. Tante Isabelle erfde na het overlijden van haar enige zus niet alleen een tonijnfabriek in de Mexicaanse kustplaats Mazatlán, maar ook een woonhuis. In de kelder van dat huis trof ze Karen in verwilderde staat aan. Volgens de huishoudster was het zand etende ‘ding’ debiel. Maar ‘het ding’ bleek van alles te kunnen leren: praten, denken, schrijven, tekenen en oplossingen verzinnen voor allerlei praktische problemen. De tante, die van Karen is gaan houden als van een kind, houdt haar voor dat zij, niet achterlijk is, maar ‘andere capaciteiten’ heeft.

Het bijzondere van deze roman is dat de autistische Karen zelf het verhaal vertelt. Wij zien dus alles door haar rechtlijnige blik. Zij maakt ons duidelijk dat de tonijnfabriek van tante Isabelle te kampen heeft met visquota en andere beperkende maatregelen. Tante geeft Karen invloed op het beleid en onder haar leiding gaat het bedrijf over op zelf vis kweken en een pijnloze, humane methode van vis doden. Het bedrijf komt in aanraking met de rijke zakenman Gould, waardoor de humane methoden van Karen wereldwijd doorgevoerd worden. Het blijkt dat Karen met haar beperkte blik, maar met haar hele goede capaciteiten op het gebied van omgaan met dieren en haar ruimtelijk inzicht bij het ontwerpen van verblijven voor de vissen, zich heel goed kan handhaven in de zakenwereld.

Het boek boeit van begin tot eind doordat je volledig meegaat in de denkwijze van Karen. Net als de tante begin je te zien dat niet de beperkingen van Karen de doorslag geven, maar de ‘andere capaciteiten’. Er wordt beeldend beschreven hoe Karen zich beweegt tussen de vissen in haar duikerpak en als het te druk in haar hoofd wordt zich terugtrekt in een soort hangmat. Het is een heel apart boek dat wel wat doet denken aan Het leven van Pi, ook zo’n fantasierijk boek over de omgang met dieren.

• Heeft uw bibliotheek  Zeedieren zijn stille wezens?
• Korte introductiefilm van het boek.
• Biografische informatie over Sabine Berman.

Erebos – U. Poznanski

Dit boek is verslavend. Het gaat ook over verslaving, namelijk spelverslaving. Hoofdpersoon is Nick Dunmore. Hij is een enthousiaste sporter en mist tijdens de training zijn maatje Colin. Die is na diverse telefoontjes niet bereikbaar en sluit zich voor hem af en lijkt vriendschap te sluiten met minder populaire jongens in de klas. Steeds meer mensen lijken ergens mee bezig en Nick komt in de klas alleen te staan. Tot hij ook een geheimzinnig pakje krijgt. Daar zit een cd in met het spel Erebos. Geheimhouding is het sleutelwoord.

Nick gaat het spel spelen en wordt er net als alle anderen door geobsedeerd. Het spel lijkt hem te doorgronden en stelt heel persoonlijke vragen. Het spel beperkt zich niet tot de spelwereld, maar lijkt ook door te gaan in de reële wereld. Nick moet een auto fotograferen in een parkeergarage en een pakje zoeken en afleveren op een andere plaats. Het wordt pas echt bizar als hij een afspraakje moet maken met een van de meisjes van de klas, die hem helemaal niet aanstaat. Hij neemt in eerste instantie afstand, maar besluit het dan het toch te doen. Maar de voordelen die hij dacht te krijgen in het spel zijn snel weg en hij wordt uit het spel gegooid. Hij probeert er nog een paar keer binnen te komen, maar dat lukt natuurlijk niet.

Inmiddels is er een leraar die opmerkt dat er op school iets helemaal fout zit. En Emily, het meisje waar hij stiekem verliefd op is, probeert hem uit te horen over het spel. Uiteindelijk wordt er een groepje gevormd dat uit wil vissen wie er achter het spel zit.  Als Emily dan ook een versie van het spel krijgt, loopt het verhaal spannend naar het einde. Ik zal dat einde niet verklappen.

Het verhaal is met enorme vaart geschreven en leest als een trein of wellicht als een metro. Een extra spanningselement is dat je wilt uitzoeken wie de spelers zijn in de echte wereld. Heerlijk vermaak en het geeft goed inzicht in hoe een spel, een samenlevinkje kan ontwrichten. De echte spelliefhebbers zullen zich meer met het spel bezighouden, de lezers met de ontknoping. Maar voor beide is genoeg te genieten.

• Heeft uw bibliotheek Erebos ?
• Recensie uit Trouw
• Boek trailer 

Volmaakte verdwijning – Derwent Christmas; boekbespreking door Derwent Christmas

Illusionist Will Freedom besluit afscheid te nemen van Paulette, de vrouw die al vijfentwintig jaar zijn assistente is. Hij stelt die mededeling aan haar echter telkens uit, tot het laatste optreden van het seizoen zich aandient. Dan gebeurt er iets wat Will nooit had kunnen voorzien: tijdens de show verdwijnt Paulette. Zonder één spoor achter te laten. Naast ergernis en verbijstering maakt zich vooral een obsessieve  nieuwsgierigheid van Will meester. Hoe is het mogelijk dat Paulette hem heeft overtroffen? In de dagen na de verdwijning stuit hij op de eerste schokkende  aanwijzing…

 Derwent Christmas (1972) is medeoprichter van het literaire tijdschrift Tzum. Hij was stadsdichter van Leeuwarden en werkt in het onderwijs. Zijn debuut Twee tranen werd bekroond met de Schaduwprijs voor het beste Nederlandstalige spannende debuut van 2008. Volmaakte verdwijning  is zijn tweede  roman.

 In maart bespreekt Derwent Christmas met u zijn nieuwste boek ‘Volmaakte verdwijning’. Data, tijden en locaties:

•     Grou: dinsdag 13 maart van 19.30 tot 21.30 uur

•     Burgum: donderdag 22 maart van 19.30 tot 21.30 uur

•     Leeuwarden Centrale: zaterdag 17 maart van 13.30 tot 15.30 uur en zondag 25 maart van 14.00 tot 16.00 uur

 Hebt u zin om met andere geïnteresseerde lezers over dit boek te discussiëren, geef u dan snel op via het deelnameformulier of aan de balie in de betreffende bibliotheken. NB: vooraf aanmelden noodzakelijk!

Entreeprijs is € 12,50, inclusief koffie/thee. De kortingsbon in onze nieuwsbrief geeft recht op een korting van 20%

 

Stadsliefde – Adriaan van Dis

Lees je dit boek, dan wil je niets anders dan er zelf ook (weer) naar toe.

Na ‘De Wandelaar’ en ‘Onder het zink – un abécédaire de Paris’ is ‘Stadsliefde’ een volgende liefdesverklaring aan Parijs.  Het boek beschrijft ‘scènes’ van ervaringen die Van Dis heeft opgedaan tijdens zijn vele wandelingen in die stad, waar hij een ‘chambre de bonne’ bewoont.

Van Dis neemt je mee op ontdekkingstocht dwars door de stad. Hij neemt je niet alleen mee naar pittoreske en romantische pleintjes in de binnenstad, maar ook naar de rauwe werkelijkheid van de Parijse voorsteden.  Hij laat je niet alleen kennis maken met de chique arrondissementen, zoals die  waarin het park  Jardin du Luxembourg,  met zijn ‘gewassen’ beelden, ligt,  maar ook met ‘ La Goute d’Or’, het gebied niet ver van het Gare du Nord, waar nu voornamelijk arme mensen afkomstig uit Noord-Afrika wonen. Een Parijs vol contrasten. Zelfs in zijn eigen straat zijn die te vinden. Zo is er zijn overbuurvrouw die Le Marché d’Annie bestiert. Ze kent de hele buurt en iedereen, arm en rijk,  koopt bij haar op de pof. Daarnaast is er Mr. Dubois, de buurtzwerver. Van Dis komt op plaatsen waar de doorsnee toerist nooit terechtkomt. Zo gaat hij met de zoon van zijn werkster naar een illegale bokswedstrijd,  kan hij met een verdorde ex-variété danseres achter de coulissen van het Lido kijken en wordt hij ‘ontvangen’ door een nouveau riche echtpaar in Neuilly, dat pronkt met hun bediende in livrei, hun ‘nègre de service’.

Van Dis is dan wel verliefd op de stad maar hij realiseert zich ook  dat hij nooit een echte Parijzenaar zal worden. Hij is er slechts een vreemdeling die te midden van veel andere vreemdelingen in de stad woont. Van Dis stoort zich hier niet aan omdat hij nu eenmaal een toeschouwer is.

Het boek is zowel een aanrader voor degene die Parijs niet kent als voor degene die de stad meermalen heeft bezocht; dan is het namelijk een feest van herkenning. En de belevenissen zijn ook zodanig beschreven dat je tijdens het lezen geneigd bent zo niet meteen je koffers te pakken, dan wel op korte termijn een reisje naar de lichtstad te boeken.

N.B.: het boek is voorzien van een register om met Van Dis mee te kunnen wandelen of fietsen.

• Lees meer over Adriaan van Dis
• Heeft uw bibliotheek  Stadsliefde ?
• Adriaan van Dis bij Pauw en Witteman

Koorts – Saskia Noort

Dorien (35) verlaat vriend Joost na een vijftienjarige relatie en gaat met haar nieuwe collega en vriendin Ellen op vakantie naar Ibiza, het party-eiland.

Met overgave storten ze zich vrijwel direct na aankomst in de feesten, waar het één groot drank- en drugsfestijn is. Op een gegeven moment verliezen de vrouwen, die in veel opzichten elkaars tegenpool zijn, elkaar uit het oog. Als Dorien de volgende dag met een enorme kater wakker wordt, weet ze absoluut niet meer hoe ze in het door haar gehuurde vakantiehuis terecht is gekomen.  Vriendin Ellen blijkt spoorloos verdwenen. Met hulp van vijftiger Nick van Velzen, die Dorien tijdens een feest van de vorige dag heeft ontmoet en die al geruime tijd op Ibiza woont, begint de zoektocht naar Ellen.

Saskia Noort is van huis uit journaliste en heeft columns geschreven voor veel tijdschriften (o.a. Linda.). Ze schrijft haar thrillers, waarvan “Koorts”, de vijfde is in een vlotte en meeslepende stijl, die leest als een trein.

Helaas is dat dan ook één van de weinig positieve dingen die over dit boek te vertellen zijn. Het  verhaal van “Koorts” is flinterdun en heeft een magere, voorspelbare plot.

Naast hoofdpersoon Dorien, krijgt niemand enige diepgang. Bovendien wordt het nergens ook maar een beetje spannend, hetgeen toch een eerste vereiste is voor een thriller. Het lijkt daardoor, mede door de gehanteerde stijl, dan ook meer op een chicklit.

Er zijn talloze, veel betere thrillers, maar de verkoopcijfers zijn weer enorm en de filmrechten al verkocht.

Het maakt de indruk snel en wat erg gemakkelijk in elkaar geflanst te zijn.

Men neme alcohol, drugs, seks en erotiek, feesten, zon, zee en vakantie. Roeren onder toevoeging van een beetje romantiek en spanning en klaar is de volgende Nederlandse “literaire thriller”.

• Lees meer over Saskia Noort
• Heeft uw bibliotheek “Koorts” ?
• Kijk voor meer thrillers op…..

De idealisten – Zoë Heller

In De idealisten maken we kennis met het gezin Litvinoff in New York. Vader Joel (72) en moeder Audrey (58) zijn gedurende hun hele huwelijksleven politiek actief geweest. Ze kwamen op voor de verdrukten der aarde, liepen mee in protestdemonstraties en sympathiseerden met vakbondsacties. Joel is nog steeds een roemruchte linkse advocaat die het in omstreden rechtszaken opneemt voor schijnbaar hopeloze gevallen.

Ze hebben hun dochters Karla en Rosa en hun geadopteerde zoon Lenny ook in deze idealistische sfeer opgevoed, ze het besef bijgebracht dat ze eigenlijk moreel beter zijn dan de meeste anderen, met minachting voor de, in hun ogen, kleinburgerlijkheid van de Amerikaanse samenleving in zijn algemeenheid.

Helaas blijken de kinderen niet echt te voldoen aan de idealistische maatstaven van de ouders. De zachtmoedige Karla heeft geen rechten gestudeerd, maar is terechtgekomen in een niet al te vrolijk huwelijk met Mike. Ze is veel te dik en probeert tegemoet te komen aan de kinderwens van haar echtgenoot, maar het lukt maar niet om zwanger te worden.

Rosa heeft 4 jaar in de communistische heilsstaat Cuba gewoond, maar haar idealen zijn verdampt. Ze heeft haar joodse roots ontdekt en verdiept zich in het orthodoxe jodendom, zeer tegen de zin van haar ouders.

Lenny, geadopteerd uit idealisme (zijn  echte moeder zit een levenslange gevangenisstraf uit wegens moord op een politieagent), kan bij Audrey geen kwaad doen. Hij is voortdurend werkloos en verslaafd aan drank en drugs, maar ze blijft hem financieel ondersteunen.

Moeder Audrey, die haar hele leven op de bres stond tegen onrecht, blijkt een echte bitch te zijn. Ze maakt ruzie met dochters, vrienden, echtgenoot en familie. Door haar scherpe tong is ze bij iedereen gevreesd.

Als Joel tijdens een rechtszaak in elkaar zakt door een zware hersenbloeding, belandt hij in het ziekenhuis. Hij ligt langdurig in coma. Tijdens deze periode komt Audrey er achter dat Joel een soort van dubbelleven heeft geleid dat hij voor haar en de kinderen verborgen hield.

Zoë Heller is vooral bekend van haar boek Kroniek van een schandaal (verfilmd als Notes on a scandal). In De idealisten laat ze haarscherp zien wat er eigenlijk terechtkwam van de hoge idealen van de Litvinoffs en de manier waarop die het leven van hun kinderen beïnvloed hebben.

Het boek is geschreven in een vlotte en bij tijden humoristische stijl, een echte pageturner. Een aanrader!

• Bekijk een interview (engelstalig) met Zoë Heller
• Heeft uw bibliotheek De idealisten ?
• Informatie over Zoë Heller

Het gym – Karin Amatmoekrim

Sandra, een Surinaams meisje van twaalf jaar, woont met haar moeder en haar kleine zusje  in de wijk.  Af en toe komt haar vader langs, eerst zag ze hem nooit, nu komt hij opeens vaker en blijft hij langer. Als haar vader langskomt, zet haar moeder haar ‘alles-goed-gezicht’ op.  De wijk bestaat uit flatgebouwen, flats van driehoog, flats van achttienhoog, lange  flats, een zelfmoordflat, driehoekige  flats,  en allemaal lelijk. Sandra heeft een hekel aan haar flat. Ze heeft de grootste hekel aan de badcel, en als ze mocht kiezen wat ze het leukst aan hun flat vond, dan was dat niks. Behalve dan misschien de duinen erachter, als dat meetelde. Haar moeder zei dat ze niet arm waren, zolang ze elkaar hadden en gezond waren. Maar Sandra wist dat niemand daar intrapte, alles aan hen voelde arm.

Sandra brengt de zomervakantie door in de wijk. Op vakantie gaan ze nooit. Sandra neemt een krantenwijk aan om de tijd te doden en om wat geld te verdienen. In het weekend hangt ze op het strand waar ze de rest van de wijk tegenkomt.

Na de vakantie gaat Sandra naar de middelbare school, ze gaat als enige van haar oude klas naar ‘het gennasium’ in het dorp. Ze heeft er weinig zin in, het is de school voor kakkers, waar een wijkenaar niets te zoeken heeft. Maar haar moeder wil graag dat ze gaat en doet er alles aan om de school  te kunnen bekostigen. Sandra is zenuwachtig voor de eerste schooldag, maar ze wordt hartelijk verwelkomd en ze hoeft helemaal geen moeite te doen om vriendinnen te maken, er staat meteen een groepje klaar die graag haar vriendin wil zijn.

Op het Gymnasium gaat het er wel heel anders aan toe dan Sandra gewend is, de lessen zijn anders, iedereen praat er overdreven en keurig, schooltoneel is erg belangrijk, de leerlingen gaan drie keer per jaar op vakantie en bespelen allemaal een instrument. Maar Sandra draait goed mee, haar afkomst lijkt opeens iets positiefs te zijn, ze heeft vriendinnen, wordt verliefd, ze ontdekt dat ze schrijftalent heeft. Toch blijkt het lastig om thuis en het gym met elkaar te verenigen en is er op school één jongen die haar voortdurend dwars zit.

Het Gym vertelt het verhaal van een meisje dat balanceert tussen twee culturen, tussen twee werelden. Het laat zien hoe verwarrend het kan zijn om in de huidige multiculturele samenleving op te groeien. Amatmoekrim doet dit op een geestige manier, er komt veel humor aan te pas. Het verhaal wordt niet zwaar, het blijft ondanks alle problemen luchtig. De taal van de roman is eenvoudig, er wordt vooral geschreven vanuit de denkwereld van Sandra. Hierdoor leest de roman erg vlot, maar mist het wellicht wat diepte.

•  De website van Karin Amatmoekrim
• Karin Amatmoekrim over het gym bij Pauw & Witteman
•  Heeft uw bibliotheek Het gym?

Vergeetboek – Douwe Draaisma

Douwe Draaisma werd onder meer bekend door Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt. Vergeetboek sluit hierbij aan. Nu wordt niet het geheugen, maar het vergeten centraal gesteld. In Vergeetboek voert Douwe Draaisma de lezer langs allerlei interessante informatie over de werking van het geheugen en het vergeten. Draaisma beschrijft  allerlei onderzoeken waaruit blijkt dat het menselijk geheugen niet te vergelijken is met een computergeheugen. Het menselijk geheugen is selectief en veel indrukken raken in het vergeetboek. Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld hoe men zich zijn dierbaren herinnert: nieuwere herinneringen overschrijven oudere en het blijkt heel moeilijk te zijn om zich – los van foto’s – voor de geest te halen hoe iemands gezicht er twintig jaar eerder uit zag. De nieuwste herinneringen verdringen eerdere herinneringen. Bovendien komt een foto ook in de plaats van het werkelijke gezicht. Een luguber hoofdstuk gaat over doodsportretten. In de begintijd van de fotografie werden er vaak portretfoto’s van overleden gemaakt die er levensecht uitzagen. Met de zoektermen “post mortem photography” kan men via Google tal van voorbeelden vinden.

Naar het einde toe belandt Draaisma bij de literatuur en bij brieven. Dit zijn  de meest dramatische hoofdstukken uit het Vergeetboek.  Er is een hoofdstuk over afscheidsbrieven van ter dood veroordeelden in 1793/1794 ten tijde van de Franse Revolutie. De centrale vraag die hierin beantwoord wordt is wat willen mensen hun nabestaanden meegeven. Vaak werd er een tastbaar aandenken in de vorm van een haarlok gevoegd bij allerlei opdrachten om schulden te vereffenen. Het boek eindigt met een serie vragen die in de zomer van 2010 aan een gezelschap van dichters, schrijvers, historici en filosofen zijn voorgelegd. De antwoorden die een inkijkje geven in het geheugen van die personen zijn te vinden op de website vergeetboek.nl

Dit informatieve boek past helemaal bij de biografische en historische romans die ik graag lees.  Daarnaast zet het me aan het denken bij het werk aan mijn hobby familiegeschiedenis.

• Vergeetboek.nl : de antwoorden
• Heeft uw bibliotheek Vergeetboek?
• De website van Douwe Draaisma

Het lot van Nora Lindell – Hannah Pittard

Het lot van Nora Lindell speelt zich af in een zeer Amerikaans doorsnee provinciestadje, met alle clichés van zwembadfeestjes, moeders die elkaar op de hoogte houden met een ‘ telefoonboom’, oververhitte pubers en beginnend drank- en drugsgebruik.

Het bijzondere is dat het in de wij-vorm geschreven is; wij is de groep jongens die geobsedeerd raakt door de verdwijning van hun klasgenoot Nora Lindell, het mooiste meisje van de stad. Daar begint het boek dan ook direct mee: Nora Lindell was weg. Halfslachtige pogingen om haar te traceren maken duidelijk dat het onzeker is wie haar het laatst gezien en waar. Stond ze echt bij de bushalte? Stapte ze in bij een man in een pick-up truck? Feit en fantasie raken meteen verstrengeld, zeker als sommigen beweren haar later te zien op een vliegveld,op tv, of in Arizona. De groep jongens voedt zichzelf met fantasieën, geruchten en mysteries. De jongens worden door hun moeders per definitie beschouwd als viezerikken – dat vinden ze zelf eigenlijk ook wel – en dat zet de obsessie met Nora Lindell in een bepaald daglicht.

Het verhaal schakelt heen en weer tussen fragmenten uit het (gefantaseerde?) leven van Nora Lindell en de gebeurtenissen in de levens van de jongens die ouder worden, vaders worden en zelf opgroeiende kinderen hebben. Tegen het einde nemen de vrouwen waar ze mee getrouwd zijn de rol van hun moeders over en houdt de groep hun obsessie voor Nora verborgen. Uiteindelijk zullen de inmiddels eind-veertigers beseffen dat de dag zal komen dat ze niet meer aan Nora Lindell zullen denken en het leven aanvaarden zoals het is.

De toon in het boek is weemoedig: alles is als een terugblik geschreven. Door de soms grove en humoristische gebeurtenissen vermijdt de schrijfster al te veel sentimentaliteit. Het verrassende einde (met een schitterende dialoog!) waarin toch niet iedereen is zoals het lijkt, maakt dat dit debuut niet als een nachtkaars uitgaat.

Voor de liefhebbers van Twin Peaks meets Desperate Husbands een echte aanrader!

• Heeft uw bibliotheek Het lot van Nora Lindell?
• Wilt u een andere recensie van het boek lezen?
• Lees een interview met Hannah Pittard

Wolf Hall – Hilary Mantel

Voor wie van geschiedenis houdt en niet opziet tegen een lijvige roman is Wolf Hall een echte aanrader.

In deze magistrale, met de Booker Prize bekroonde roman wordt het leven en de verbluffende carrière van Thomas Cromwell geschetst tijdens de jaren 1527 tot 1535. Cromwell, zoon van een vaak dronken en gewelddadige smid, loopt op zijn 15e weg van huis en zwerft door Europa. Zijn reizen brengen hem naar Frankrijk en Italië, waar hij veel levenservaring opdoet die hem in de rest van zijn leven van pas zal komen. Terug in Engeland komt hij, na een rechtenstudie, als jurist in dienst van Kardinaal Wolsey, de voornaamste adviseur van koning Henry VIII.

Het zijn woelige tijden. De koning wil scheiden van zijn Spaanse vrouw Katharina, omdat zij hem geen troonopvolger heeft geschonken. Zijn geliefde Anna Boleyn staat te trappelen om de nieuwe koningin te worden. Echter, de paus staat echtscheiding niet toe, daarom moet Wolsey proberen de paus ertoe te bewegen het huwelijk met Katharina nietig te verklaren. Wanneer hij daar niet (snel genoeg) in slaagt, raakt de kardinaal zijn positie aan het hof kwijt en wordt hij verbannen naar zijn bisdom in York.

Cromwell ziet zijn kans schoon. In korte tijd weet hij het vertrouwen van zowel Anna Boleyn als van Henry te winnen. Bovendien staat hij op goede voet met de nieuwe kardinaal Cranmer. In feite wordt hij op den duur de belangrijkste adviseur van Henry.  Hij is slim en scherpzinnig en kan als het moet ook meedogenloos zijn. Toch is hij ook heel sociaal-voelend. Hij weet wat er leeft op straat en velen kloppen bij hem, niet tevergeefs, aan om hulp.

Het is de tijd van de ketterverbrandingen. In Duitsland predikt Luther en ook in Engeland is er in de kerk een stroming van binnenuit, die hervormingen wil doorvoeren. Dat komt Henry goed van pas, in verband met zijn echtscheidingsplannen. Cromwell, ook hervormingsgezind, laveert tussen de partijen door, met als uiteindelijk resultaat een door hem gemaakte wet, waarin de koning hoofd van de Engelse staatskerk wordt, en de paus gedegradeerd tot bisschop van Rome. Dit maakt het huwelijk met Anna Boleyn mogelijk.

Dit complexe verhaal wordt boeiend en hier en daar met humor verteld. Je wordt er helemaal in meegezogen. De historische dagelijkse details worden vaak terloops gemeld, zodat je het gevoel krijgt dat de auteur als het ware ooggetuige was. Nadeel is het grote aantal personages, dat is wel eens verwarrend. Gelukkig is achterin het boek een lijst met personages opgenomen, alsmede een stamboom van de Tudors, geen overbodige luxe.

• Hilary Mantel vertelt over Wolf Hall
• Heeft uw bibliotheek Wolf Hall ?
• Informatie over Thomas Cromwell